Làng gốm Kim Lan đỏ lửa phục vụ thị trường Tết

Tết Nguyên đán Bính Ngọ cận kề, các xưởng gốm, cửa hàng kinh doanh tại làng gốm Kim Lan (xã Kim Đức, huyện Gia Lâm cũ, nay là xã Bát Tràng, Hà Nội) đang tất bật sản xuất để phục vụ thị trường.

06/02/2026 07:24

Nằm ven sông Hồng, ở phía Đông Nam kinh thành Thăng Long xưa, làng gốm Kim Lan được hình thành từ thế kỷ VII. Trải qua hàng trăm năm, gốm Kim Lan vẫn giữ được vẻ đẹp truyền thống, mộc mạc, đồng thời sở hữu một nét độc đáo hiếm có là khả năng phát quang khi gặp ánh sáng.

Theo các nghệ nhân, bí quyết tạo nên độ xuyên sáng của gốm Kim Lan nằm ở nguyên liệu và kỹ thuật nung. Đất cao lanh phải được tinh lọc kỹ lưỡng, loại bỏ hoàn toàn tạp chất, sau đó nung ở nhiệt độ gần 1.300 độ C. Khi đạt chuẩn, sản phẩm có thể cho ánh sáng xuyên qua trong trẻo như bóng đèn LED. Nếu nhiệt độ thấp hơn, ánh sáng sẽ ngả vàng hoặc không thể xuyên qua.

Gốm Kim Lan có nét riêng, độc đáo và khác lạ so với nhiều loại gốm khác.

Ghi nhận của phóng viên, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, làng gốm Kim Lan luôn tấp nập xe tải ra vào vận chuyển hàng hóa. Để đón đầu nhu cầu mua sắm dịp cao điểm cuối năm, các cơ sở sản xuất, kinh doanh đã chủ động chuẩn bị nguồn hàng phong phú, đa dạng mẫu mã. Các mặt hàng phục vụ Tết như đôn, chậu cây cảnh, ang, bình hoa kích thước lớn… được thị trường đặc biệt ưa chuộng.

Xe của các thương lái từ nhiều tỉnh, thành nối đuôi nhau về làng gốm Kim Lan thu mua, vận chuyển hàng phục vụ thị trường Tết.

Chị Nguyễn Thị Lan, chủ một cơ sở gốm tại Kim Lan cho biết: 'Ngay từ nhiều tháng trước, chúng tôi đã phải làm việc liên tục để kịp phục vụ thị trường dịp cuối năm. Trong đó, các sản phẩm chum đựng rượu, bình hoa được sản xuất với số lượng lớn'.

Cũng theo chị Lan, để tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh, những người thợ gốm phải trải qua hàng chục công đoạn, từ chọn đất, nhào trộn, tạo hình trên bàn xoay, tráng men cho đến nung trong lò hàng trăm độ C. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, am hiểu sâu sắc về kỹ thuật và cảm nhận tinh tế về thẩm mỹ.

Người thợ gốm Kim Lan tỉ mỉ hoàn thiện từng công đoạn sản xuất.

Tại cơ sở sản xuất của ông Nguyễn Văn Minh, những người thợ gốm phải làm việc từ sáng đến tối. Mỗi người đảm nhiệm một công đoạn riêng, tạo nên không khí lao động khẩn trương, hối hả.

'Hiện nay hầu hết các hộ sản xuất gốm tại Kim Lan đã chuyển đổi từ lò than sang lò gas. Sau khi tạo hình và phơi khô, gốm được xếp vào lò gas sao cho tất cả sản phẩm đều được tiếp xúc với mức nhiệt đồng đều nhau. Nhiệt độ trong lò cũng được điều chỉnh tự động theo từng giai đoạn, nên thợ nung không cần chú ý canh lò như khi sử dụng than và củi', ông Minh chia sẻ.

Cũng theo ông Minh, tuy chi phí vận hành một lò nung bằng gas cao gấp nhiều lần so với lò than, lò củi nhưng vì cho ra sản phẩm đồng đều về mặt chất lượng, việc sử dụng lò gas để nung gốm vẫn mang lại hiệu quả kinh tế cao.

