Đọc nhiều

Tiin.vn trên Facebook

Người Việt Nam đầu tiên làm chủ hệ thống điều khiển bay hành trình

viettel

Dự định gặp Phạm Đức Toàn, Giám đốc Trung tâm Dẫn đường và Điều khiển, Viện Hàng không Vũ trụ (HKVT) để viết bài chân dung về chàng trai tự mày mò thiết kế hệ thống thiết kế, chế tạo và thử nghiệm thành công hệ thống điều khiển bay hành trình này, nhưng người viết bị anh đánh lạc hướng sang câu chuyện về tình đồng đội và tinh thần thời chiến của các thành viên Viện Hàng không Vũ trụ Viettel.

Vừa trở về từ chuyến công tác nước ngoài, anh kĩ sư trẻ xuất hiện trước mặt tôi vào một buổi chiều tối ở ngay gần Viện với nụ cười tươi rói. Mặc một chiếc áo 'phao' và quần jean giản dị, gương mặt trẻ thoáng chút tinh nghịch cùng cặp kính cận khiến anh càng thêm dễ gần.

Những dự án đầu tiên ở Viện hàng không Vũ trụ

Trở về Việt Nam sau 9 năm theo đuổi ngành Toán tin ứng dụng ở Pháp, Toàn không biết rằng sự nghiệp của mình sẽ rẽ sang một hướng hoàn toàn khác - nghiên cứu công nghệ Hàng không Vũ trụ - cho tới khi được bác Đỗ Văn Lập, khi đó là Giám đốc Trung tâm UAV, nói về một dự án nghiên cứu của Viện. 'Lúc đó, bác nói với tôi là cái này khó lắm, chưa ai làm được đâu' – Toàn kể lại.

Chân ướt chân ráo với kinh nghiệm tròn trĩnh ở con số 0, anh 'đánh liều' nhận nhiệm vụ và trở thành kĩ sư Viện HKVT, lúc bấy giờ vẫn trực thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển. Đây không phải là một dự án mới. Đề tài đã được nghiên cứu từ lâu, chuyển giao công nghệ nhiều lần song vẫn không thành. Nhóm thực hiện dự án bấy giờ chỉ dựa duy nhất vào những tài liệu sách vở có sẵn trong tay. 'Mò mẫm' từng bước như vậy, khi hỏi anh cũng như các đồng nghiệp của anh ở Viện có bao giờ cảm thấy dự án sẽ không thành công, các anh đều khẳng định: 'Kiểu gì cũng tìm ra cách'. Và cuối cùng, niềm tin tưởng chừng 'vô lý' này cũng trở thành hiện thực.

Anh Phạm Đức Toàn, Giám đốc Trung tâm Dẫn đường và Điều khiển, Viện Hàng không Vũ trụ 

Anh Phạm Đức Toàn, Giám đốc Trung tâm Dẫn đường và Điều khiển, Viện Hàng không Vũ trụ

Năm 2014, dự án UAV đã bước đầu đạt được những thành công nhất định. Viện HKVT nhận một nhiệm vụ mới, khó khăn và áp lực hơn những dự án trước đây về mọi mặt. Nếu dự án này thành công, giá trị mang lại cho đất nước là không thể đo đếm được.

Chặng đường gian nan

Nhóm thực hiện dự án mới ra đời, và Toàn nhận trọng trách dẫn dắt hơn 20 kĩ sư của trung tâm thiết kế hệ thống điều khiển bay cho thiết bị. Bắt tay vào dự án, những người kĩ sư trẻ lại trở về với con số 0 trong một lĩnh vực hoàn toàn mới, không có kinh nghiệm thực tế hay công nghệ chuyển giao nào để dựa vào. Lĩnh vực khó, tài liệu viết cũng khan hiếm, các anh buộc phải tự mày mò hiệu chỉnh từ A đến Z.

Đối mặt với dự án khó, lấy tinh thần 'không ngại việc' làm kim chỉ nam, cả nhóm từ 'sếp' tới nhân viên ai nấy đều xắn tay vào làm. Nguyễn Công Trường, trưởng phòng Hệ thống điện chia sẻ: 'Toàn và anh em ở Viện đều là dân kĩ thuật, là những người đơn giản, không phức tạp câu nệ trên dưới, vì tất cả đều cùng hướng vào việc hoàn thành nhiệm vụ mà. Trải qua quá trình cùng nhau làm, anh em càng đoàn kết hơn'. Và những ngày tìm kiếm và nghiên cứu, những đêm ở lại cùng nhau thảo luận bàn bạc, những hướng đi ban đầu dần dần lộ diện.

