Đọc nhiều

Tiin.vn trên Facebook

Ngày Vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam: Những câu chuyện chưa kể hết

Chiến tranh đã lùi xa nhiều năm, nhưng những vết thương thì vẫn luôn còn đó. Có những người cảm thấy may mắn vì không bị ảnh hưởng trực tiếp. Nhưng cũng không ít số phận vừa sinh ra đã phải chịu thiệt thòi...

Màu da cam kinh hoàng

Ngày 10/8/1961, lần đầu tiên thứ chất lỏng được chứa trong những thùng chuyên dụng có màu da cam được quân đội Mỹ rải xuống chiến trường miền Nam Việt Nam. Thứ chất độc này được Hoa Kỳ sử dụng trong quy mô lớn những năm 1961 đến 1971, với mục đích làm rụng lá cây rừng, để quân đội du kích Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam không còn nơi ẩn náu.

Tổng cộng, Mỹ đã sử dụng 44 triệu lít chất độc rải khắp khoảng 1/4 diện tích toàn miền Nam Việt Nam, bao gồm nhiều vùng đồng bằng đất đai màu mỡ, vùng đông dân cư có nhiều ruộng lúa và cây ăn quả (Bến Tre, Cần Thơ, Mỹ Tho...) cùng nhiều khu vực rừng núi, nương rẫy của đồng bào Tây Nguyên, phía tây Bình Định, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Đà...

Trong đó chủ yếu là CĐDC có chứa 366 kg dioxin. Đây là chất độc cực mạnh, rất bền vững, khó phân hủy, tồn tại rất lâu trong môi trường, không chỉ đơn thuần hủy hoại cây cỏ, mà còn khiến nhiều vùng ở Việt Nam bị nhiễm độc nghiêm trọng.

Chất độc da cam được rải xuống nhiều vùng ở Việt Nam trong 10 năm liền.

Chất độc da cam được rải xuống nhiều vùng ở Việt Nam trong 10 năm liền.

Trên thực tế, chất độc da cam (CĐDC) có chứa dioxin là nguyên nhân gây ra ung thư, dị dạng và rối loạn chức năng ở người. Chất này tích tụ chủ yếu tại mô mỡ theo thời gian, vì vậy ngay cả tiếp xúc nhỏ cũng có thể đạt mức độ nguy hiểm. Chúng sẽ xâm nhập, phá thủng hệ thống phòng thủ của tế bào và làm biến dạng ADN.

Do có chu kỳ phân hủy dài và độ tan trong nước thấp, chúng có thể ảnh hưởng tới chuỗi thức ăn ở một vùng trong thời gian rất lâu. Không chỉ vậy, Dioxin còn có thể đi qua dây rốn hoặc tích tụ trong sữa mẹ, do đó nếu người mẹ nhiễm dioxin thì đứa con cũng sẽ bị nhiễm theo. Đó là nguyên nhân tại sao dioxin tạo nên những quái thai.

Hiện nay, ước tính có khoảng 4,8 triệu người Việt Nam bị nhiễm chất độc da cam/dioxin, sống tập trung tại các tỉnh dọc đường Trường Sơn và biên giới với Campuchia. Hàng trăm nghìn người trong số đó đã qua đời. Hàng triệu người và cả con cháu của họ đang phải sống trong bệnh tật, nghèo khó do di chứng của chất độc da cam.

CĐDC còn làm tổn thương sức khỏe của chính những người lính phía bên kia chiến tuyến có tiếp xúc với chất này, cũng như con cháu họ. Bên cạnh đó, nhiều cánh rừng nguyên sinh bị phá hoại, nhiều loại cây, động vật quý hiếm bị tuyệt chủng, môi trường sống bị suy thoái. Tội ác mà Mỹ đã gây ra ở Việt Nam, hàng chục năm qua vẫn chưa hề nguôi ngoai. Đâu đó trên dải đất hình chữ S, vẫn còn nhiều người đang phải chịu đựng số phận sinh ra không được làm người trọn vẹn của mình.

Trên thực tế, số người bị ảnh hưởng của chất độc này không chỉ dừng ở con số 4,8 triệu mà có thể là hàng chục triệu người.

Chất độc này hủy hoại mọi thứ nơi chúng đi qua (Ảnh: Sott).