'Bây giờ chuyển đổi lò gas thì 98% sản phẩm đạt chất lượng toàn diện. Ngày trước, làm lò hộp là cứ trên thì sống, dưới thì già, dưới nữa lại trắng nõn, rất vất vả. Giờ thì sản phẩm đồng đều như nhau, doanh thu trung bình của các cơ sở sản xuất tăng gấp đôi so với khi sử dụng lò nung truyền thống', ông Minh cho biết thêm.

Cận Tết Nguyên đán, làng gốm Kim Lan nhộn nhịp người thợ, xe hàng ra vào liên tục để kịp cung ứng cho thị trường.

Những ngày cận Tết, từ sáng sớm đến chiều muộn, xe tải nối đuôi nhau ra vào làng nghề, chờ bốc xếp các lô hàng gốm đã được đóng gói cẩn thận để phân phối đi khắp các tỉnh phía Bắc và một số địa phương miền Trung. Theo các thương lái, các sản phẩm gốm Kim Lan nhìn đơn giản không nhiều hoạ tiết cầu kỳ hay mạ vàng như nhiều sản phẩm gốm khác, nhưng vẫn đảm bảo tính hài hoà, tinh tế, mộc mạc và giá trị sử dụng cao nên được khách hàng ưa chuộng.

Chính sự ổn định về chất lượng và nhu cầu thị trường ngày càng mở rộng, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh tại làng gốm Kim Lan cũng đã chủ động đổi mới phương thức tiếp cận khách hàng.

Không ít hộ đã mạnh dạn ứng dụng chuyển đổi số, đưa sản phẩm lên các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. 'Việc đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử giúp tiếp cận được tệp khách hàng lớn hơn, đồng thời tiết kiệm nhiều thời gian, công sức hơn trong việc bán hàng hay quảng cáo so với cách thức truyền thống. Dịp Tết này, nhu cầu mua sắm, trang trí và biếu tặng tăng cao nên các mẫu chum, vại, bình gốm, đồ thờ được khách hàng đặt nhiều', anh Tùng, một chủ cửa hàng gốm tại làng gốm Kim Lan chia sẻ.

Các sản phẩm bình, chậu hoa là mặt hàng được khách hàng lựa chọn nhiều trong dịp Tết Nguyên đán.

Bình đựng rượu cũng là một trong những mặt hàng được ưa chuộng dịp cuối năm.

Với người thợ Kim Lan, mỗi sản phẩm đều mang hơi thở riêng, là sự hòa quyện giữa truyền thống và sáng tạo cá nhân.

Từ nắm đất thô sơ tưởng chừng vô tri, dưới bàn tay nghệ nhân lại trở thành chiếc bình thanh thoát.

Các cơ sở gốm Kim Lan chuyển sang sử dụng lò gas trong quá trình nung sản phẩm để bảo vệ môi trường.

Nhờ chuyển đổi công nghệ và sử dụng năng lượng sạch, các sản phẩm gốm Kim Lan hiện nay ngày càng đa dạng về mẫu mã, ổn định về chất lượng, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế.

Lò nung hoạt động hết công suất để đáp ứng nhu cầu thị trường dịp Tết Bính Ngọ 2026.

Mỗi một sản phẩm đều minh chứng cho sự tài hoa, tâm huyết của những người làm nghề.

Dù ứng dụng công nghệ hiện đại vào sản xuất, những người làm nghề gốm ở Kim Lan vẫn trung thành với ba phương pháp tạo hình truyền thống như dùng bàn xoay, đắp nặn thủ công và tạo hình bằng khuôn vòng.

Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỷ mỉ và kỹ thuật cao, để từng sản phẩm khi ra lò không chỉ đạt chất lượng hoàn mỹ mà còn mang dấu ấn tinh hoa của nghề gốm Kim Lan.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ các nghệ nhân, cơ sở sản xuất đến sự đồng hành của chính quyền địa phương, làng gốm Kim Lan đang bước vào mùa Tết Bính Ngọ với nhiều kỳ vọng.