Giáo viên 'ngã ngửa' vì phụ cấp ưu đãi bị cắt, còn bị truy thu tiền đã nhận

Từ mức 35% xuống 30%, không chỉ bị giảm thu nhập hàng tháng, giáo viên còn bị truy thu phần đã hưởng. Vấn đề đặt ra là việc áp dụng Quyết định 861 để cắt phụ cấp ưu đãi nhà giáo đã thực sự đúng bản chất pháp lý hay chưa?

22/01/2026 20:00

Giáo viên một trường THPT tại tỉnh Gia Lai vừa có đơn phản ánh, kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét lại việc cắt giảm phụ cấp ưu đãi nhà giáo từ 35% xuống còn 30%, đồng thời thu hồi phần phụ cấp đã chi trả trước đó, khiến nhiều giáo viên băn khoăn, lo lắng về quyền lợi chính đáng của mình.

Theo phản ánh của bà L.P, giáo viên Trường THPT số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm (thị trấn Chư Sê cũ, tỉnh Gia Lai), từ tháng 5/2025 đến tháng 12/2025, nhà trường đã thực hiện cắt giảm mức phụ cấp ưu đãi nhà giáo của bà và nhiều đồng nghiệp từ 35% xuống còn 30%.

Không chỉ dừng ở đó, hiện nhà trường còn tiến hành thu hồi 5% phụ cấp của 4 tháng trước đó (từ tháng 1 đến tháng 4/2025) – giai đoạn giáo viên đã được chi trả mức 35%. Như vậy, giáo viên không chỉ bị giảm thu nhập trong tương lai mà còn phải hoàn trả lại khoản tiền đã nhận.

Lý do được nhà trường đưa ra là căn cứ theo Quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 4/6/2021 của Thủ tướng Chính phủ, theo đó thị trấn Chư Sê không còn nằm trong danh sách các xã khu vực I, II, III thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2025, nên không còn đủ điều kiện hưởng phụ cấp ưu đãi 35%.

Giáo viên không chỉ bị giảm thu nhập trong tương lai mà còn phải hoàn trả lại khoản tiền đã nhận.

Không đồng tình với cách lý giải trên, bà L.P cho rằng việc cắt giảm phụ cấp là thiếu căn cứ pháp lý, bởi theo Quyết định số 244/2005/QĐ-TTg và Thông tư liên tịch số 01/2006/TTLT-BGD&ĐT-BNV-BTC, mức phụ cấp ưu đãi 35% được áp dụng đối với nhà giáo đang giảng dạy tại các trường thuộc xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa.

Theo bà L.P, Quyết định 861/QĐ-TTg chủ yếu nhằm phân loại các xã theo mức độ phát triển (khu vực I, II, III) để thực hiện các chính sách an sinh xã hội cụ thể, không làm thay đổi bản chất địa giới hành chính của huyện Chư Sê – vốn là một huyện miền núi.

'Việc một thị trấn không còn thuộc danh sách xã đặc biệt khó khăn không đồng nghĩa với việc địa bàn đó không còn là ‘miền núi’ theo các danh mục hành chính khác do cơ quan có thẩm quyền ban hành', bà L.P nêu quan điểm.

Theo giáo viên này, nếu chưa có văn bản chính thức xác định thị trấn Chư Sê ra khỏi danh mục địa bàn miền núi để tính phụ cấp ưu đãi nhà giáo, thì nhà trường không thể tự ý áp dụng Quyết định 861 để cắt giảm quyền lợi.

Bà L.P cũng cho rằng, việc áp dụng chính sách tiền lương, phụ cấp cần tuân thủ nguyên tắc có lợi cho người lao động, đồng thời dựa trên danh mục địa bàn miền núi do Ủy ban Dân tộc ban hành.

Đáng chú ý, việc cắt giảm phụ cấp được thực hiện đột ngột từ tháng 5/2025, không có thông báo trước và không kèm theo văn bản hướng dẫn riêng biệt cho ngành giáo dục, theo bà L.P là chưa phù hợp với Luật Giáo dục cũng như các quy định liên quan đến chế độ tiền lương.

Từ đó, bà L.P kiến nghị hiệu trưởng nhà trường và các cơ quan liên quan rà soát lại căn cứ pháp lý của việc áp dụng mức phụ cấp 30%, đồng thời thực hiện truy lĩnh, chi trả đầy đủ 5% phụ cấp ưu đãi đã bị cắt giảm cho giáo viên trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 12/2025.

Trước kiến nghị của công dân, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Gia Lai đã có văn bản trả lời, khẳng định việc thực hiện chế độ phụ cấp ưu đãi nhà giáo được căn cứ theo Quyết định số 244/2005/QĐ-TTg và Thông tư liên tịch số 01/2006 của liên bộ Giáo dục và Đào tạo – Nội vụ – Tài chính.

Nhà trường không thể tự ý áp dụng Quyết định 861 để cắt giảm quyền lợi.

Theo đó, việc xác định địa bàn miền núi để chi trả phụ cấp ưu đãi được thực hiện theo quy định của Ủy ban Dân tộc; địa bàn vùng sâu, vùng xa do UBND tỉnh hướng dẫn sau khi có ý kiến thống nhất của các bộ, ngành liên quan.

Sở GD&ĐT Gia Lai dẫn Công văn số 293/UBDT-CSDT ngày 29/3/2019 của Ủy ban Dân tộc, trong đó quy định các địa phương thực hiện thống nhất chính sách đối với các xã, thôn vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Sở GD&ĐT Gia Lai, trong năm 2025, việc xác định địa bàn miền núi để chi trả phụ cấp ưu đãi nhà giáo thực hiện theo Quyết định số 861/QĐ-TTg, do đó việc áp dụng mức phụ cấp 30% đối với Trường THPT số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm là đúng quy định pháp luật.

Từ năm 2026 trở đi, việc xác định địa bàn tiếp tục căn cứ theo Quyết định số 209/QĐ-UBND ngày 16/1/2026 của UBND tỉnh Gia Lai, trong đó xã Chư Sê được xếp là xã khu vực I giai đoạn 2026–2030.

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận