Vì sao phim độc lập khó thành công ở Việt Nam?

Phim độc lập vốn đã xuất hiện từ lâu tại Việt Nam và đạt không ít thành tựu, thế nhưng mức độ thành công trên thị trường phim thì vẫn còn hạn chế.

03/05/2021 12:47

Phim độc lập từ lâu đã tồn tại trong dòng chảy điện ảnh Việt, thế nhưng sự thành công cũng như độ nhận diện của dòng phim này trên thị trường thực chất vẫn còn hạn chế. Quả thật, để những bộ phim độc lập vừa thỏa mãn được cái tôi nghệ sĩ vừa hướng đến thị hiếu của khán giả quả là một bài toán khó mà hiếm có đạo diễn nào, kể cả những đạo diễn gạo cội, có thể giải quyết . Đặc biệt, với thị trường phim Việt, bài toán đó còn khó hơn nhiều vì còn quá nhiều yếu tố khách quan ngăn cản sự phát triển của dòng phim này.

Trong khi đó, phim Độc lập trên thế giới đã thay đổi hàng ngày về cách đầu tư, cách ra rạp, thì phim Độc lập Việt vẫn đang quẩn quanh với bài toán kinh phí và ra rạp khiến cho nhiều tác phẩm bị ngắt quãng trong quá trình sản xuất.

1. Bài toán kinh phí, chuyện đau đầu không của riêng ai

Rõ biết, lựa chọn làm phim độc lập là lựa chọn cho mình lối đi không phụ thuộc vào ràng buộc vào các studio, hãng phim lớn để cho mình cái quyền làm những điều bản thân muốn, nhưng cũng vì vậy mà những người làm phim quyết định đi theo hướng đi này lại thường phải đối mặt rất lớn với các bài toán kinh phí.

Với Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng do đạo diễn Nguyễn Thị Thắm chia sẻ rằng bản thân không thể đếm hết số lần khó khăn về kinh phí vì dự án kéo dài đến 5 năm do vấn đề tài chính. Sau này, nữ đạo diễn nhận được sự hỗ trợ từ các quỹ làm phim Độc lập của Việt Nam và quốc tế nhưng vẫn không đủ. Đạo diễn Đào Thanh Hưng cho biết, có bộ phim anh thực hiện từ kinh phí đóng góp của các thành viên nhóm làm phim, nhưng đó chỉ là bộ phim có đề tài 'nhẹ nhàng'. Đạo diễn Đặng Hồng Giang còn bị nhiều người gọi là 'khùng' vì đã 'cắm' sổ đỏ ngôi nhà mình để đeo đuổi bộ phim Lửa Thiện Nhân trong suốt 3 năm.

Vì sao phim độc lập khó thành công ở Việt Nam? 0

Để có được kinh phí làm phim độc lập, đa phần các nhà làm phim ưu tiên con đường tìm nguồn hỗ trợ từ các quỹ nước ngoài như Hàn Quốc, Canada… Dẫu biết con đường này vẫn khó, tốn thời gian, nhiều thủ tục, nhưng nó lại thuận lợi hơn, hiệu quả hơn so với xin nguồn hỗ trợ từ trong nước. Đó cũng là lý do khiến nhiều nhà làm phim Việt thường loanh quanh với đề tài có chất liệu đơn giản, thậm chí nhiều nhà làm phim trưng dụng người thân, bạn bè vào ekip để giảm bớt chi phí sản xuất.

2. Đường ra rạp - chinh chiến trong nước còn khó hơn ra nước ngoài

Phim độc lập ra rạp chưa bao giờ dễ và ở Việt Nam lại khó muôn phần. Đạo diễn Đặng Hồng Giang chia sẻ rằng anh đã nung nấu ý định đưa Lửa Thiện Nhân ra rạp từ lâu, thế nhưng ‘tôi đi khắp các rạp, có nơi lịch sự thì tiếp, có nơi họ còn chẳng buồn ra gặp'. Cuối cùng, anh quyết định thuê rạp tự chiếu. Ngay như với bộ phim Đi tìm Phong vừa được phát hành thương mại tại Pháp, nhưng các nhà phát hành ở Việt Nam không hề mặn mà, không hỗ trợ dòng phim này ra rạp. 

