Lần đầu thấy cộng đồng sinh vật biển sâu tồn tại nhờ hóa chất

Trong chuyến thám hiểm tới rãnh Kuril-Kamchatka và Aleutian, các nhà khoa học đã phát hiện một cộng đồng sinh vật sống bằng hóa chất thay vì ánh sáng Mặt trời.

14/08/2025 09:10

Thông qua sử dụng tàu ngầm có người lái Fendouzhe xuống hai rãnh đại dương Kuril-Kamchatka và Aleutian thuộc vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, các nhà nghiên cứu đã lập bản đồ một đoạn rãnh dài gần 2.500 km, sâu từ 5.791 - 9530m. Ảnh: Earth.com.

Trong chuyến thám hiểm này, các chuyên gia đã phát hiện một cộng đồng sinh vật sống bằng hóa chất thay vì ánh sáng Mặt trời hay thức ăn. Ảnh: CAS (IDSSE, CAS).

Tiến sĩ Mengran Du, trưởng đoàn thám hiểm cho biết: 'Những xúc tu đỏ như máu nở ra như những bông hoa mỏng manh trong rãnh, một sự thách thức đáng kinh ngạc trước bóng tối khắc nghiệt'. Ảnh: Institute of Deep-sea Science and Engineering, CAS (IDSSE, CAS).

Vùng hadal bắt đầu từ độ sâu khoảng 5.800m dưới bề mặt và giảm xuống gần 10.900m. Áp suất ở độ sâu này có thể làm gãy xương người ngay lập tức. Môi trường nơi đây đặc trưng bởi bóng tối vĩnh cửu, nhiệt độ cực thấp và hoạt động địa chất mạnh, tưởng chừng không thể có sự sống. Ảnh: Institute of Deep-sea Science and Engineering, CAS (IDSSE, CAS).

Chia sẻ về cộng đồng sinh vật sống bằng hóa chất mới phát hiện, nhóm nghiên cứu, các sinh vật sống bằng hóa tổng hợp, tức sử dụng năng lượng từ phản ứng hóa học, cụ thể là từ hydro sulfua và methane rò rỉ từ đáy biển, để tồn tại và phát triển. Nhờ vậy, chúng hoàn toàn không phụ thuộc vào ánh sáng hay thức ăn từ tầng nước trên. Ảnh: Institute of Deep-sea Science and Engineering, CAS (IDSSE, CAS).

Các nhà khoa học giải thích thêm về hóa tổng hợp (chemosynthesis) là quá trình sinh vật sản sinh năng lượng từ phản ứng hóa học, không cần ánh sáng. Quá trình này thường thấy ở các miệng phun thủy nhiệt dưới đáy biển hoặc nơi có khí độc rò rỉ như methane, hydro sulfua. Ảnh: Institute of Deep-sea Science and Engineering, CAS (IDSSE, CAS).

Các sinh vật chủ đạo mới phát hiện trong chuyến thám hiểm gồm giun ống dài 20 - 30cm, có màu đỏ, trắng hoặc xám và nghêu biển trắng dài tới 23 cm. Một số loài sinh vật có thể chưa từng được khoa học ghi nhận. Ảnh: oceanographicmagazine.com.

Ngoài những sinh vật sống nhờ hóa chất, nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận sự tồn tại của một số loài khác bao gồm hải quỳ, giun thìa và hải sâm sống bằng cách tiêu thụ xác sinh vật và chất hữu cơ rơi từ phía trên xuống. Ảnh: IDSSE.

Phát hiện mới khiến các nhà khoa học cho rằng có thể tồn tại nhiều loài sinh vật biển sinh sống ở những vùng biển sâu hơn chưa được biết đến. Ảnh: IDSSE.

TIN LIÊN QUAN