Độc đáo nghề đặt trúm bắt lươn đồng ở miền Tây

Ở Miền Tây nghề đặt trúm bắt lươn đồng của nhiều nông dân đã trở thành chuyên nghiệp với những kỹ năng độc đáo được xem là nghề “hái ra tiền”.

26/09/2022 10:20

Những ngày cuối tháng 9, chúng tôi cho dịp về Cà Mau là tỉnh nằm ở cực Nam của Tổ quốc nơi rừng đước và rừng tràm U Minh bạt ngàn, được trải nghiệm hoạt động đặt trúm bắt lươn cùng ông Dư Hoàng Lâm (54 tuổi), ngụ xã Nguyễn Phích, huyện U Minh. Để đến được nơi đặt trúm, tôi cùng ông Lâm phải xuống chiếc vỏ lãi để đi vào rừng. Ông Lâm kể, làm nghề đặt trúm lươn đến nay ngót nghét hơn 15 năm và đây là nghề giúp ông có cuộc sống ổn định.

Nghề đặt trúm lươn ở miền Tây giúp nhiều nông dân có thu nhập ổn định.

Chiếc vỏ máy cũ của ông Lâm có chiều dài vỏn vẹn 4,5 m nhưng chở đến 3 người, trong đó có tôi. Quá trình di chuyển vào rừng thăm trúm đã không ít lần tôi nín thở vì chiếc vỏ máy suýt bị chìm. Từ nhà ông Lâm đi đến nơi thăm trúm phải mất khoảng thời gian hơn 20 phút đi bằng vỏ máy. Ông Lâm chở tôi cùng anh Lý Hồng Duẩn, cán bộ xã Nguyễn Phích len lỏi qua từng cánh rừng tràm và vượt qua một con đập (bờ đất cao dùng để ngăn giữ nguồn nước trong rừng - PV) mới đến được nơi.

Đến con đập, ông Lâm bắt đầu tăng tốc làm chiếc vỏ máy lao nhanh về phía trước rồi trườn qua con đập khiến nước tràn vào chiếc vỏ suýt chìm. 'Không sao đâu cháu đừng sợ', ông Lâm vội trấn an. Rồi ông tiếp tục len lõi qua từng dòng kênh, mương ở trong rừng và vòng qua 2 con rạch (như sông nhưng nhỏ và hẹp hơn - PV) nhỏ mới đến được thăm trúm.

Kỹ thuật đặt trúm cũng đơn giản, thân trúm để theo một góc nghiêng, miệng trúm cố định dưới đáy bùn, còn đầu có phần lỗ thở cho lươn thì để nổi khỏi mặt nước. Lươn đi ăn ban đêm, nghe mùi tanh của mồi dẫn dụ, chúng mon men ăn rồi chui tọt vào phía trong hom trúm.

Sắp đến nơi, ông Lâm vội tắt máy rồi lấy cây dầm (đoạn cây dài - PV) để bơi chiếc vỏ di chuyển vào bên trong. Bơi được một đoạn, ông Lâm chỉ tay về phía có ống trúm đang đặt trong bụi năng (loại cỏ dại trong rừng nước ngọt - PV) rồi nói: 'Trúm này chắc có lươn'. Dứt lời, ông rời khỏi chiếc vỏ lãi, nhảy xuống nước di chuyển về phía có ống trúm. Vén lớp cỏ phủ trên ống trúm, ông Lâm nâng lên cao lắc nhẹ, ông nhìn ngó vào bên trong.

'Có lươn không chú', tôi hỏi. Ông Lâm, trả lời ngắn gọn: 'Có'. Rồi ông đặt ống Trúm xuống chiếc vỏ và tiếp tục dùng cây dầm bơi vỏ đi sâu vào rừng. Thấy xung quanh vắng vẻ, không một bóng người nên tôi hỏi ông, đặt trúm như vậy không sợ người khác thăm trộm sao?

Ông Lâm trả lời gọn hơ: 'Ở đây là hợp tác xã, khu vực nào của ai đặt đều được phân chia hết. Của ai người đó thăm, ai thăm trộm mà bị phát hiện là bị hợp tác xã đuổi không cho vào rừng nữa. Chính vì có quy định cứng rắn như vậy mà không bị mất trộm'.

Theo lời ông Lâm, ông có hơn 20 ống trúm. Hằng ngày, công việc của ông khá bận rộn, trước khi đặt trúm ông phải đi tìm mồi, sau đó chế biến và cho vào ống trúm mới đem vào rừng đặt. 'Mỗi người có một bí quyết đặt trúm khác nhau và chẳng ai chỉ ai. Vì vậy, mà có người đặt bắt được nhiều lươn, có người được ít. Riêng tôi, quá trình đặt, tôi cũng đúc kết được bí quyết riêng cho mình. Với hơn 20 ống trúm, hôm nào trúng thì cũng được từ hơn 2 kg, thất cũng được 1 kg. 'Trung bình mỗi ngày tôi đút túi khoảng 300.000 đồng...', ông Lâm chia sẻ.

Sau khi thăm trúm lươn được đổ ra bên ngoài.

Sau một buổi đi thăm trúm lươn, thành quả mà ông Lâm có được gần 2 kg. Theo ông Lâm, lươn đồng loại 1, hiện nay được thương lái thu mua với giá 270.000 đồng/kg và lươn loại 2 là trên 200.000 đồng/kg.

'Nghề này giờ không còn nhiều người làm, hồi xưa tôi đặt có hôm dính gần 10 kg toàn lươn loại lớn. Giờ khi xuất hiện nhiều cách bắt khác nhau, có người dùng xiệt điện để bắt nên nguồn lợi vì thế cũng vơi dần. Với tôi, lươn lớn tôi mới bắt, còn lươn nhỏ tôi thả lại để tái tạo nguồn lợi lươn đồng', ông Lâm cho biết thêm.

Thành quả của ông Lâm sau khi đi thăm trúm lươn liền sau đó bán cho người mua.

Anh Lý Hồng Duẩn, cán bộ xã Nguyễn Phích, huyện U Minh cho hay: 'Mùa này, ở địa phương người dân làm nhiều nghề để tăng thu nhập như đặt lợp bắt cá, giăng lưới, đặt trúm, soi rắn…, mỗi đêm, người làm nghề này có thu nhập từ 200.000 đồng'.

Lươn đồng là đặc sản của vùng đất Cà Mau. Lươn có thể chế biến được nhiều món ăn ngon và rất bổ dưỡng như nấu lẩu, nấu cháo môn, xào sả ớt, xào lăn,… Tuy nhiên, ngon nhất và hấp hẫn nhất có lẽ là món lươn nấu canh chua trái giác với bông súng đồng

Thăm trúm xong, ông Lâm hớn hở, cứ tủm tỉm cười hoài. 'Hôm nay chú đút túi hơn 500.000 đồng. Với những người dân vùng quê như chú, thu nhập như vậy là mừng rồi. Nhưng nghề này thu nhập không đều, khi nhiều khí ít. Bình quân mỗi tháng cũng được khoảng 5 triệu đồng, tuy không nhiều nhưng sống ở quê cũng được rồi', ông Lâm cười rồi nổ máy di chuyển ra khỏi rừng, trở về nhà để kịp giờ bán lươn.

Theo Nguyên Du - Phú An/Báo Đại đoàn kết
Tin cùng chuyên mục
Đọc nhiều