Gỡ 'điểm nghẽn' mặt bằng, giải cứu dự án trọng điểm

Nhiều dự án, công trình trọng điểm ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang bị chậm tiến độ, trong đó nguyên nhân chính là 'căn bệnh trầm kha' mang tên giải phóng mặt bằng (GPMB), thiếu vật liệu (cát, đá xây dựng).

22/01/2026 08:09

Nhiều dự án ngàn tỷ 'trễ hẹn'

Dự án đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận có tổng chiều dài 51,9km. Tuyến đi qua địa phận các xã Châu Thành, Gò Quao, Vĩnh Tuy, Vĩnh Phong (tỉnh An Giang), xã Vĩnh Lộc A (tỉnh Cà Mau). Dự án khởi công tháng 3-2024, ban đầu dự kiến hoàn thành năm 2025, sau đó được điều chỉnh thời gian hoàn thành năm 2026.

Hiện dự án qua địa bàn tỉnh An Giang đang có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng GPMB. Cụ thể, tỉnh An Giang mới chỉ bàn giao mặt bằng dự án được 44km/45,2km, đạt 97,2%. Mặt bằng đang còn vướng khoảng 1,2km. Trong đó, xã Châu Thành vướng 0,2km (14 hộ dân), xã Gò Quao - 0,2km (1 hộ dân), xã Vĩnh Tuy - 0,6km (12 hộ dân và 3 cơ sở kinh doanh), xã Vĩnh Phong - 0,1km (4 hộ dân). Hạ tầng còn vướng 6 vị trí đường điện; 0,1km đường nước chưa được di dời; 2 khu tái định cư chưa tổ chức lựa chọn đơn vị thi công.

Khu vực nút giao Đường tỉnh 823D - Đường tỉnh 824 và Đức Hòa Thượng, xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh (ẢNH: QUANG VINH)

'Thời gian để thực hiện dự án còn lại rất ít trong điều kiện dự án qua vùng đất yếu. Nếu không được bàn giao mặt bằng trong tháng 1-2026, dự án sẽ không thể hoàn thành trong năm 2026', ông Võ Duy Hưng, Trưởng phòng điều hành dự án 2, Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, nhấn mạnh. Ngoài vướng GPMB, hiện dự án cũng đang gặp khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng.

Cầu Giải phóng 9 (phường Rạch Giá) là một trong những dự án trọng điểm của tỉnh An Giang, cũng đang bị chậm triển khai do thời gian qua hơn 100 hộ dân và tổ chức chưa tháo dỡ công trình, bàn giao mặt bằng. Dự án có thời gian thực hiện hợp đồng 450 ngày kể từ ngày 26-4-2025. Giá trị hợp đồng xây dựng trên 550 tỷ đồng. Đến nay khối lượng hoàn thành, lũy kế giá trị giải ngân 139 tỷ đồng, đạt hơn 60% kế hoạch vốn.

Một dự án trọng điểm khác chậm triển khai nữa là nâng cấp, mở rộng Đường tỉnh 948 giai đoạn 2 do Ban Quản lý dự án tỉnh An Giang làm chủ đầu tư. Đây là công trình quan trọng, tuyến quốc phòng - an ninh vùng biên giới và dân tộc, đồng thời góp phần kết nối các khu, điểm du lịch, giao thông và vận chuyển hàng hóa nông sản trong tỉnh An Giang. Dự án có chiều dài hơn 18km, với tổng mức đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng, hơn 4 năm chỉ đạt 95%. Nguyên nhân chính là dự án vướng giải tỏa 32 hộ dân.

'Đơn vị đã chuyển hồ sơ sang Công an tỉnh An Giang để triển khai các biện pháp cưỡng chế bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Dự án hiện đã chậm tiến độ gần 1 năm. Nếu có mặt bằng hơn 600m còn lại, nhà thầu chỉ cần khoảng 2 tháng là hoàn thành toàn bộ tuyến', ông Hứa Văn Tài, Trưởng Ban Quản lý dự án khu vực IV tỉnh An Giang, chia sẻ.

Tại tỉnh Tây Ninh, tuyến đường ĐT823D có chiều dài hơn 14km, tổng mức đầu tư hơn 4.800 tỷ đồng (GPMB 3.745 tỷ đồng, xây dựng 1.105 tỷ đồng), được thiết kế quy mô 4 làn xe nhằm kết nối đường Hồ Chí Minh, quốc lộ N2 và các trục Vành đai TPHCM. Dự án được khởi công cuối năm 2021, dự kiến hoàn thành trong năm 2025. Tuy nhiên, đến nay, các gói thầu mới đạt từ 60%-80% kế hoạch.

Nguyên nhân dự án không bảo đảm tiến độ được xác định chủ yếu do công tác bàn giao mặt bằng chậm; vướng mắc về thủ tục pháp lý, thời tiết bất lợi. Đặc biệt, tình trạng khan hiếm nguồn cung vật liệu xây dựng, nhất là đá phục vụ thảm nhựa cũng khiến tuyến ĐT823D không hoàn thành đúng kế hoạch.

Không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm

Lý giải nguyên nhân nhiều dự án chậm tiến độ, ảnh hưởng đến việc giải ngân vốn đầu tư công, lãnh đạo tỉnh An Giang và tỉnh Tây Ninh cho rằng, từ ngày 1-7-2025 do thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều chủ đầu tư phải thực hiện công tác tiếp nhận, bàn giao, đồng thời điều chỉnh nhiều thủ tục pháp lý có liên quan đến dự án, đơn vị.

Đường ĐT823D, đoạn qua xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh, đang được đẩy nhanh tiến độ thi công (ẢNH: QUANG VINH)

Bên cạnh đó, một số đơn vị chủ đầu tư chưa phát huy vai trò của người đứng đầu, thiếu quyết liệt trong việc triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công. Chưa thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án; chưa chủ động, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Công tác phối hợp giữa chủ đầu tư và địa phương thực hiện GPMB chưa chặt chẽ, thiếu quyết liệt; xử lý các khó khăn, vướng mắc còn chậm, nhất là trong việc thực hiện các thủ tục bồi thường và giải quyết các vướng mắc phát sinh, khiếu nại…

Trước tình hình trên, lãnh đạo UBND tỉnh Tây Ninh đã yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu và các ngành liên quan tháo gỡ dứt điểm các 'nút thắt' về mặt bằng và vật liệu, đẩy nhanh tiến độ thi công để sớm hoàn thiện dự án ĐT823D cũng như các dự án trọng điểm khác, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội địa phương và cả vùng.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng, tỉnh đã yêu cầu từng cấp, ngành, địa phương và nhất là người đứng đầu phải thực hiện tốt tinh thần không trông chờ, chủ động và trách nhiệm; nghiêm túc thực hiện phương châm '6 rõ' theo chỉ đạo xuyên suốt của Thủ tướng Chính phủ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Chủ đầu tư khẩn trương rà soát, xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng dự án, xác định nguyên nhân và có biện pháp khắc phục ngay với dự án chậm tiến độ; không né tránh và đùn đẩy trách nhiệm trong công tác phối hợp.

Theo NAM KHÔI - QUANG VINH/Sài Gòn Giải Phóng