Đọc nhiều

Tiin.vn trên Facebook

Máy bán hàng tự động ở Nhật Bản: Biểu tượng của một đất nước độc đáo

Máy bán hàng tự động xuất hiện khắp nơi trên đất nước Nhật Bản, lý do của sự phổ biến quá mức này cho thấy những nét khác biệt của cuộc sống nơi đây.

Harrison Jacobs là phóng viên của Business Insider. Đầu năm nay, Jacobs đến Nhật Bản để chuẩn bị cho ra mắt phiên bản Business Insider Nhật Bản.

Sau 2 tuần ở Tokyo, Jacobs cũng như những du khách khác từng đến đất nước này, đều bị choáng ngợp vì những chiếc máy bán hàng tự động xuất hiện thừa mứa trên mọi ngóc ngách phố phường.

Hiện dân số của Nhật Bản rơi vào khoảng hơn 5 triệu dân. Theo Hiệp hội chế tạo máy bán hàng tự động Nhật Bản, cứ 23 người dân sẽ có 1 máy bán hàng tự động. Doanh thu đến từ những cỗ máy này là hơn 60 tỷ USD mỗi năm.

Những sản phẩm xuất hiện trong những cỗ máy này cũng vô cùng phong phú, như đồ uống, thuốc lá, bánh kẹo, xúc xích, súp, bia rượu, và rất nhiều thứ 'trời ơi đất hỡi' khác.

Chỉ bằng một thao tác tìm kiếm đơn giản trên Google với từ khóa 'Japan vending machines' (máy bán hàng tự động Nhật Bản), ngay lập tức bạn sẽ tìm thấy hàng loạt bài viết của chính những vị khách nước ngoài, chia sẻ về những sản phẩm kỳ quặc được bày bán trong máy bán hàng tự động ở quốc gia này.

  Máy bán hàng tự động xuất hiện khắp nơi trên đường phố  Nhật Bản 

Máy bán hàng tự động xuất hiện khắp nơi trên đường phố  Nhật Bản

Tuy nhiên, đối với Jacobs, điều khiến anh ngạc nhiên nhất, đó là những cỗ máy này biểu hiện các nét văn hóa độc đáo, rất Nhật Bản. Jacobs thường tự hỏi, người Nhật, đặc biệt là dân Tokyo làm việc nhiều nên đòi hỏi cái gì cũng phải thuận tiện. Nhưng dân New York cũng thế, vậy tại sao máy bán hàng tự động ở đó không được ưa chuộng cuồng nhiệt giống như ở Tokyo?

Jacobs đã được các nhà kinh tế học và xã hội học giải đáp thắc mắc của mình.

Lực lượng lao động khan hiếm và đắt đỏ

 Máy móc là giải pháp tuyệt vời vấn đề thiếu hụt lực lượng lao động ở Nhật Bản

Máy móc là giải pháp tuyệt vời vấn đề thiếu hụt lực lượng lao động ở Nhật Bản

Theo như giáo sư kinh tế William A. McEachern tại Đại học Connecticut, tỷ lệ sinh giảm, dân số già tăng, người nhập cư cũng không nhiều, là những nguyên nhân chính khiến lực lượng lao động tại Nhật Bản vừa khan hiếm, vừa đắt đỏ.

Máy bán hàng tự động chính là giải pháp tuyệt vời nhất cho vấn đề này. Chỉ cần một chiếc máy là thay thế được vài người bán hàng.

Giảng viên kinh tế Robert Parry tại Đại học Kobe (Nhật Bản) cũng chỉ ra rằng, chi phí cho lao động sức người tốn kém khiến các nhà bán lẻ ở Nhật càng nhiệt tình ủng hộ loại máy móc này.

Đặc biệt là khi kinh tế Nhật phát triển ngoạn mục sau chiến tranh lại càng khiến người lao động tăng giá vùn vụt. Nhưng với một cỗ máy, các doanh nghiệp chỉ cần cử người đến bảo trì định kỳ và thu tiền, công việc sẽ luôn được vận hành trơn tru.

Tấc đất tấc vàng

 Tấc đất tấc vàng khiến cho việc xây dựng cửa hàng là cả vấn đề lớn

Tấc đất tấc vàng khiến cho việc xây dựng cửa hàng là cả vấn đề lớn

Nhật Bản có khoảng 127 triệu người, nhưng diện tích đất nước này chỉ bằng bang California của Mỹ. Không những vậy, 75% diện tích nước Nhật là vùng đồi núi. Nhật Bản được coi là một trong những quốc gia có mật độ dân số dày đặc nhất thế giới, tới mức 93% người dân phải sống ở thành thị.

Vì vậy cũng không ngạc nhiên gì khi giá bất động sản ở đây luôn cao ngất ngưởng, buộc người dân phải sống trong những căn hộ chung cư không rộng rãi gì cho lắm.

Kiếm nhà cho người ở còn khó khăn, cho nên các công ty bán lẻ không đời nào lại đi xây cả cửa hàng to đùng để bày hàng hóa. Đặt một cỗ máy chễm chệ trên phố rồi nhét tất cả mọi thứ vào đó là phương pháp khôn ngoan hơn cả.

Đất nước yên bình

Nhật Bản nổi tiếng với tỷ lệ tội phạm tội phạm giết người thấp đến mức kỳ lạ. Nhưng không chỉ có vậy, theo báo cáo tội phạm của Liên Hợp Quốc năm 2010, Nhật Bản cũng là một trong những quốc gia có tỷ lệ trộm cắp thấp nhất thế giới.

Theo Hiệp hội du lịch quốc gia Nhật Bản, máy bán hàng tự động 'hiếm khi bị phá hỏng hoặc lấy trộm', mặc dù rất nhiều máy được đặt trong những ngõ tối vắng vẻ, và ai cũng biết bên trong mỗi cỗ máy là hàng chục ngàn yên.

Điều này trái ngược hoàn toàn với nước Mỹ. Ông Perry giảng dạy tại Đại học Kobe cho biết, các doanh nghiệp bán lẻ ở Mỹ không bao giờ dám đặt máy tại những đoạn đường vắng vì sợ bị mất trộm hoặc phá hỏng.

Mê mẩn vì robot

 Đi chợ với robot

Đi chợ với robot

Phóng viên Tsutomu Washizu từng giải thích trong cuốn sách nói về lịch sử của máy bán hàng tự động của mình rằng, vì văn hóa Nhật luôn bị ám ảnh bởi robot và những cỗ máy tự động, nên máy bán hàng tự động mới có thể trở nên phổ biến đến vậy.

Washizu khẳng định: 'Không có quốc gia nào lại sử dụng nhiều đồ điện tử như ở đây. Người Nhật đặc biệt thích thú, và tin tưởng tuyệt đối vào hệ thống tự động hóa'.

Giúp Tiin sửa lỗi