Toàn kể: 'Về mặt thuật toán thì không có nhiều khó khăn, anh em đặt công thức, ngồi thảo luận với nhau rồi thế nào cũng ra. Cái khó nhất là thử nghiệm. Thiết kế ra rồi, đặt ra rồi, chạy thử nghiệm không được lại phải làm ra cái khác. Những lần như vậy rất tốn kém và bức bối. Thử nghiệm đợt này không chạy, đợt sau lại phải đợi hàng về để gia công chế tạo lại từ đầu'.

Kể về những lần thử nghiệm, Bùi Huy Tùng, Giám đốc Trung tâm Thông tin và điều khiển chia sẻ: 'Dự án này đặc thù ở chỗ, điều kiện thử nghiệm khá khắc nghiệt, độ rung xóc lớn, tốc độ cao. Mà mỗi lần thử nghiệm xong mà hỏng là phải làm lại toàn bộ từ đầu'. Những lần đi thử nghiệm, anh em đặt cả niềm hy vọng vào mô hình mẫu. Mưa gió, xe lún bùn, tất cả xuống xe đội mưa đẩy xe qua. Vất vả là thế, nhưng thành công tới hiếm hoi còn thất bại thì nhiều.

Không lùi bước trước khó khăn

Trải qua môi trường nghiên cứu ở Pháp trước khi về nước đầu quân cho Viện, Toàn chia sẻ: 'Nếu như khi làm các đề tài nghiên cứu ở phòng thí nghiệm, việc hôm nay không nghĩ ra có thể để tới mai, thì ở Viện, với các deadline dày đặc và sự quyết tâm của anh em, các vấn đề khó đều được 'truy' để giải đến cùng'.

'Nhất định phải làm được', nhóm lại cặm cụi lắp ráp mô hình mới, bàn bạc tìm phương án, 'chuyển nhà' sang ở luôn ở Viện nhiều ngày trời theo tinh thần thời chiến. Toàn kể, có những đợt các anh 'biến mất' quá lâu, có chị đem hành lý tới tận cơ quan cho chồng đi công tác sớm và bảo 'Anh đi luôn đi'. Câu chuyện trở thành 'giai thoại' trong Viện. Nhưng ai cũng có thể cảm nhận được trong những câu chuyện của các anh tình yêu và niềm tin vào 'hậu phương' của mình.

Trở lại với câu chuyện của dự án khó khăn tưởng như không hồi kết, tới cuối năm 2015, sau nhiều tháng nghiên cứu và vận dụng hết mọi kiến thức trong tay mà không đạt kết quả, dự án dường như đi vào ngõ cụt. Rồi một vị chuyên gia từ Mỹ được mời tư vấn cho dự án. Sau một tuần làm việc ngắn ngủi, cả các anh kĩ sư người Việt và người thầy từ nước Mỹ xoay sở mãi mà vẫn không tìm được vấn đề, đêm trước ngày trở về nước, người thầy tình cờ gợi ý một công thức trong trang sách ông viết. Quyết định tính toán mô phỏng thử theo công thức này, tất cả bất ngờ khi kết quả mang lại thực sự tốt. Ngay ngày
hôm sau, khi người thầy vẫn đang trên máy bay trở về nước, thiết bị thử nghiệm đã thành công.

Giá trị của lòng quyết tâm và tinh thần tự lực tự cường

Kể lại câu chuyện, anh Toàn chia sẻ, người chuyên gia như một 'tủ công cụ'. 'Họ có tri thức, hiểu biết rộng, có nhiều 'công cụ' để thực hiện, nhưng ông sẽ không biết công cụ nào mới là công cụ người nghiên cứu đang cần đến. Chỉ có người trực tiếp làm mới thực sự biết mình cần gì để tìm thấy 'đúng công cụ''.

Và chỉ khi người nghiên cứu đã trải qua toàn bộ quá trình tự học, tự làm, đã trăn trở và nung nấu về vấn đề đủ sâu, anh ta mới biết chính xác mình cần điều gì để tìm giải pháp cho vấn đề của mình. Đó chính là lý do vì sao chỉ một câu nói của vị chuyên gia có thể 'lật ngược' được tình thế. Và đó cũng là lý do vì sao việc tự học, tự làm có giá trị quyết định đối với thành công.

Nói về thành công bước đầu trong việc 'biến cái không thể thành có thể' của Viện HKVT, các anh thường nói về niềm tin của mình như một lẽ hiển nhiên. 'Chắc chắn sẽ làm được', chỉ một câu nói đơn giản như vậy nhưng ẩn chứa đằng sau là sự quyết tâm, đồng lòng của những người kĩ sư Viettel, để đưa ngành Hàng không - Vũ trụ và quốc phòng Việt Nam lên những tầm cao mới.

 
Học sinh, Sinh viên được miễn cước data 3G/4G và nhắn SMS, gọi điện miễn phí ra mạng di động thông thường trên Mocha tại đây!
 
Giúp Tiin sửa lỗi