Đăng ký nhãn hiệu kênh Youtube - Góc nhìn luật sư

Có rất nhiều Creator sau vài năm xây dựng kênh riêng cho mình, lại dễ dàng bị mất quyền sở hữu. Do đó, chúng ta cũng cần nghiên cứu các vấn đề pháp lý để có thể bảo vệ kênh quyền lợi tối đa đối với các kênh Youtube do mình sở hữu, khai thác.

17/06/2021 15:45

Youtube là nền tảng chia sẻ video và người dùng có thể kiếm tiền từ việc sản xuất video, clip. Có thể nói, Youtube hiện nay, đang là nguồn kiếm tiền chính của rất nhiều người, không phân biệt ngành nghề, lĩnh vực, học vấn,... thậm chí Youtuber còn là một nghề nghiệp, mang lại nguồn thu nhập đáng mơ ước cho người sản xuất video.

Để xây dựng được một kênh youtube có thể kiếm được tiền, các Youtubers phải bỏ ra nhiều thời gian, công sức cho kịch bản nội dung, quay clip, chỉnh sửa video,...Có nhiều Công ty có hẳn một đội ngũ chuyên nghiệp về biên kịch, quay phim, âm nhạc, hậu kỳ để sản xuất video.

Như vậy, để có thể xây dựng được một kênh Youtube kiếm được nhiều tiền và bền vững, tạo nguồn thu nhập chính cho bản thân hoặc Công ty, không phải là một việc đơn giản và dễ dàng. Nhưng có rất nhiều Creator sau vài năm xây dựng kênh riêng cho mình, lại dễ dàng bị mất quyền sở hữu. Do đó, chúng ta cũng cần nghiên cứu các vấn đề pháp lý để có thể bảo vệ kênh quyền lợi tối đa đối với các kênh Youtube do mình sở hữu, khai thác.

Dưới đây là một số lời khuyên của Luật sư Nguyễn Minh Hải, luật sư điều hành Công ty Luật TNHH Hùng Sơn và Cộng Sự, để các chủ sở hữu kênh Youtube bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, tránh các rủi ro pháp lý có liên quan. Luật sư Nguyễn Minh Hải có hơn 12 năm kinh nghiệm tư vấn về lĩnh vực Sở Hữu Trí Tuệ, Hợp Đồng, Quản trị doanh nghiệp, thương mại điện tử,...

Ông Nguyễn Minh Hải - luật sư sáng lập và điều hành LUẬT HÙNG SƠN

Ông Nguyễn Minh Hải - luật sư sáng lập và điều hành LUẬT HÙNG SƠN

Lưu ý về quyền sở hữu trí tuệ

Phần lớn chúng ta đều biết, Youtube là một nền tảng rất coi trọng vấn đề bản quyền, những nội dung video vi phạm về bản quyền nội dung, hình ảnh (nói chung là content) sẽ bị Youtube xử lý nhanh chóng và triệt để. Cụ thể, nếu bạn sử dụng giai điệu, hình ảnh, cover bài hát, làm lại kịch bản Music Video của ca sĩ,...khi nhận được yêu cầu từ chủ sở hữu bản quyền, Youtube sẽ ngay lập tức thực hiện các biện pháp như: cảnh báo, xóa video, xóa kênh, khóa tài khoản, thậm chí cấm bạn tạo kênh mới. Vấn đề về bản quyền nội dung chắc chắn mọi chủ sở hữu xây dựng kênh để kiếm tiền đều nắm được vì chính sách của Youtube rất rõ ràng về vấn đề này.

Theo luật sư Nguyễn Minh Hải, ngoài vấn đề về bản quyền tác giả đối với nội dung, không nhiều chủ sở hữu kênh Youtube quan tâm đến vấn đề quyền sở hữu công nghiệp đối với tên/nhãn hiệu của kênh Youtube. Luật sư Hải cho rằng, tên thương hiệu của kênh Youtube còn quan trọng hơn rất nhiều vấn đề bản quyền nội dung, bởi lẽ, bản quyền nội dung có thể khắc phục được bằng cách xóa video vi phạm hoặc sửa chữa nội dung để tuân thủ chính sách, nhưng tên thương hiệu của kênh thì có một, nếu không đăng ký bảo hộ và người khác đăng ký mất thì chúng ta sẽ mất kênh hoặc phải trả rất nhiều tiền để mua lại.

