Đọc nhiều

Tiin.vn trên Facebook

Kim Dung ‘đại hiệp của những đại hiệp’ và sức hút không bao giờ lụi tàn

Kim Dung đã để lại cho đời một kho tàng tác phẩm đồ sộ, sự đóng góp của ông cho văn học, nghệ thuật là không hề nhỏ. Mới đây ông đã lặng lẽ từ giã cõi đời ở tuổi 94, sự ra đi của ông khiến người hâm mộ không khỏi tiếc nuối.

Nhắc đến Kim Dung là chúng ta nghĩ ngay đến những bộ tiểu thuyết kiếm hiệp gắn với tên tuổi ông như Anh hùng xạ điêu, Thần điêu đại hiệp, Tiếu ngạo giang hồ, Thiên long bát bộ... Ông là một trong những nhà văn có tầm ảnh hưởng lớn của dòng văn học Trung Quốc hiện đại, đồng thời cũng có sức ảnh hưởng sâu rộng ở Việt Nam.

Nhưng vừa qua vào ngày 30/10, nhà văn đã qua đời do tuổi già (hưởng thọ 94 tuổi) gây tiếc nuối cho người hâm mộ. Kim Dung không còn nhưng tên tuổi cùng những bộ tiểu thuyết của ông vẫn luôn sống mãi.

Nhà văn Kim Dung qua đời hôm 30/10.

Nhà văn Kim Dung qua đời hôm 30/10.

Đại hiệp của những đại hiệp

Thật không quá lời khi gọi Kim Dung là ‘đại hiệp của những đại hiệp'. Ông đã tạo ra một ‘vũ trụ kiếp hiệp' với những bậc thư hùng như Quách Tĩnh – Hoàng Dung (Anh hùng xạ điêu), Dương Quá – Tiểu Long Nữ (Thần Điêu đại hiệp), Đoàn Dự - Vương Ngữ Yên (Thiên long bát bộ), Lệnh Hồ Xung – Niệm Doanh Doanh (Tiếu ngạo giang hồ),…

Các nhân vật anh hùng trong tác phẩm của ông thường được xây dựng cuộc đời từ thời niên thiếu, trải qua đủ gian nan, thử thách trước khi bước lên vị trí vô địch thiên hạ. Trong tác phẩm của Kim Dung, hầu hết những người đạt đến cảnh giới cao nhất của võ lâm thiên hạ là nam giới như Trương Vô Kỵ, Hồng Thất Công, Âu Dương Phong, Độc Cô Cầu Bại,…

Nhân vật võ hiệp của ông thường có tính ham công danh lợi lộc, dẫn đến tàn sát lẫn nhau. Ông đã thể hiện sự am hiểu văn hóa Trung Quốc và tạo ra những nhân vật được yêu mến rộng khắp như Tiêu Phong phóng khoáng hiên ngang, Quách Tĩnh ngay thẳng nghĩa hiệp, Lệnh Hồ Xung ung dung tự tại, Vi Tiểu Bảo tinh quái láu cá. Mỗi nhân vật một cá tính, một màu sắc riêng gây ấn tượng sâu đậm.

Phiên bản Quách Tĩnh (Lý Á Bằng) – Hoàng Dung (Châu Tấn) trong Anh hùng xạ điêu 2003.

Phiên bản Quách Tĩnh (Lý Á Bằng) – Hoàng Dung (Châu Tấn) trong Anh hùng xạ điêu 2003.

Bên cạnh đó, những nhân vật nữ hiệp không phải được xây dựng để làm nền cho nam chính hay cốt tạo ra những câu chuyện tình lãng mạn mà họ cũng có cá tính riêng, độc lập, mạnh mẽ, võ thuật không thua kém gì nam nhi. Chẳng hạn Hoàng Dung trong Anh hùng xạ điêu từ nhỏ đã thông minh lém lỉnh hơn cả người chồng Quách Tĩnh. Quách Tĩnh giỏi võ nhưng lại thật thà chất phác, hữu dũng vô mưu. Hoàng Dung đa mưu túc trí kết hợp với Quách Tĩnh võ thuật cao cường tạo thành một cặp đôi vô địch thiên hạ.

