Mới có 10% số ca mắc ung thư phổi được phát hiện ở giai đoạn sớm

Phát hiện sớm ung thư phổi có ý nghĩa rất quan trọng, người bệnh hoàn toàn có thể điều trị khỏi bằng phẫu thuật với chi phí hợp lý, hiệu quả và không quá tốn kém. Ngược lại, nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, đặc biệt khi đã có di căn, tiên lượng sẽ xấu hơn và việc điều trị cũng tốn kém hơn rất nhiều.

10/05/2026 16:55

Tư vấn cho người bệnh khi tham gia chương trình khám sàng lọc và phát hiện sớm ung thư phổi.

Trong các ngày 10, 17 và 24/5, Bệnh viện Bạch Mai triển khai chương trình khám sàng lọc và phát hiện sớm ung thư phổi. Chương trình sẽ sàng lọc miễn phí cho 240 người thuộc nhóm nguy cơ cao mắc ung thư phổi. Tuy nhiên quan trọng hơn là thông qua các đợt khám sàng lọc sẽ nâng cao nhận thức của cộng đồng về thuốc lá, thuốc lào; đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao chủ động đi khám sàng lọc căn bệnh nguy hiểm này. Nếu phát hiện sớm, ung thư phổi hoàn toàn có thể điều trị khỏi với chi phí hợp lý nhất.

Trong buổi sáng 10/5 triển khai chương trình, qua thăm khám 50 người, các bác sĩ đã phát hiện 4 trường hợp có nốt phổi. Tuy kích thước chỉ từ 3-6mm và có dấu hiệu lành tính, các bệnh nhân này vẫn sẽ được đưa vào hệ thống theo dõi sát sao.

Phó Giáo sư-Tiến sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Ung thư phổi là một trong những thách thức lớn nhất của y tế toàn cầu với khoảng 2,5 triệu ca mắc mới hằng năm.

Tại Việt Nam, ung thư phổi là nguyên nhân tử vong do ung thư hàng đầu với khoảng gần 25 nghìn ca mắc mới và khoảng 23 nghìn ca tử vong do ung thư phổi mỗi năm.

Đáng chú ý, chỉ có khoảng 10% số ca mắc ung thư phổi tại nước ta được phát hiện ở giai đoạn sớm; số ca phát hiện ở giai đoạn muộn tới 70%-80%, khi có các triệu chứng như ho ra máu, đau ngực xuất hiện, thậm chí có người đã di căn não gây đau đầu, yếu liệt… Khi đó, cơ hội phẫu thuật đã trôi qua, việc điều trị chủ yếu chỉ nhằm kéo dài sự sống với chi phí vô cùng đắt đỏ, làm tăng gánh nặng chi phí cho người bệnh, gia đình và hệ thống y tế.

Phó Giáo sư-Tiến sĩ Phạm Cẩm Phương chia sẻ, tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ có mô hình bệnh ung thư phổi tương đồng như nước ta hiện nay, nhưng nhờ triển khai những chương trình sàng lọc quy mô lớn nên đang có sự đảo ngược con số ấn tượng. Như tại Đài Loan (Trung Quốc), cách đây 10 năm, số ca mắc ung thư phổi giai đoạn muộn cũng lên tới 80%, nhưng nhờ chiến lược quản lý nốt phổi và chụp CT liều thấp, hiện nay số ca được phát hiện ở giai đoạn sớm (giai đoạn 1) đã lên tới 50%, người bệnh hoàn toàn có thể phẫu thuật triệt căn và chữa khỏi.

Thời gian qua, Bệnh viện Bạch Mai không chỉ dựa vào kinh nghiệm lâm sàng mà còn tiên phong ứng dụng công nghệ trong cuộc chiến chống ung thư. Hệ thống hội chẩn đa chuyên khoa (teamwork) đã được thiết lập, quy tụ các bác sĩ thuộc nhiều chuyên ngành như chẩn đoán hình ảnh, hô hấp, phẫu thuật lồng ngực và ung bướu. Trong khoảng 2 năm gần đây, mô hình phối hợp này đã góp phần thay đổi đáng kể hiệu quả phát hiện sớm ung thư phổi. Nhiều bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn rất sớm, được phẫu thuật cắt bỏ tổn thương và không cần điều trị bổ trợ thêm.

Đặc biệt, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành 'trợ lý' đắc lực cho các bác sĩ. Với các nốt phổi nhỏ trên phim chụp CT, AI sẽ hỗ trợ đánh giá ngay đó là nốt lành tính hay nghi ngờ ác tính với tỷ lệ chính xác cao. Điều này giúp bác sĩ đưa ra quyết định can thiệp đúng lúc, đúng thời điểm cho người bệnh.

Phó Giáo sư-Tiến sĩ Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh, phát hiện sớm ung thư phổi có ý nghĩa rất quan trọng, người bệnh có thể được điều trị triệt căn góp phần cải thiện hiệu quả và giảm chi phí điều trị, chăm sóc. Vì vậy sàng lọc phát hiện sớm ung thư phổi là một vấn đề cần thiết, đặc biệt ở các đối tượng có nguy cơ cao là: Tuổi hơn 50, hút thuốc lá, thuốc lào nhiều năm (từ 20 bao/năm); tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm nghề nghiệp, sống trong môi trường nhiễm xạ; tiền sử gia đình có người mắc ung thư phổi; mắc bệnh phổi mạn tính hoặc xơ phổi…

'Chúng tôi cũng rất mong muốn trong thời gian tới, Việt Nam sẽ xây dựng hướng dẫn sàng lọc, phát hiện sớm ung thư phổi, đồng thời triển khai các chương trình khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc phù hợp. Qua đó có thể phát hiện bệnh khi khối u còn nhỏ (dưới 1-2cm) để kịp thời phẫu thuật, cắt bỏ các nốt phổi và mang lại hiệu quả điều trị tối ưu cho người bệnh', Phó Giáo sư-Tiến sĩ Phạm Cẩm Phương chia sẻ.

Theo Minh Hoàng/Nhân dân