Ví dụ điển hình là kênh Tam Mao TV đang bị tranh chấp về tên thương hiệu hiện nay. Cụ thể, từ năm 2018, Lê Mạnh Cường (1991) và Nguyễn Văn Dũng (2000) đã xây dựng một số kênh Youtube như: ‘Tam Mao Kids TV', ‘Tam Mao TV', ‘Ẩm thực Tam Mao', ‘Ẩm thực Mao Đệ Đệ'... Trong đó, đã có hai kênh đạt nút vàng YouTube là ‘Tam Mao TV' và ‘Ẩm thực Tam Mao' với hàng triệu lượt xem sau mỗi clip đăng tải. Tuy nhiên, vào tháng 4/2021 Công ty TNHH Truyền thông và Công nghệ ASM (Công ty ASM) có trụ sở tại quận Cầu Giấy, Hà Nội đã đề nghị Youtube xóa kênh Tam Mao TV và các kênh khác có sử dụng chữ “Tam Mao”. Điều đó đồng nghĩa những kênh đã xây của Cường và Dũng có nguy cơ sẽ bị Youtube xóa khỏi nền tảng trong vòng 90 ngày, kể từ khi nhận thông báo.

Theo tìm hiểu, ngày 08/04/2019, Công ty ASM đã nộp đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ‘Tam Mao TV' cho nhóm 41 ‘Sản xuất phim trừ phim quảng cáo; dàn dựng chương trình truyền hình; dịch vụ giải trí; phóng viên ảnh; trình diễn sân khấu; cung cấp video trực tuyến, không tải về' và được cấp bằng bảo hộ vào ngày 15/04/2021.

Đăng ký nhãn hiệu kênh Youtube - Góc nhìn luật sư 1

Như vậy, về mặt pháp lý chủ sở hữu hợp pháp nhãn hiệu Tam Mao TV cho các dịch vụ nhóm 41 nêu trên là Công ty ASM. Theo đó, nếu không mua lại nhãn hiệu này hoặc không có phương án xử lý được trong vòng 90 ngày, các kênh có chứa ký tự “Tam Mao” nói trên chắc chắn sẽ phải dừng hoạt động.

Việt Nam hiện nay đang áp dụng nguyên tắc ‘Nộp đơn đầu tiên' (first to file) đối với việc xem xét bảo hộ nhãn hiệu. Theo nguyên tắc này, bên nào nộp đơn đăng ký trước sẽ được ưu tiên bảo hộ trước. Nguyên tắc này khác với nguyên tắc ‘sử dụng đầu tiên' (first to use), khi mà luật sẽ ưu tiên cho bên nào sử dụng trước sẽ được xem xét bảo hộ. Như vậy, mặc dù Tam Mao TV đã được sử dụng trước bởi 2 anh em Cường và Dũng nhưng Công ty ASM mới là đơn vị nộp đơn bảo hộ và được cấp bằng độc quyền trước. Trường hợp này,  anh em nhà ‘Tam Mao' sẽ rất khó khăn khi muốn lấy lại được nhãn hiệu do mình xây dựng nên. Ngay cả trường hợp nếu có khả năng lấy lại được thì thời gian xử lý cũng rất lâu (1-2 năm), khi đó kênh Youtube có thể cũng đã bị xóa.

Ví dụ trên đã nói lên tầm quan trọng của việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho các sản phẩm, dịch vụ nói chung và đối với tên kênh Youtube nói riêng. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập toàn cầu hiện nay với sự phát triển của công nghệ thông tin, internet,...chúng ta càng cần phải tìm hiểu và thực hiện nhanh chóng các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình.

Lời khuyên của Luật sư

Tình huống nói trên là ví dụ điển hình về tầm quan trọng của việc đăng ký nhãn hiệu cho tên kênh Youtube. Nếu bạn thực sự nghiêm túc và muốn xây dựng 1 kênh Youtube để kiếm tiền thì bắt buộc phải thực hiện đăng ký bảo hộ nhãn hiệu.