Nhân vật nữ trong truyện của ông thường là người có nhan sắc và trí tuệ, một số người còn được miêu tả là có nhan sắc thần tiên thoát tục như Vương Ngữ Yên của Thiên long bát bộ hay Tiểu Long Nữ của Thần Điêu đại hiệp. Họ xinh đẹp, yểu điệu thục nữ nhưng không hề yếu đuối.

Thậm chí một số chiêu thức cần phải có sự kết hợp cả cặp đôi nam nữ mới phát huy hiệu quả cao nhất như chiêu Song kiếm hợp bích của Dương Quá và Tiểu Long Nữ. Vương Ngữ Yên tuy không biết võ nhưng cô thuộc lòng nhiều chiêu thức, có khả năng chỉ huy người khác, chính vì thế giới võ lâm ai cũng muốn tranh giành để có được cô.

Dương Quá (Cổ Thiên Lạc) và Tiểu Long Nữ (Lý Nhược Đồng) trong Thần điêu đại hiệp 1995.

Dương Quá (Cổ Thiên Lạc) và Tiểu Long Nữ (Lý Nhược Đồng) trong Thần điêu đại hiệp 1995.

Sức hút không bao giờ lụi tàn từ những tác phẩm kinh điển

Những tác phẩm nổi tiếng của Kim Dung đều đã được chuyển thể thành phim, không chỉ một mà còn rất nhiều lần và chưa bao giờ giảm nhiệt độ. Nổi tiếng nhất có thể kể đến loạt phim truyền hình của TVB vào khoảng thập niên 1990 và những phiên bản của Trung Quốc đại lục vào những năm 2000.

Một số tác phẩm của ông đã được chuyển thể nhiều lần như Anh hùng xạ điêu (các phiên bản 1983, 2003, 2008, 2017), Lộc đỉnh ký (1984, 2001, 2008), Thiên long bát bộ (1997, 2003, 2013), Thần điêu đại hiệp (1983, 1995, 1998, 2006, 2014), Tiếu ngạo giang hồ (1984, 1996, 2000, 2001, 2013), Ỷ thiên Đồ Long ký (1986, 2000, 2003, 2009).

Vương Ngữ Yên (Lưu Diệc Phi) và Đoàn Dự (Lâm Chí Dĩnh) trong Thiên Long bát bộ 2003.

Vương Ngữ Yên (Lưu Diệc Phi) và Đoàn Dự (Lâm Chí Dĩnh) trong Thiên Long bát bộ 2003.

Thập niên 1990 có thể nói là thời kỳ hoàng kim của phim truyền hình TVB (Hongkong), sức hút phần lớn đến từ những bộ phim kiếm hiệp chuyển thể từ tiểu thuyết Kim Dung. Phim của TVB hấp dẫn với cốt truyện gọn gàng, chặt chẽ, không quá dài dòng, tập trung vào yếu tố võ thuật. Bên cạnh đó họ có dàn diễn viên tài sắc đồng đều, diễn xuất chắc chắn. Tuy nhiên thời kỳ đó phim TVB vẫn còn hạn chế nhiều về bối cảnh, kỹ xảo nên những pha võ thuật chưa thực sự mãn nhãn.

Sang đến thập niên 2000, Trung Quốc đại lục mới rầm rộ sản xuất các dự án chuyển thể từ tiểu thuyết Kim Dung (trước đó truyện của Kim Dung bị cấm ở Trung Quốc đại lục và Đài Loan). Các nhà làm phim đại lục có phong cách làm phim rất khác so với TVB, câu chuyện dàn trải hơn, tập trung hơn vào yếu tố tình yêu, giảm nhẹ chất võ hiệp.

Thập niên 2000, cùng với sự tiến bộ về kỹ xảo và công nghệ hóa trang nên nhân vật trong phim có tạo hình bắt mắt hơn, những màn đánh đấm cũng mãn nhãn hơn. Các phiên bản do đại lục sản xuất dễ dàng tiếp cận khán giả đại chúng song chưa làm hài lòng những fan kiếm hiệp chân chính trước đó đã trót ‘phải lòng' phim của TVB.

Huỳnh Hiểu Minh và Lưu Diệc Phi trong Thần điêu đại hiệp 2008.

Huỳnh Hiểu Minh và Lưu Diệc Phi trong Thần điêu đại hiệp 2008.