Chất độc này hủy hoại mọi thứ nơi chúng đi qua (Ảnh: Sott).

Cuộc chiến dai dẳng

Ngày 25/06/2004, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lấy ngày 10/8 hàng năm là ngày 'Vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam'. Từ trước thời điểm đó cho tới bây giờ, cuộc chiến đòi lại công bằng cho những con người vô tội vẫn đang tiếp diễn. Trong khi các tổ chức cựu binh Mỹ, Úc, Hàn Quốc khởi kiện và được bồi thường, thì nạn nhân CĐDC tại Việt Nam lại bị xử thua kiện.

Ví dụ như năm ngoái, đã có hơn 1 tỷ đồng được Hội chữ thập đỏ các cấp thu thập, trợ giúp cho 3.100 lượt nạn nhân CĐDC. Còn năm nay, vào ngày 5/8 vừa qua, hơn 5.000 người tập trung tại Công viên văn hóa Đầm Sen, quận 11, tham gia cuộc đi bộ đồng hành “Vì nạn nhân chất độc da cam và người khuyết tật nghèo lần thứ 12 năm 2018”.

Hoạt động đi bộ thường niên này ngày càng thu hút sự quan tâm của người dân. Cũng nhờ đó, quỹ ủng hộ của Hội nhận thêm nhiều đóng góp có giá trị từ những mạnh thường quân nhân ái. Hội chữ thập đỏ của từng tỉnh cũng tổ chức tặng nhiều phần quà có giá trị, nhằm san sẻ khó khăn và động viên những gia đình không may mắn tiếp tục sống. Những hoạt động này mang đến an ủi, sẻ chia lớn với các nạn nhân, và là lời khẳng định không bao giờ lãng quên của xã hội đối với họ.

Hành trình của những nạn nhân CĐDC Việt Nam vẫn tiếp diễn, đầy khó khăn và nước mắt. Mỗi năm, vẫn có những đứa trẻ không bình thường được sinh ra, những người lớn ôm trong mình bệnh tật, sống một đời nghèo khó, dù họ đã vào sinh ra tử để giành lại đất nước từ tay quân thù. Thứ chất độc này đã lan sang tới đời thứ tư, thứ sáu, và không ai biết điểm dừng của nó ở đâu.

Những nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam. (Ảnh: Roland Schmid).

Những nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam. (Ảnh: Roland Schmid).

Mặc dù vậy, vết thương ngoài da có thể lành lại nhanh chóng. Nhưng vết thương sâu trong tâm hồn những nạn nhân, chắc chắn không có gì bù đắp nổi. Cuộc chiến ngoài chiến trường trước kia chỉ cần một phần dũng cảm, thì cuộc chiến thật sự với cuộc đời hôm nay lại cần tới ngàn phần nỗ lực. Rõ ràng, chiến tranh dù có là chính nghĩa hay phi nghĩa, thì nó cũng không nên xảy ra, ở bất cứ đâu, giữa bất cứ ai và trong bất cứ cộng đồng nào.

Đại sứ Nguyễn Phương Nga và nạn nhân chất độc màu da cam Lê Minh Châu tại buổi chiếu phim 'Chau, beyond the lines' (Châu, vượt trên những nét vẽ) tại Liên hợp quốc, tháng 6/2016. (Ảnh: Thanh Tuấn).

Đại sứ Nguyễn Phương Nga và nạn nhân chất độc màu da cam Lê Minh Châu tại buổi chiếu phim 'Chau, beyond the lines' (Châu, vượt trên những nét vẽ) tại Liên hợp quốc, tháng 6/2016. (Ảnh: Thanh Tuấn).

Ngôi mộ thủy tinh trong bảo tàng chứng tích chiến tranh TP. HCM, tố cáo tội ác của thứ chất độc chết người (Ảnh: Thể thao văn hóa).

Ngôi mộ thủy tinh trong bảo tàng chứng tích chiến tranh TP. HCM, tố cáo tội ác của thứ chất độc chết người (Ảnh: Thể thao văn hóa).

Gửi ảnh dự thi 'Mùa hạ cuối' để có cơ hội nhận được 5 triệu đồng và nhiều giải thưởng giá trị. Gửi về địa chỉ: Duthi@tiin.vn kèm tiêu đề, họ tên, SĐT, Facebook liên lạc.

Giúp Tiin sửa lỗi