Long nhãn, vị thuốc quý trong y học cổ truyền

Long nhãn không chỉ được biết đến là một loại trái cây thơm ngon, bổ dưỡng mà còn là vị thuốc quý mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe.

02/09/2025 22:26

Long nhãn còn có tên gọi khác là long nhục, nhãn nhục. Nó là phần áo hạt (cùi) của quả nhãn đã phơi hay sấy khô. Long nhãn không chỉ được biết đến là một loại trái cây thơm ngon, bổ dưỡng mà còn là vị thuốc quý mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Theo Y Học Hiện Đại, thành phần dược lý của long nhãn bao gồm glucose, flavoprotein, tanin, saponin, chất béo... Long nhãn có nhiều tác dụng như: Chống lão hóa da và xương; Ngăn ngừa các bệnh về mắt, giảm thị lực; Tăng cường hệ miễn dịch, tăng sức đề kháng tự nhiên, bảo vệ sức khỏe; Thúc đẩy tuần hoàn, đưa máu về các cơ quan trong cơ thể; Gia tăng độ bền, đàn hồi của mạch máu, từ đó giảm thiểu nguy cơ xuất hiện các bệnh liên quan tới tim mạch và huyết áp.

Trong y học cổ truyền, long nhãn mang tính ôn và ấm, tác dụng vào tâm và tỳ. Những lợi ích mà long nhãn đem lại là:

Bồi bổ khí huyết, tốt máu, trị các bệnh thiếu máu và dưỡng nhan, nhu nhuận làn da; An thần định chí, an dưỡng tinh thần, trị lo âu suy nghĩ nhiều; Chủ trị trống ngực hồi hộp tim loạn nhịp; Trị các chứng bệnh chán ăn, ăn uống không tiêu khiến cơ thể mệt mỏi; Chữa suy nhược thần kinh, trí nhớ kém hoặc chứng mất ngủ thường xuyên.

Long nhãn là một dược liệu quý trong Y học cổ truyền. Ảnh minh họa/Nguồn Internet

Trong Đông y, long nhãn có thể sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp cùng một số loại dược liệu, tạo nên những bài thuốc chữa nhiều chứng bệnh khác nhau. Dưới đây là một số thang thuốc tham khảo sử dụng vị thuốc long nhãn có công dụng điều trị nhất định:

Bài thuốc trị tỳ hư, tiêu chảy - công năng vận hóa của tỳ bị hư suy, bụng dạ chướng, khó tiêu: Sắc uống hàng ngày long nhãn cùng sinh khương.

Bài thuốc trị tâm phế, âm hư - chức năng của phế kém, tân dịch tiêu hao: Long nhãn, kỷ tử, yến sào nấu cùng với đường phèn vừa đủ.

Bài thuốc trị chứng suy nhược cơ thể: Chưng đường phèn với long nhãn để nguội, pha với nước dùng hàng ngày.

Bên cạnh đó, các bài thuốc sử dụng long nhãn còn được điều chế dưới dạng rượu thuốc, dược thiện (cháo, chè,...) và trà thảo mộc tiện lợi sử dụng hàng ngày:

Rượu thuốc long nhãn được ngâm trong 2-3 tháng có tác dụng chữa suy nhược thần kinh, tăng cường sinh lý.

Cháo hạt dẻ bóc vỏ đập vụn, nấu cùng long nhãn dành cho người hay hồi hộp, nhịp tim rối loạn, đau lưng mỏi gối.

Chè dưỡng nhan nấu từ kỳ tử, long nhãn, hồng táo, nhựa đào, tuyết yến,...

Trà hương liên ẩm giúp thanh tâm an thần, lợi thủy thấp có nguyên liệu gồm long nhãn cùng hương liên, chè búp và kim liên nhỏ.

Lưu ý khi sử dụng long nhãn

Không dùng cho người ở trong có đảm hỏa, thấp trệ, đảm ẩm; Không dùng cho người nên ngoài bị cảm, bên trong có uất hỏa, đầy bụng, ăn uống đình trệ.

Lưu ý khi dùng long nhãn quá nhiều có thể gặp các tác dụng phụ sau: Nóng trong người, nổi mụn, táo bón, tăng cân, tăng đường huyết. Đặc biệt phụ nữ có thai ăn nhiều long nhãn có thể bị ra huyết âm đạo, đau bụng, động thai.

Theo Bình Nguyên/Tri thức & Cuộc sống