Đọc nhiều

Tiin.vn trên Facebook

Biên niên sử Siêu anh hùng

Các bộ phim siêu anh hùng từ lâu đã trở thành món ăn tinh thần quen thuộc, không thể thiếu đối với khán giả trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Thế nhưng, không phải ai cũng hiểu rõ về bề dày lịch sử của chúng.

Siêu anh hùng không phải là đề tài quá lạ lẫm trong giới điện ảnh. Trên thực tế, các 'anh hùng thế kỉ' này đã được 'triệu hồi' từ năm 1938 với Superman trong bộ truyện tranh Action Comics. Sau đó là sự xuất hiện mạnh mẽ qua nhiều thập kỉ của series các siêu anh hùng như Dark Night (Kỵ sĩ bóng đêm), Caped Crusaders (Người Dơi), Galactic guardians (Vệ binh dải ngân hà) hay hàng loạt các siêu nhân tố bí ẩn khác.

Góp mặt trong danh sách không thể không có Người Dơi hay các nhân vật mới nổi như Black Panther và Deadpool. Và khi cả thế giới đang dõi theo các bom tấn khủng này, hãy quay ngược thời gian về thời kì thai nghén của chúng.

Giai đoạn khởi đầu (1941 – 1950)

'Phát súng' đầu tiên thuộc về series gồm 12 phần đình đám từ hãng Republic Picture: Adventures of Captain Marvel (1941). Chúng dựa trên mô típ siêu anh hùng của hãng hoạt hình Fawcett Comics, sau đó gia nhập hàng ngũ DC Comics với sự xuất hiện của chàng thanh niên trẻ tuổi Billy Batson (Frank Coghlan, Jr. thủ vai). Chàng trai bị biến thành một siêu anh hùng với sức mạnh vĩ đại, chiến đấu vì lẽ phải chống lại lực lượng Scorpion nham hiểm.

Sau khi công phá màn ảnh nhỏ, loạt phim nhanh chóng tạo ra hiệu ứng tích cực và thu hút lượng khán giả trung thành lớn với kết thúc mở. Không những vậy, khán giả cũng khá thích thú với cốt truyện hấp dẫn, danh tính nhân vật gây tò mò, các bộ trang phục được đầu tư kĩ lưỡng và, dĩ nhiên, một kẻ thù không đội trời chung đôi khi 'hấp dẫn' hơn cả nhân vật chính.
 

Tiếp theo đó là series 15 phần nói về siêu anh hùng Batman vào năm 1943. Nó đánh dấu sự xuất hiện lần đầu tiên trên màn ảnh nhỏ của huyền thoại Người Dơi (Lewis Wilson) và anh bạn Robin (Douglas Croft), cùng với căn cứ Batcave và Wayne Manor.

Phantom cũng đóng máy vào năm 1943 trong khi bộ phim đầu tiên hãng Marvel Comics ra mắt các rạp chiếu vào năm 1944 (với Captain America).

Đồng thời, những 'cư dân' hành tinh Krypton (quê hương của Superman) cũng được lên sóng với số tập nhiều không kể xiết từ năm 1948. Trong đó có sự xuất hiện của Man of Steel (Kirk Alyn) và người tình - Lois Lane (Noel Neill). Nhưng ánh hào quang của series nhanh chóng lụi tắt sau chưa đến 1 thập kỉ ra mắt. Batman và Robin (1949) hay Atom và Superman (1950) cũng dần rơi vào dĩ vãng.

Man of Steel, Man of Bats (1978 – 1989)

Phải đến giần ba thập kỉ sau, những 'dị nhân' màn ảnh rộng bước ra từ truyện tranh mới có thể gây dấu ấn nếu không tính đến series Batman (1966) với sự góp mặt của nam tài tử  Adam West. Siêu anh hùng đang được nói đến ở đây chính là Superman (Superman - 1978) do Richard Donner thủ vai.