Để đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho kênh Youtube của mình, bạn cần thực hiện các bước sau:

Tra cứu khả năng bảo hộ: Tra cứu trên dữ liệu của Cục Sở hữu trí tuệ (Cục SHTT) để xem tên kênh + logo dự định sử dụng có giống với nhãn hiệu nào đó đã được nộp đơn đăng ký bảo hộ cho nhóm 41 (dịch vụ giải trí; sản xuất phim,..) hay chưa. Nếu tên/logo đó đã người nộp đơn cho nhóm này rồi thì chúng ta nên nghĩ tên mới rồi tra cứu lại.

Nộp đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Cục SHTT: Sau khi tra cứu nhãn hiệu, nếu nhãn hiệu đó có khả năng bảo hộ, chúng ta hãy nộp đơn ngay lập tức để được quyền ưu bảo hộ. Ngoài ra, chúng ta có thể đăng ký mở rộng hơn cho các nhóm sản phẩm, dịch vụ khác dự định sẽ dùng trong tương lai. Ví dụ: nếu kênh phát triển, chúng ta muốn dùng tên đó để làm 1 thương hiệu thời trang (nhóm 25), nhà hàng, quán cafe (nhóm 43),...thì nên tra cứu và đăng ký bảo hộ cho các nhóm đó nữa.

Tập thể nhân viên Luật Hùng Sơn

Tập thể nhân viên Luật Hùng Sơn

Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu

Để đăng ký nhãn hiệu, sau khi chuẩn bị đầy đủ ba nội dung nói trên, tiến hành soạn hồ sơ đăng ký. Thành phần hồ sơ đăng ký thương hiệu gồm gồm:

- 02 Tờ khai đăng ký nhãn hiệu cho kênh Youtube bằng tiếng Việt theo mẫu;

- 05 Mẫu nhãn hiệu kèm theo;

- Văn bản ủy quyền nếu ủy quyền cho Tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp nộp đơn;

- Chứng từ nộp phí, lệ phí;

- Các tài liệu khác (nếu có).

Quy trình thẩm định nhãn hiệu

Một đơn đăng ký nhãn hiệu, thông thường sẽ trải qua các mốc thời gian sau:

- Ngày nộp đơn: Người nộp đơn nhận về 01 bản gốc Tờ khai đăng ký nhãn hiệu có dấu nhận đơn và số đơn của Cục SHTT.

- Từ ngày nộp đơn + 01 tháng: Kết quả thẩm định hình thức;

- Từ ngày có kết quả chấp nhận đơn hợp lệ về hình thức + 02 tháng: Công bố đơn hợp lệ trên Công báo sở hữu công nghiệp;

- Từ ngày công bố đơn + 09 tháng: Thẩm định nội dung.

Tổng cộng thời gian tối thiểu từ khi nộp đơn đăng ký đến khi có kết quả thẩm định nội dung là: 12 tháng từ ngày nộp đơn đăng ký nhãn hiệu. Tuy nhiên, thực tế thời gian xử lý này có thể kéo dài đến 18-30 tháng do lượng đơn nộp vào mỗi ngày tại Cục SHTT quá tải.

Chi phí đăng ký nhãn hiệu: Lệ phí nhà nước đối với việc đăng ký và cấp bằng đối với 1 nhãn hiệu cho 1 nhóm sản phẩm/dịch vụ chỉ khoảng 1,5 triệu đồng. Nếu thuê luật sư thì tổng chi phí cũng chỉ khoảng hơn 3 triệu đồng. Một khoản chi phí không cao nếu so với các khoản chi phí khác để phát triển kênh, marketing, quảng cáo khác nhưng lợi ích vô cùng lớn.

Như chúng ta đã thấy, quy trình để đăng ký nhãn hiệu nói trên không hề phức tạp, chi phí thấp nên chúng ta đừng để ‘mất bò mới lo làm chuồng', hãy chủ động nghiên cứu và bảo hộ thương hiệu trước khi sử dụng rộng rãi. Nếu không tiến hành đăng ký bảo hộ đến khi tranh chấp sẽ rất khó để giải quyết hoặc có thể giải quyết được nhưng sẽ tốn rất nhiều thời gian và chi phí.

Theo Min Max/Baodatviet.vn
Tin cùng chuyên mục
Đọc nhiều