Đọc nhiều

Tiin.vn trên Facebook

Du học sinh đương đầu với sốc văn hóa khi ở xứ người

Bạn chuẩn bị mọi thứ từ giấy tờ, tiền bạc, đồ dùng cá nhân, nhà ở... cho tới đồ ăn vặt, sách vở... khi chuẩn bị du học nước ngoài. Nhưng có một điều vô cùng quan trọng khác mà bạn cần để tâm, đó là sốc văn hóa. Hãy chuẩn bị kĩ càng, để không phải bỏ dở mọi giấc mơ giữa chừng.

Sốc văn hóa là gì?

Trước khi đi du học, rất nhiều bạn nói, mình yêu nước Mỹ, mình yêu con người Úc, mình mến mộ cảnh đẹp Nhật Bản... Thế nhưng, đó chỉ là tình yêu bạn nuôi dưỡng qua màn hình máy tính. Cuộc sống thật có thể rất khắc nghiệt.

Bước chân ra nước ngoài, có thể bạn sẽ bận rộn với những điều mới mẻ xung quanh mình ngay giây phút đầu tiên. Bạn mỉm cười với người bán trái cây dạo ở góc phố, bị hấp dẫn bởi sự cởi mở bất ngờ từ những người xung quanh. Hoặc có thể có sự phân biệt dè dặt, kín đáo về giới tính, lứa tuổi, hay bối rối tại sao bà chủ nhà lại né tránh những câu hỏi của bạn.

Sốc văn hóa đến từ những điều nhỏ nhặt nhất.

Sốc văn hóa đến từ những điều nhỏ nhặt nhất.

Khi bạn đi du học, thói quen hàng ngày của bạn, văn hóa, thái độ của những người xung quanh không còn giống như ở quê nhà. Quá trình nhận thức, hiểu biết và thích nghi với những thay đổi này được gọi là sốc văn hóa. Đó là quy tắc ngầm mà bạn 'nhập gia phải tùy tục'. Có nhiều cú sốc nhẹ nhàng, nhưng cũng có những cú sốc khó chấp nhận. Đơn cử như bạn có thể rất sốc khi thấy người Nhật kiên nhẫn xếp hàng dù đang có động đất, hay người phương Tây sang Việt Nam há hốc mồm với món trứng vịt lộn, và vô cùng bàng hoàng vì có thịt chó!

Sốc văn hóa thường có 4 giai đoạn:

Giai đoạn phấn khích lúc đầu/Giai đoạn trăng mật – Sau khi đặt chân tới một nơi mới, bạn sẽ bắt kịp những điều tuyệt vời của nơi đó. Bạn dễ nhận ra nét văn hóa tương đồng và bị quyến rũ bởi những điều khác biệt.

Bị chọc tức và thù địch/Giai đoạn đàm phán – Dần dần, sự phấn khích biến mất. Bạn sẽ phát điên về sự khác biệt rất 'vô lý' của nhiều sự việc, bị quá tải vì phải thích ứng với nhiều thứ lạ lẫm, và bạn thấy mất phương hướng.

Hiểu biết từ từ/Giai đoạn thay đổi – Bạn đi đến thỏa thuận với ngôi nhà mới và cân bằng được cảm xúc của mình.

Thích nghi hay dung hòa văn hóa/Giai đoạn làm chủ – Hoàn toàn thoải mái trong ngôi nhà mới của mình là giai đoạn cuối của sốc văn hóa.

Bất kì ai cũng có thể bị sốc văn hóa.

Bất kì ai cũng có thể bị sốc văn hóa.

Sốc văn hóa có ảnh hưởng khác nhau đối với mỗi người. Điều này phụ thuộc vào việc bạn đã có những trải nghiệm nền văn hóa khác nào trước đó (như đi du lịch, du học ngắn ngày...), đất nước nơi bạn sẽ đến (Nhật Bản có sự tương đồng với Việt Nam, nhưng Mỹ thì có thể khác rất nhiều), và khả năng thích nghi với cái mới của bạn thế nào.

