Phát hiện một loại hành tinh lỏng hoàn toàn mới trong vũ trụ

Những quan sát mới nhất về hành tinh L 98-59d, nằm cách Trái Đất khoảng 35 năm ánh sáng, cho thấy nó khác biệt so với bất kỳ hành tinh nào từng được quan sát trước đây. Phát hiện được công bố trên tạp chí khoa học Nature Astronomy.

17/03/2026 13:57

Hình ảnh minh họa về hành tinh dung nham L98-59d. Ảnh: MarkGarlick.com

Các nhà thiên văn học xác định hành tinh này có kích thước lớn hơn Trái Đất khoảng 1,6 lần và quay quanh một ngôi sao lùn đỏ. Ban đầu, họ cho rằng L98-59d có thể chứa một đại dương nước lỏng sâu. Tuy nhiên, phân tích mới nhất cho thấy cấu trúc của nó có thể ở trạng thái nóng chảy gần như hoàn toàn.

Theo Tiến sĩ Harrison Nicholls từ University of Oxford, toàn bộ cấu trúc của hành tinh này có thể ở dạng lỏng. 'Cấu trúc của nó giống như mật mía nóng chảy. Rất có thể lõi của hành tinh này cũng ở trạng thái nóng chảy', ông nói.

Nhiệt độ bề mặt của L98-59d được ước tính có thể lên tới khoảng 1.900°C, với những đại dương dung nham cuộn trào do lực thủy triều từ các hành tinh lân cận. Bầu khí quyển của hành tinh này có thể chứa nhiều khí hydro sunfua, tạo ra mùi giống trứng thối. Với điều kiện khắc nghiệt như vậy, các nhà khoa học cho rằng môi trường tại đây khó có thể hỗ trợ sự sống.

Các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời thường quá xa để có thể chụp ảnh trực tiếp. Trước đây, các nhà thiên văn học chỉ có thể ước tính kích thước và đặc điểm của chúng thông qua việc quan sát khi hành tinh đi ngang qua phía trước ngôi sao chủ.

Tuy nhiên, kính viễn vọng không gian James Webb Space Telescope cho phép các nhà khoa học phân tích ánh sáng sao đi qua khí quyển của hành tinh, từ đó xác định thành phần khí tồn tại tại đây.

Những quan sát trước đó cho thấy L98-59d có bầu khí quyển giàu lưu huỳnh, điều khó giải thích nếu đây chỉ là một hành tinh đá hoặc hành tinh nước – hai loại phổ biến với các hành tinh có kích thước tương tự.

Thông qua các mô phỏng máy tính, nhóm nghiên cứu đã tái dựng quá trình hình thành và tiến hóa của hành tinh này trong gần 5 tỉ năm. Kết quả cho thấy L98-59d có thể sở hữu một đại dương magma khổng lồ kéo dài hàng nghìn km dưới bề mặt, cùng với lõi nóng chảy.

'Bạn chỉ có thể giải thích được đặc điểm của hành tinh này nếu bên trong nó tồn tại một đại dương dung nham sâu,' ông Nicholls nói, cho rằng lớp magma này có thể giúp giữ lại các loại khí trong bầu khí quyển của hành tinh.

Phát hiện mới gợi ý rằng các hành tinh nóng chảy có thể phổ biến hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây. Điều này cũng khiến các nhà khoa học cần thận trọng hơn khi đánh giá khả năng tồn tại sự sống trên các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời.

'Một số hành tinh nằm trong vùng có thể sống được thực chất có thể là những thế giới nóng chảy,' ông Nicholls cho biết.

Tiến sĩ Jo Barstow từ The Open University, người tham gia quan sát hành tinh bằng kính viễn vọng James Webb, cho rằng nghiên cứu này đưa ra lời giải thích hợp lý. Trước đó, các nhà khoa học từng suy đoán L98-59d có thể giống với Io, mặt trăng núi lửa của sao Mộc, nơi hoạt động địa chất mạnh do lực thủy triều.

'Nhưng nghiên cứu mới cho thấy hành tinh này thậm chí có thể còn khắc nghiệt hơn thế', bà nói.

TIN LIÊN QUAN