Phổ điểm Ngữ văn 2026 chứng minh đề thi mở không gây bất lợi vùng miền

Theo PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc, đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT năm 2026 không chỉ hoàn thành tốt mục tiêu xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cách đánh giá người học: từ kiểm tra kiến thức ghi nhớ sang đo lường năng lực thực chất.

01/07/2026 10:37

Qua phân tích phổ điểm và kết quả thi, PGS.TS Bùi Thanh Hoa cho rằng đề thi Ngữ văn năm nay đã thực hiện tốt hai nhiệm vụ quan trọng là đánh giá năng lực học sinh để xét tốt nghiệp THPT và cung cấp dữ liệu tin cậy cho các trường đại học sử dụng trong tuyển sinh.

PGS.TS Bùi Thanh Hoa, Giảng viên cao cấp Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc.

Theo bà, đối với một đề thi hướng đến đánh giá năng lực, đặc biệt là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học, đề thi năm 2026 đã đáp ứng được yêu cầu về độ phân hóa cũng như độ tin cậy.

Điểm nổi bật nhất của đề thi năm nay, theo PGS Hoa, là tiếp nối xu hướng đổi mới từ năm 2025, chính thức khép lại tình trạng học tủ, học thuộc, học vẹt vốn tồn tại nhiều năm.

'Đề thi không còn đo lường học sinh nhớ được gì hay biết được gì, mà tập trung đánh giá xem học sinh làm được gì; thể hiện kỹ năng ngôn ngữ, tư duy và cảm thụ văn học như thế nào', bà nhấn mạnh.

Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa cùng cách ra đề mở không chỉ thay đổi cách học mà còn góp phần khuyến khích văn hóa đọc trong trường phổ thông.

Phổ điểm chứng minh đề mở vẫn bảo đảm công bằng

Trước kỳ thi, không ít ý kiến băn khoăn khi đề Ngữ văn sử dụng ngữ liệu liên quan đến công nghệ, các phát minh hiện đại hay nhân vật nước ngoài, lo ngại có thể tạo bất lợi cho học sinh vùng khó khăn.

Tuy nhiên, PGS Hoa cho rằng kết quả thực tế đã cho thấy điều ngược lại.

'Lần đầu tiên tỉnh Lai Châu xuất hiện trong nhóm 10 địa phương có kết quả nổi bật. Điều đó cho thấy đề thi đã đo đúng năng lực của học sinh, thay vì phụ thuộc điều kiện vùng miền', bà phân tích.

Theo bà, khi đề thi được thiết kế dựa trên các năng lực phổ quát mà Chương trình giáo dục phổ thông 2018 quy định, mọi học sinh trên cả nước đều có cơ hội thể hiện năng lực của mình một cách bình đẳng.

'Đây là một đề thi hoàn toàn công bằng với mọi thí sinh', PGS Hoa khẳng định.

Rubric chấm thi giúp giảm phụ thuộc vào cảm tính

Một điểm đổi mới khác được chuyên gia đánh giá rất cao là việc áp dụng rubric (bảng tiêu chí chấm điểm) đối với phần thi viết.

Theo bà, trước đây môn Ngữ văn thường bị cho là phụ thuộc nhiều vào cảm nhận chủ quan của người chấm. Tuy nhiên, rubric với các tiêu chí và mức điểm được quy định rõ ràng đã góp phần giảm đáng kể sự chênh lệch giữa các giám khảo cũng như giữa các hội đồng chấm thi trên cả nước.

Điểm trung bình môn Văn thi tốt nghiệp của 1,2 triệu thí sinh là 6,5, giảm 0,5 so với năm ngoái, trong đó không ai được 10.

'Khi có một rubric đủ mạnh thì việc chấm thi không còn thuần túy là định tính nữa mà đã có cơ sở khoa học rõ ràng', bà nhận định.

Đáng chú ý, trong rubric năm nay, phần điểm dành cho tính sáng tạo, khả năng diễn đạt và sử dụng ngôn ngữ chiếm tỷ trọng đáng kể, tạo điều kiện ghi nhận những bài làm có dấu ấn cá nhân thay vì chỉ đánh giá khả năng ghi nhớ kiến thức.

Theo PGS Hoa, đây cũng là hướng mà các trường phổ thông cần tiếp tục áp dụng trong kiểm tra, đánh giá thường xuyên nhằm hình thành năng lực cho học sinh ngay từ quá trình học tập.

Kiên định đổi mới để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

PGS Hoa cũng chỉ rõ, việc đổi mới đề thi và phương pháp chấm thi không đơn thuần phục vụ một kỳ thi, mà còn góp phần định hướng lại toàn bộ quá trình dạy và học Ngữ văn trong nhà trường.

Bà cho rằng, giáo dục phổ thông đang đi đúng hướng khi lấy việc hình thành năng lực làm trung tâm và cần tiếp tục kiên trì với con đường này, dù trong giai đoạn đầu vẫn còn những bỡ ngỡ.

Theo chuyên gia, khi học sinh được đánh giá bằng những đề thi năng lực và được chấm theo các tiêu chí năng lực, các em sẽ từng bước hình thành những phẩm chất và kỹ năng cần thiết để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai.

PGS Hoa nhấn mạnh, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 hướng đến hai năng lực cốt lõi của môn Ngữ văn là năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học. Trong đó, năng lực ngôn ngữ giúp học sinh biết nghe, nói, đọc, viết hiệu quả, còn năng lực văn học nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, tình yêu con người, quê hương và văn hóa.

'Khi những năng lực ấy được tích hợp trong một đề thi tốt và được đánh giá bằng một rubric tốt, chúng ta không chỉ tổ chức một kỳ thi công bằng mà còn góp phần hình thành một thế hệ công dân có năng lực, sáng tạo và giàu giá trị nhân văn', PGS Hoa khẳng định.

STT Tỉnh Điểm TB Số TS 1 Ninh Bình 7.257 47,706 2 Tp. Hải Phòng 7.253 56,416 3 Nghệ An 7.027 41,300 4 Tp. Hà Nội 7.016 125,615 5 Thanh Hóa 7.003 42,144 6 Hà Tĩnh 6.979 18,318 7 Đồng Tháp 6.766 36,785 8 Phú Thọ 6.747 47,312 9 Thái Nguyên 6.636 22,311 10 Lai Châu 6.628 4,580

Tin liên quan Công thức tính điểm xét tốt nghiệp THPT 2026: Điểm thi chiếm 50%, học bạ chiếm 50% Chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, link tra cứu của 34 tỉnh, thành

Từ khóa : #đề thi Ngữ văn #đổi mới giáo dục #đánh giá năng lực #chấm thi #quy trình tuyển sinh #ngữ liệu mở #công bằng

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận

Link báo gốc:

Copy link

https://congluan.vn/pho-diem-ngu-van-2026-chung-minh-de-thi-mo-khong-gay-bat-loi-vung-mien-post351924.html

Quay lại

Tin cùng chuyên mục

Đọc nhiều

Liên kết hữu ích

TÌNH TRẠNG: ĐÃ LY HÔN

Phổ điểm Ngữ văn 2026 chứng minh đề thi mở không gây bất lợi vùng miền

Gia Lai trao giải biểu trưng về Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng

Công thức tính điểm xét tốt nghiệp THPT 2026: Điểm thi chiếm 50%, học bạ chiếm 50%

Hơn 9,2 triệu người dân Hà Nội được khám sức khỏe miễn phí từ hôm nay 1/7

Biển Đông xuất hiện vùng áp thấp, có thể mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới trong 24 giờ tới

Ninh Bình: Điểm check-in siêu 'hot' ngắm toàn cảnh Phố cổ Hoa Lư

Nghệ An kịp thời thăm hỏi, hỗ trợ các gia đình sau vụ cháy 3 tàu cá

Cây sanh di sản nghìn tuổi có dáng thế độc nhất vô nhị, 'báu vật' của làng

Đưa con đi khám bệnh, người cha bất ngờ nhồi máu cơ tim, được cứu sống trong 'thời gian vàng'

Thu hồi toàn quốc 2 sản phẩm dầu gội, dầu xả 'made in Việt Nam'

Dự báo thời tiết ngày 1/7: Miền Bắc có mưa lớn cục bộ trên 250mm

Top 10 trường THPT có điểm chuẩn cao nhất Thanh Hóa năm 2026

Quất Lâm mang tên mới, kỳ vọng 'hồi sinh' du lịch biển

Điểm chuẩn lớp 10 TP HCM biến động mạnh: Gần 130 trường tăng, có trường vọt thêm 9,5 điểm

10 trường công lập lấy điểm chuẩn thấp nhất lịch sử tuyển sinh lớp 10 tại TP HCM

Lai Châu: Biểu diễn nghệ thuật tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Sin Suối Hồ hướng tới mô hình bản du lịch không khói thuốc lá

Vụ nhiều tàu cá Gia Lai bị thiêu rụi: Khẩn trương hỗ trợ ngư dân, giao Công an điều tra

3 tàu cá bốc cháy khi đang neo đậu

Lai Châu đẩy nhanh hoàn thiện quy hoạch Khu du lịch quốc gia Ô Quy Hồ

Quảng Trị kiểm tra nguyên nhân cá chết hàng loạt, sau phản ánh của báo Nhà báo và Công luận