Nhân vật mang tính biểu tượng này của hãng DC phá bỏ mọi rào cản khuôn phép về hình mẫu khô khan và trở thành siêu anh hùng 'đắt show' nhất trong thời điểm đó. Việc dùng Metropolis để che đậy sự tồn tại của thành phố New York nhằm bảo vệ hòa bình thế giới giúp series Superman hoàn thiện và sáng tạo hơn, giải quyết những vấn đề bất cập của phiên bản truyện tranh và truyền hình trước đó.

Trong khi Superman đang dần lấy lại vị thế, Man of Steel với tạo hình đĩnh đạc, lôi cuốn và ý thức được sức mạnh của mình gây ấn tượng mạnh mẽ về một siêu anh hùng không quá thánh thiện.
 

Sự thành công trong thí nghiệm của Donner cho ra đời một Superman khác gây tiếng vang lớn trong Superman II (1981). Sau đó không lâu, dòng phim này phải đối mặt với sự khủng hoảng lớn khi ra mắt Superman III (do sự kết hợp không thành công giữa yếu tố siêu anh hùng và hài kịch) hay sự xuất hiện không ăn nhập của Supergirl cho đến ý tưởng mô phỏng thực tế 'dở ẹc' của Superman IV: The Quest for Peace.

Nhưng rồi, loạt phim siêu anh hùng cuối cùng cũng có thể tháo bỏ lớp vỏ bọc tẻ nhạt ấy nhờ Tim Burton. Ông bắt tay sản xuất series Batman do Michael Keaton đảm nhận vai chính và Jack Nicholson trong vai Joker. Bộ phim được phát hành năm 1989 và nhanh chóng trở nên phổ biến.

'Ăn theo' sự nổi tiếng của bộ truyện tranh Sự trở lại của Kỵ sĩ áo đen, Batman mô tả thành công sự xuất hiện của Người Dơi với vẻ ngoài hào nhoáng, bạo lực và loại bỏ hoàn toàn tính 'hường phấn', màu mè trong các TV show thời bấy giờ. Thực tế, lượng khán giả lớn đến với series này đã quen với việc các nhân vật bị tra tấn, 'knock-out' đầy bạo lực, vậy nên cũng chẳng ai chú ý đến tính nhân đạo của bộ phim.

Trong khi đó, DC vẫn chưa hoàn toàn chạm vào giấc mơ series phim anh hùng. Và mặc dù Marvel có thể 'vỗ ngực' tự hào với hàng loạt những siêu anh hùng đình đám như Incredible Hulk (ra đời vào khoảng cuối những năm 70) dưới công ty chủ quản Marvel Entertainment, nhưng sựu khắc nghiệt trong giới điện ảnh không tha cho bất cứ ai.

Trong thời gian này, Marvel liên tục bị 'trao tay' để dành quyền đưa các 'dị nhân' của hãng Marvel Comics lên màn ảnh. Cuối cùng cũng chỉ có Howard the Duck (1986), The Punisher (1989) và sự xuất hiện của series Captain America (1990) tạo được dấu ấn nhất định cho khán giả, dù càng về sau tính 'hành động' trong các bộ phim chẳng giảm bớt.

Thời kì bùng nổ 'nhạt nhòa' (1990 – 1997)

Hãng Warner Bros đã thành công khi đưa Batman đến gần hơn với công chúng trong suốt 8 năm sau khi giành được quyền phát hành series siêu anh hùng. Đạo diễn Tim Burton trình làng siêu phẩm Batman Returns vào năm 1992 với chàng Người Dơi Keaton. Hình tượng này có phần kì quái hơn so với Dark Knight (Kỵ sĩ bóng đêm) trước đó.

Ba năm sau, đạo diễn Joel Schumacher tiếp tục phục vụ khán giả với Batman Forever (do Warner Bros phát hành) vào năm 1995. Phiên bản Người Dơi này có xu hướng 'nịnh đầm' khán giả nhỏ tuổi hơn, và khá trung thành với phong cách của các chương trình cổ điển. Dần dà, Người Dơi do quý ông hoàn mỹ Hollywood George Clooney thủ vai với bộ đồ bó sát gợi cảm cũng không thể cứu vớt thảm cảnh của siêu anh hùng trong Batman & Robin (1997).