Sốc văn hóa và chán nản

Tuy vậy, có nhiều cú sốc không đi đến giai đoạn thứ 4 phía trên, mà kết thúc với trầm cảm. Bạn cảm thấy lo sợ, suy nghĩ tiêu cực. Tỉ dụ như lượng kiến thức mà sinh viên phải tự tìm kiếm trong một môn cực kì lớn, khác hẳn với cách học 'cưỡi ngựa xem hoa' ở Việt Nam. Hay việc chán ăn thức ăn phương Tây, ảnh hưởng tới sức khỏe. Trong trường hợp này, hãy tìm tới sự trợ giúp. Đừng đối phó một mình!

Để vượt qua giai đoạn thứ 2 và tiến tới giai đoạn cuối một cách an toàn, trước khi đi du học, bạn cần tìm hiểu càng nhiều càng tốt về nước bản xứ. Đừng chỉ đọc vài bài báo ca ngợi cảnh đẹp hay con người. Hãy 'lội' vào những nhóm du học sinh, đọc những chia sẻ, bí kíp của họ để chuẩn bị tâm lý thật tốt.

Tìm hiểu thật kĩ trước khi du học để tạo đà vượt qua sốc văn hóa.

Tìm hiểu thật kĩ trước khi du học để tạo đà vượt qua sốc văn hóa.

Nếu bạn vấp phải một khúc mắc văn hóa khó vượt qua, hãy tìm tới chuyên gia để xin tư vấn. Mỗi quốc gia có vấn đề riêng của mình, vì vậy tình huống bạn gặp ở Pháp sẽ khác với khi bạn ở Thái Lan.

Ghi nhớ thứ 3, bạn cần bình tĩnh nhớ lại mục tiêu đã đặt ra trước khi đi du học. Có thể là tấm bằng loại Giỏi, những chuyến khám phá, đọc 100 đầu sách trong năm... Tập trung vào những mục tiêu ấy và lấy đó làm động lực.

Bạn cũng nên có một cuốn nhật kí. Hãy ghi chép mọi thứ một cách tỉ mỉ khi có chút thời gian rảnh. Bạn có thể ghi chép bằng chữ hoặc tranh vẽ. Những ghi chép này có thể cho bạn thấy quá trình thay đổi của bản thân, cũng như rất hữu dụng nếu bạn gặp vấn đề tâm lý nặng và chuyên gia tâm lý của bạn có thể tham khảo.

Làm mình bận rộn bằng cách khám phá nơi ở mới.

Làm mình bận rộn bằng cách khám phá nơi ở mới.

Đừng để bản thân quá rảnh rỗi là một lời khuyên chân thành. Bạn hãy tìm kiếm một hoạt động mới mẻ, lành mạnh nào đó để bản thân bận rộn. Không sao cả nếu bạn thấy choáng ngợp và cần tách biệt khỏi đất nước bản xứ – chỉ cần bảo đảm rằng thú vui làm bạn phân tâm lành mạnh và bạn không dành toàn bộ thời gian nhốt mình trong nhà!

Bên cạnh đó, hãy thử từng chút một, kết nối với thế giới bên ngoài. Bằng những cuộc chuyện trò với sinh viên khác, nói ra những điều bạn cảm thấy. Họ có thể sẽ giúp đỡ bạn bằng kinh nghiệm của mình. Bên cạnh đó, hãy làm thân với người địa phương để hòa nhập nhanh hơn vào thế giới mới. Cố gắng nhìn sự vật, sự việc theo cách nhìn của người bản xứ và tập chấp nhận những khác biệt.

Kết nối với người bản xứ.

Kết nối với người bản xứ.

Cuối cùng, đừng từ bỏ du học vì sốc văn hóa. Du học là một thử thách khó khăn, có thể bạn chỉ có một mình chống chọi với chúng. Dù có chuyện gì xảy ra, hãy bình tĩnh đón nhận và tìm kiếm sự trợ giúp từ mọi người.

>> XEM THÊM: Tranh cãi xung quanh việc là sinh viên nên mang giày real hay fake, cư dân mạng lại một lần nữa dậy sóng

Giúp Tiin sửa lỗi