Vì sao phim độc lập khó thành công ở Việt Nam? 1

Thời gian gần đây, một số phim độc lập cũng được chấp nhận phát hành nhưng xuất chiếu ít ỏi như Cha cõng con. Hay phim Thưa mẹ con đi hay Trời sáng rồi ta ngủ đi thôi phải 'cầu cứu' người xem ra rạp để phim không bị cắt suất. Rõ ràng, bên cạnh việc truyền thông còn yếu, phim Độc lập thương ‘bị nhà phát hành, đánh giá thấp về tính thị trường, không thu hút khán giả để sinh lợi nhuận. Phải thừa nhận, dù mang giá trị nghệ thuật nhưng phim Độc lập vẫn chưa được tạo nhiều cơ hội để tiếp cận với thị trường.

Vì sao phim độc lập khó thành công ở Việt Nam? 2

Bên cạnh đó, ‘kiểm duyệt' cũng là bài toán khó khiến cho phim Độc lập khó ra rạp. Vì sự kiểm soát của nhà nước còn quá chặt nên những đề tài nhạy cảm đều bị ‘dòm ngó', dè chừng. Trong khi đó, các nhà làm phim Độc lập lại thường tự do, phóng khoáng trong việc khai thác đề tài, khai phá những vấn đề bị đánh giá là 'nhạy cảm'. Cũng vì vậy, nên nhiều tác phẩm được khán giả quốc tế đón nhận nhưng về Việt Nam bị yêu cầu cắt bỏ một số phân đoạn hay thậm chí cấm chiếu là chuyện như cơm bữa. Trận chiến để được ra rạp của Ròm là ví dụ tiêu biểu nhất trong trường hợp này.

Vì sao phim độc lập khó thành công ở Việt Nam? 3

3. Khán giả còn thiếu cởi mở

Dẫu cho thời gian gần đây, phim Độc lập đã được nhiều khán giả biết đến hơn nhưng khán giả thực sự ủng hộ dòng phim này vẫn chưa nhiều. Tại Việt Nam chưa có tổ chức nào thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến dòng phim Độc lập. Số lượng khán giả có hiểu biết về điện ảnh chưa nhiều, nên nhiều bộ phim với nội dung, cách biểu đạt mới khiến cho việc tiếp nhận cũng khó khăn hơn. Đó là nguyên nhân khiến cho dòng phim này chỉ được một lượng khán giả nhỏ ủng hộ, tiếp nhận. Nhiều bộ phim vẫn gây tranh cãi như Đập cánh giữa không trung, Ròm, Đảo của dân ngụ cư, Người vợ ba.

Vì sao phim độc lập khó thành công ở Việt Nam? 4

Vô hình chung, khán giả đóng đinh trong đầu, phim Độc lập thường mang đến những màn trình diễn khó hiểu, quá sâu sắc. Vì vậy, nhiều bộ phim được phát hành nhưng lại phải rút khỏi rạp sớm bởi thua lỗ do ít khán giả.

Hiện nay, nhiều đạo diễn trẻ cũng đã thay đổi cách làm phim Độc lập, dù vẫn chọn những vấn đề ít được quan tâm, nhưng họ đã chọn những cách biểu đạt gần gũi hơn, dễ hiểu hơn, mang đến một tác phẩm mà số đông có thể thưởng thức được. Khác với các nước có nền điện ảnh phát triển như Mỹ, Pháp, Anh, Hàn Quốc, Trung Quốc...dòng phim Độc lập của họ đang ngày được khẳng định vị thế vì có các công ty Độc lập hỗ trợ truyền thông, quảng bá, phát hành, nên có nhiều bộ phim kinh phí đầu tư lên đến vài chục triệu đô la và doanh thu gấp vài chục lần chi phí.

Thị trường người xem ngày nay cũng được phân khúc và không hiếm những bộ phim Độc lập vừa thành công về mặt nghệ thuật, được giới phê bình đánh giá tốt những vẫn kiếm bộn tiền.

Vài năm trở lại đây, Việt Nam đang hình thành một lớp đạo diễn trẻ, tải năng, họ cũng bắt đầu 'phá rào' trong cách làm phim cũ, tìm nguồn tài trợ từ các công ty có năng lực tốt. Việc phát hành cũng trở nên đa dạng hơn, không chỉ phát hành ngoài rạp mà còn trên các hạ tầng số để tiếp cận khán giả nhiều kênh hơn. Những bước đi mới này, có thể ban đầu chưa thành công nhưng hứa hẹn mở ra con đường rộng mở hơn cho các nhà làm phim Độc lập trẻ.

Theo Lạt/Baodatviet.vn
Tin cùng chuyên mục
Đọc nhiều