Giai đoạn cuối trong thời kì này gây dấu ấn nhạt nhòa bởi một số phiên bản ít tiếng vang hơn. Bên cạnh đó, đáng kể đến bộ phim chuyển thể Teenage Mutant Ninja Turtles (1990) do bộ đôi Kevin Eastman và Peter Laird chắp bút và được hãng Mirage Studio phát sóng; The Mask (Kẻ đeo mặt nạ) giúp Jim Carrey bứt phá trên 'đấu trường' điện ảnh và The Crow (Cuộc trả thù đẫm máu) nói về những nhân vật phản diện chống lại các siêu anh hùng, báo hiệu một cuộc bùng nổ sắp xảy ra.
 

Chỉ có duy nhất một bộ phim khá đình đám dựa trên kịch bản Marvel được thực hiện trong thời gian này - Fantastic Four (1994), nhưng nó chưa bao giờ được phát sóng vì một số lý do chỉ người trong cuộc mới rõ.

Make 'Marvel' Great (1998 – 2007)

Năm 1998, bộ phim Blade ra đời với diễn viên chính do Wesley Snipes thủ vai. Anh vào vai một tên ma cà rồng khát máu thường săn lùng con mồi vào ban đêm. Bộ phim lấy cảm hứng từ một nhân vật Marvel những năm 1970, và gây tiếng vang lớn vượt xa sự mong đợi của khán giả. Sau đó, các phần của bộ phim được hãng Marvel Studios lần lượt phát hành.

Đồng thời, các siêu anh hùng cũng được 'thương mại hóa' cho Hollywood. Hãng phim quyết định thử nghiệm chiến lược tiếp cận mới. Thay vì chỉ tập trung vào bối cảnh hiện đại, đô thị hóa, đạo diễn Bryan Singe ('cha đẻ' bộ phim The Usual Suspects – Nghi phạm vô hình (1995) có cách tiếp cận thực tế hơn với khán giả.

Ông xây dựng một câu chuyện về nhóm những người 'lập dị', đột biến chống lại những con người 'thường' nhưng mãi nuôi ý định 'ăn hiếp' họ. Mặc dù điều kiện kĩ thuật còn khiêm tốn, nhưng bộ phim cũng đã thành công, và chứng minh một chân lý rằng các siêu anh hùng có sức hấp dẫn đặc biệt đối với khán giả. Bên cạnh đó, siêu phẩm X-men đem lại thành công cho vai diễn Wolverine của nam diễn viên Hugh Jackman với khoản thù lao lên tới 157 triệu USD (hơn 3,5 nghìn tỷ VNĐ).
 

Hai năm sau, Marvel cho ra đời Spiderman (Người Nhện) - nhân vật nổi tiếng nhất thuộc quyền sở hữu của hãng. Spiderman ban đầu thuộc về hãng Cannon Films, sau đó được bán lại cho hãng hoạt hình Carolco Pictures, rồi qua Sony Pictures với một số điều khoản nhất định.

Đạo diễn bộ phim Evil Dead, ông Sam Raimi là một fan cuồng của Người Nhện (và cũng chẳng xa lạ gì với thể loại siêu anh hùng viễn tưởng) chính là người chắp bút cho tác phẩm này. Ông kết hợp sự tinh tế, nhẹ nhàng của phiên bản truyện tranh với một chút tính nhân văn gửi gắm vào bộ phim. Cùng với đó, nam diễn viên Tobey Maguire đã truyền tải thành công thông điệp của đạo diễn tài ba thông qua nhân vật Peter Parker. 

Bộ phim đem về cho các 'ông lớn' 400 triệu USD (tương đương hơn 9000 tỷ  VNĐ) chỉ riêng ở thị trường Mỹ. Vậy nên chẳng quá ngoa khi nói rằng, nếu series X-Men là một cú nổ ngoạn mục, thì Spiderman góp phần lớn trong cuộc oanh tạc đó.

