Đọc nhiều

Tiin.vn trên Facebook

'Hái lộc' đầu năm là phá hoại môi trường? Làm thế nào để 'rước lộc' đúng cách?

Vào thời khắc đêm giao thừa, nhiều người thường đi 'hái lộc' vì tin rằng sẽ rước lộc về nhà. Đây là một phong tục có ý nghĩa truyền thống, mang giá trị tinh thần của người Việt.

Hái lộc đầu năm có ý nghĩa gì? Bắt nguồn từ đâu?

Hái lộc đầu xuân là một trong những phong tục cổ truyền của ngày Tết ở Việt Nam. Thời khắc bắt đầu một năm mới được cho là dấu mốc quan trọng cho nên ai cũng muốn đem về một chút lộc non để cầu bình an, may mắn.

Tục lệ này được kể lại rằng bắt nguồn từ thời Hùng Vương, khi vua Hùng và Hoàng hậu vào rừng hái lộc lúc giao thừa, rồi ban cho các con với lời dặn mang cành lộc này đi trấn giữ các phương, trên đường đi nếu gặp điều gì không may, hãy mang cành lộc còn đượm sương sớm này mà vẩy lên trời thì thú dữ, ma tà sẽ bỏ chạy.

Cũng bởi tích truyền này, nhiều người tin rằng hái lộc đầu năm sẽ mang đến những điều tốt lành cho bản thân và gia đình.

Hái lộc là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta 

Hái lộc là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta

Từ 'Lộc' trong văn hóa Việt có rất nhiều nghĩa, nhưng phổ biến nhất vẫn là để mô tả chồi non của cây xanh và tài lộc, tiền của. Hái lộc đầu xuân chính là ngắt một nhành cây non hoặc nhánh cây mới nhú đem về treo trước nhà hoặc bày trên bàn thờ tổ tiên với hi vọng tiền tài, lộc lá sẽ ùn ùn kéo đến cho gia đình.

Bản chất của việc 'hái lộc' mang ý nghĩa nhân văn vô cùng tinh tế, phong tục ấy của ông cha ta như muốn nhắc nhở cho cháu rằng: Phải ghi nhớ những nét đẹp của văn hóa dân tộc và phải sống thật tâm mới có thể gặp nhiều điều may mắn.

Phong tục đẹp bị biến tướng

Tuy nhiên, trong nhiều năm gần đây, có rất nhiều người dân hiểu nhầm ý nghĩa của việc hái lộc dẫn tới sự lạm dụng và rước lộc sai cách. Sự thiếu hiểu biết ấy gây ra nhiều hệ lụy đến môi trường. 

Người ta thường nghĩ cành cây càng to, chồi lá càng nhiều thì lộc càng nhiều, vì thế nên ai cũng muốn lấy cành cây to nhất, đẹp nhất để mang về.

Nhiều người đang hiểu sai về cách hái lộc khiến nó mất đi ý nghĩa tốt đẹp vốn có 

Nhiều người đang hiểu sai về cách hái lộc khiến nó mất đi ý nghĩa tốt đẹp vốn có

Có người mang dao, mang cưa cầm tay đi hái lộc, có người còn trèo lên cây để 'chặt' lộc. Nhiều người còn tin rằng, hái lộc từ cây trồng ở các cơ quan như ngân hàng, kho bạc sẽ đem về nhiều tiền của hơn. 

Dù đã bị nhắc nhở nhiều lần nhưng những người này vẫn bỏ ngoài tai và 'lén lút' đi cưa trộm lúc không ai để ý. Đây cũng chính là lý do khiến cho nhiều cây cối trên khắp các con đường, trước cổng ngân hàng, chùa chiền đều rơi vào cảnh xơ xác, hoang tàn sau mỗi đêm giao thừa.

Chưa thấy may mắn đâu, chỉ thấy hệ lụy về môi trường ngay trước mắt 

Chưa thấy may mắn đâu, chỉ thấy hệ lụy về môi trường ngay trước mắt

Cây cối đang vào độ xanh tươi, đâm chồi nảy lộc mà bị phá hỏng đến mức tàn tạ thì đó không còn mang ý nghĩa nhân văn như nó vốn có. Việc lạm dụng tục hái lộc đầu xuân không làm cuộc sống tốt đẹp lên mà chỉ góp phần hủy hoại môi trường xung quanh, không phù hợp với tín ngưỡng của dân tộc Việt Nam.

Thậm chí, lực lượng chức năng luôn phải túc trực để có các biện pháp ngăn chặn các hành vi gây rối và một số hành động hủy hoại môi trường như bẻ cành, 'chặt' lộc, phá hoại cây xanh… Chưa nhìn thấy điều tốt lành đâu, nhưng ngay trước mắt chúng ta có thể nhìn thấy những hệ lụy xấu.

Hái lộc đúng cách và vẫn bảo vệ môi trường

Theo TS. Bùi Thị Như Ngọc - Giảng viên môn Cơ sở Văn Hóa Việt Nam - Học viện Báo chí và tuyên truyền: 'Vạn vật hữu linh, cây lá cũng có linh hồn riêng. Khi cây đang phát triển tươi tốt, chúng ta lại đem hái xuống về mặt tâm linh rất tang thương, còn về mặt sinh thái là hủy hoại môi trường, cảnh quan'

Bà Ngọc cho biết thêm: 'Xu hướng hiện nay khi đến chùa các nhà sư thường chuẩn bị sẵn những cành lộc vàng để người dân mang về chứ không để người dân ra cây hái. Bác Hồ cũng đã nói 'Vì lợi ích 10 năm trồng cây' - Nếu hái lộc không đúng cách sẽ đi ngược với xu thế phát triển bền vững'.

Hơn nữa, sự may mắn, khí vận của một gia đình phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phúc đức từ gia tiên, phong thủy nơi đang ở và những điều thiện đã làm trong một năm. Phúc lộc cũng nằm ở bản thân của mỗi người khi được sinh ra nằm ở cung mệnh nào, giờ tốt hay xấu...

Như vậy, việc hái lộc nghe thì tưởng là sẽ đem lại may mắn nhưng thực chất chỉ giải tỏa yếu tố niềm tin. Vậy làm thế nào để vẫn có thể duy trì nét đẹp truyền thống của người Việt Nam mà vẫn hái lộc đúng cách?

Không cần phải 'chặt' lộc, chúng ta vẫn có thể đem về nhiều may mắn 

Không cần phải 'chặt' lộc, chúng ta vẫn có thể đem về nhiều may mắn

Không cần phải 'chặt' lộc đem về nhà, chúng ta vẫn có thể cầu may mắn bằng việc chọn mua cành lộc bán ở đường phố, mua một cây mía hoặc lên chùa thắp hương, sau đó xin một nhành lộc nhỏ.

Nhà chùa cũng có thể chuẩn bị trước những chồi lộc nhỏ hoặc tượng trưng để phát cho người đi lễ ngày đầu năm mới. Hành động này sẽ làm giảm thiểu tình trạng cây cối bị 'vặt trụi' đêm giao thừa.

Nếu ai cũng hái lộc không đúng cách thì chắc chắn cây cối sẽ không thể đâm chồi, sinh sôi đẹp đẽ trong những ngày đầu năm. Cách tốt nhất chúng ta nên làm là ươm mầm, gieo trồng những cây xanh mới để chúng có thể tiếp tục phát triển, nảy nở tốt tươi. Việc làm đó chính là một cách để bảo vệ môi trường và đem về nhiều may mắn, tốt lành không chỉ cho mình mà còn cho những người xung quanh.

Giúp Tiin sửa lỗi