Đến thập niên 2010, những tác phẩm kinh điển của Kim Dung vẫn được mang ra chuyển thể thành phim như Tân tiếu ngạo giang hồ (2013), Tân thần điêu đại hiệp (2014), Tân anh hùng xạ điêu (2017). Tuy nhiên sự cải biên mạnh tay của các nhà làm phim cùng với việc xây dựng những bộ phim kiếm hiệp đượm màu ngôn tình khiến những tác phẩm này bị cho là ‘mất chất', nhận nhiều lời chê bai, chỉ trích hơn là khen ngợi.

Có thể kể đến những chiêu trò của Vu Chính như ‘chuyển giới' cho Đông Phương Bất Bại thành phụ nữ trong Tân tiếu ngạo giang hồ hay phá nát hình ảnh thần tiên thoát tục của Tiểu Long Nữ với hình ảnh cô cô đùi gà trong Tân thần điêu đại hiệp.

Ngoài ra, vì giảm nhẹ yếu tố võ thuật nên những phiên bản ‘tân' làm lại này thường lạm dụng nhiều phông xanh, thế thân cùng kỹ xảo ba xu khiến chất lượng phim giảm, không thể so sánh với những ‘tượng đài' trước đó. Tuy nhiên không thể phủ nhận sức ảnh hưởng truyền thông của những phiên bản làm lại này, ngay cả khi thể loại kiếm hiệp đã không còn ở thời kỳ hoàng kim.

Phiên bản Tiểu Long Nữ của Trần Nghiên Hy trong Thần Điêu đại hiệp 2014.

Phiên bản Tiểu Long Nữ của Trần Nghiên Hy trong Thần Điêu đại hiệp 2014.

Phim kiếm hiệp chuyển thể từ tiểu thuyết Kim Dung được kế thừa một cốt truyện hấp dẫn, nhân vật ấn tượng. Hình tượng cặp đôi trai anh hùng gái thuyền quyên trong mỗi tác phẩm đã cho thấy sự hài hòa giữa nghiệp võ lâm và tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình. Bên cạnh đó, những chiêu thức võ thuật do Kim Dung sáng tạo ra được coi là độc đáo bậc nhất, tạo nên sức hấp dẫn khó cưỡng.

Với sự trợ giúp của kỹ xảo điện ảnh, những màn võ thuật không còn nằm trong trí tưởng tượng của độc giả nữa mà trở thành những hình ảnh cụ thể, đẹp mắt trên khuôn hình. Một số diễn viên đã thể hiện xuất sắc nhân vật của mình, từ ngoại hình đến tính cách, thần thái, như bước từ trong tiểu thuyết ra. Có thể kể đến phiên bản Tiểu Long Nữ do Lý Nhược Đồng thể hiện ở Thần Điêu đại hiệp 1995, khí chất của cô đến chính tác giả cũng phải khen ngợi.

Những đóng góp của Kim Dung là vô cùng to lớn.

Những đóng góp của Kim Dung là vô cùng to lớn.

Nhiều diễn viên đã thành danh và nổi tiếng hơn nhờ tham gia những bộ phim kiếm hiệp Kim Dung chuyển thể như Cổ Thiên Lạc, Lý Nhược Đồng, Trương Vệ Kiện, Lâm Chí Dĩnh, Huỳnh Hiểu Minh, Lưu Diệu Phi, Lý Á Bằng, Châu Tấn, Lâm Thanh Hà,...

Trong suốt sự nghiệp sáng tác của mình (1955 – 1972), Kim Dung đã cho ra đời 15 tác phẩm thuộc hàng kinh điển. Những tác phẩm này đã và đang được chuyển thể thành phiên bản phim điện ảnh, truyền hình. Đóng góp của Kim Dung cho văn học, nghệ thuật, đặc biệt với thể loại kiếm hiệp là vô cùng lớn. Ông đã an giấc ngàn thu sau khi đã đi trọn một kiếp người nhưng danh tiếng của công cùng những bộ tiểu thuyết kiếm hiệp kinh điển sẽ còn sống mãi.

===> Xem thêm: Những kỷ lục của phim võ hiệp Kim Dung

Giúp Tiin sửa lỗi