Đây chính xác là những gì hãng Marvel Studios mong đợi. Những 'chiến thắng' ròn rã này khiến các nhân vật siêu anh hùng ngày càng nổi tiếng ở Hollywood. Hãng điện ảnh nổi tiếng (Hollywood) nhanh chóng cho phát hành phần tiếp theo: Spiderman 2 với các dị nhân như Daredevil, Ghost Rider hay Hulk.

Thành công ở phần phim này càng khẳng định vị thế của Marvel trong thế giới điện ảnh. Và khi hãng Warner Bros giao chiếc 'chìa khóa' mở thế giới Batcave cho đạo diễn quái kiệt Christopher Nolan, thì Batman Begins ra đời năm 2005.

Thế giới đa vũ trụ (2008 – 2017)

Năm 2006, hãng Marvel Entertainment đã đầu tư một khoản trị giá 525 triệu USD (tương đương gần 12 nghìn tỷ VNĐ) vay từ ngân hàng Merrill Lynch để sản xuất các bom tấn và mua quyền sở hữu các siêu anh hùng. Theo đó, sau khi được cấp phép, hãng đã thâu tóm các nhân vật như Spiderman, Iron Man, Thor, Captain America, Hulk và vô số các dị nhân khác.

Vậy thì hãng Marvel này sẽ có động thái gì tiếp theo? Dưới tầm nhìn xa trông rộng của Giám đốc sản xuất Kevin Feige, không có gì là không thể. Một loạt các siêu anh hùng được tỏa sáng trong những bộ phim riêng lẻ nhưng có sự liên kết nhất định với nhau, với 'phát súng' mở đầu là bộ phim Iron Man (2008).

Các vũ trụ trong mỗi phần được kết nối với nhau và được 'đào' sâu hơn trong các phần tiếp theo. 2 phần Iron Man, 1 bộ phim về Thor, một bom tấn về Hulk và Captain America: The First Avenger tạo nên sân khấu hoành tráng cho sự lên ngôi của chùm siêu anh hùng đình đám The Avengers. Cuộc 'đổ bộ' của các siêu anh hùng mang lại lợi nhuận 1,5 tỷ USD (hơn 30 000 tỷ VNĐ) doanh thu phòng vé. Và ngay cả cuốn truyện tranh Guardians of the Galaxy cũng có thể tạo nên một bom tấn. Người ta nói rằng, đây chính là thời kì bùng nổ của Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU).

Hãng DC Entertainment cũng 'bon chen' với 2 bom tấn tiếp theo của series Batman: The Dark Knight (Kỵ sĩ bóng đêm) năm 2008 và The Dark Knight Rises (Kỵ sĩ bóng đêm trỗi dậy) năm 2012. Trong đó, The Dark Knight ẵm một giải Oscar cho vai diễn Joker do Heath Ledger thủ vai. Không lâu sau, bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm của nhà văn Alan Moore: The Watchmen (2009) được công chiếu.

Và từ đây, các vũ trụ được kết nối và cân bằng lẫn nhau bởi các chiến binh Green Lantern trong Green Lantern (2011). Tiếp đó, sự thành công của Superman Man of Steel cũng tốn không ít giấy mực của các nhà phê bình điện ảnh. Vũ trụ đa chiều dần được hoàn thành. Năm 2015, khán giả được mãn nhãn với sự kết hợp của Batman và Superman cùng bom tấn dài hai bộ: Justice League với sự xuất hiện của The Flash, Wonder Woman, Aquaman và thậm chí là Shazam.
 

Dấu mốc 10 năm vũ trụ điện ảnh Marvel

Sự trở lại của Avengers: Infinity Wars trong năm 2018 này đánh dấu 10 năm Vũ trụ điện ảnh Marvel ra đời kể từ Iron Man (2008). Cụ thể, Marvel sẽ trình làng 3 bộ bom tấn kinh điển trong năm nay: Black Panther, Avengers: Infinity War và Ant-man and the Wasp. Dự kiến đến năm 2020, Marvel sẽ tung ra ít nhất thêm 6 siêu phẩm khác về thế giới đa vũ trụ. 

Video kỉ niệm 10 năm Vũ trụ điện ảnh Marvel ra đời:

Giúp Tiin sửa lỗi