Ngầm, đập tràn - hiểm họa rình rập trong mùa mưa lũ

Những ngày đầu tháng 9/2025, liên tiếp các sự cố đau lòng và tình trạng chia cắt giao thông do ngập ngầm tràn, đập tràn xảy ra tại nhiều địa phương ở Bắc Tây Nguyên. Đây không phải là hiện tượng mới, song mỗi mùa mưa lũ về, câu chuyện 'qua ngầm, vượt tràn' lại trở thành nỗi ám ảnh với người dân vùng sâu, vùng xa.

09/09/2025 15:32

Khoảng 18 giờ ngày 31/8, tại đập tràn làng Dút 1 (xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai), anh Hran (SN 2006) điều khiển xe máy chở vợ là chị Đa Wi (SN 2003, ngụ xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) và con trai nhỏ Khiêm (SN 2023) qua ngầm tràn trong mưa lớn. Dòng nước lũ bất ngờ dâng cao, chảy xiết cuốn trôi cả gia đình cùng phương tiện. Trong khoảnh khắc sinh tử, anh Hran may mắn cứu được con trai, nhưng chị Đa Wi bị lũ nhấn chìm.

Ngay sau đó, lực lượng cứu hộ, cứu nạn Công an tỉnh Gia Lai đã khẩn trương tìm kiếm. Đến sáng 01/9, thi thể nạn nhân được phát hiện cách vị trí gặp nạn khoảng 1,5km. Vụ việc để lại nỗi đau lớn cho gia đình và cũng là lời cảnh tỉnh đối với bất kỳ ai có ý định vượt ngầm trong mưa lũ.

Ngầm tràn Đăk Ak bị ngập, gây chia cắt 2 thôn Đăk Ôn và Long Yên

Chỉ vài ngày sau, tối 05/9, mưa lớn tiếp tục gây ngập sâu 1,5m tại ngầm tràn Mơ Nang 2 (xã Ia Pa, Gia Lai), khiến 341 hộ dân bị cô lập. Đây là tuyến đường duy nhất nối thôn với trung tâm xã. Ngay trong đêm, chính quyền và lực lượng Công an phải chốt chặn hai đầu, ngăn người dân liều mình vượt tràn. UBND xã khẩn trương lên phương án dự trữ lương thực, thuốc men và sẵn sàng tổ chức đưa người đi cấp cứu trong trường hợp khẩn cấp.

Thực tế, tình trạng ngập, hư hỏng tại ngầm tràn Mơ Nang 2 không phải mới xảy ra. Ngày 29/8 vừa qua, mưa lớn kéo dài đã khiến ngầm tràn qua suối Đăk Ia Hiao bị ngập, cuốn trôi đất đá, khiến người dân thôn Mơ Nang rơi vào cảnh chia cắt. Cơn lũ lớn cuối tháng 8 cũng làm hư hỏng hoàn toàn một đoạn đường tràn dài 38m, rộng 7m.

Sau khi nước rút, xã Ia Pa đã huy động cán bộ, chiến sĩ Công an cùng lực lượng dân quân, đoàn thể và người dân tham gia san gạt, gia cố, đổ đất đá tạo lối đi tạm để người và phương tiện qua lại. Tuy nhiên, công trình vừa khắc phục xong chưa đầy một tuần thì nay lại tiếp tục ngập sâu.

Không chỉ Gia Lai, tại Quảng Ngãi, ngầm tràn Đăk Ak (xã Đăk Long) cũng thường xuyên bị ngập sâu nhiều ngày liền mỗi khi có mưa lớn. Đây là tuyến đường độc đạo của hơn 275 hộ dân hai thôn Long Yên và Đăk Ôn ra trung tâm xã. Nhiều lần, người dân bị cô lập, học sinh phải nghỉ học, nông sản hư hỏng, thậm chí có trường hợp bị nước cuốn trôi khi qua ngầm tràn nhưng được cứu.

Những sự việc này cho thấy hiểm họa rình rập từ những ngầm tràn, đập tràn vốn được xem là 'công trình dân sinh tạm bợ' nhưng lại gánh vác trọng trách giao thông cho hàng nghìn hộ dân. Theo các chuyên gia xây dựng, ngầm tràn, đập tràn thường nằm ở những vị trí thấp trũng, bắc qua suối nhỏ, được thiết kế đơn giản nhằm tiết kiệm chi phí. Khi mưa lớn, nước từ thượng nguồn đổ về sẽ nhanh chóng nhấn chìm công trình, tạo dòng chảy xiết nguy hiểm.

Ngầm tràn Mơ Nang 2 bị hư hỏng sau khi bị ngập

Thực tế, nhiều ngầm tràn tại Tây Nguyên và miền Trung được đầu tư từ 15 - 20 năm trước, chủ yếu phục vụ giao thông nội thôn, nội xã. Vật liệu thường chỉ là đá, sỏi, bê-tông mỏng, không có lan can hoặc biển cảnh báo cố định. Mỗi năm, sau mùa mưa, công trình lại bị hư hỏng, chính quyền chỉ có thể khắc phục tạm bằng cách đổ thêm đất, đá để bà con qua lại.

Về lâu dài, giải pháp căn cơ là phải xây dựng cầu kiên cố thay thế ngầm tràn. Trong chuyến kiểm tra thực tế ngập lụt tại ngầm tràn Mơ Nang 2, ông Hà Anh Thái, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai, cho biết: về lâu dài, tỉnh sẽ đưa việc xây dựng cầu thay thế ngầm tràn Mơ Nang 2 vào kế hoạch đầu tư công. Trước mắt, Sở hướng dẫn xã Ia Pa gia cố tạm ngầm tràn để bảo đảm lưu thông trong mùa mưa bão năm nay.

Theo Chí Dũng/Công an TP.HCM