Siêu âm hòa hình thời gian thực - 'mắt thần' trong can thiệp ung thư

Không còn phụ thuộc vào việc 'ước lượng' vị trí tổn thương trên siêu âm, kỹ thuật siêu âm hòa hình thời gian thực cho phép bác sĩ quan sát đồng thời hình ảnh siêu âm và dữ liệu CT/MRI trên cùng màn hình, hỗ trợ dẫn đường chính xác trong đốt u, sinh thiết và nhiều thủ thuật can thiệp phức tạp.

08/05/2026 11:53

Thực hiện thủ thuật cho người bệnh bằng kỹ thuật kỹ thuật siêu âm hòa hình thời gian thực tại Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp.

Ứng dụng siêu âm hòa hình, xử lý thành công ca u gan khó

Nam bệnh nhân 72 tuổi được chỉ định điều trị u gan tái phát tại Bệnh viện Bạch Mai. Trên phim MRI, 2 nốt tổn thương hiện rõ, tuy nhiên khi chuyển sang siêu âm - phương tiện chính để thực hiện đốt u thì hình ảnh lại mờ nhạt, khó nhận diện.

Theo các chuyên gia, siêu âm là phương pháp phổ biến nhờ ưu điểm an toàn, không nhiễm xạ, chi phí hợp lý và cho phép quan sát theo thời gian thực. Tuy nhiên, với các tổn thương nhỏ, độ tương phản thấp hoặc nằm ở vị trí khó tiếp cận, việc xác định chính xác trên siêu âm không hề đơn giản.

Không ít trường hợp, bác sĩ phải dựa vào trí nhớ và đối chiếu với hình ảnh CT hoặc MRI để ước lượng vị trí tổn thương trong quá trình can thiệp. Trong khi đó, các cơ quan như gan, thận luôn di động theo nhịp thở, khiến nguy cơ sai lệch vị trí tăng lên, dẫn đến sinh thiết không trúng đích hoặc đốt u chưa triệt để.

Để giải quyết bài toán này, Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp, Bệnh viện Bạch Mai đã triển khai kỹ thuật siêu âm hòa hình thời gian thực (Real-time Ultrasound Fusion Imaging) - công nghệ kết hợp hình ảnh siêu âm đang thực hiện với dữ liệu CT hoặc MRI đã chụp trước đó.

Thông qua hệ thống định vị điện từ, vị trí đầu dò siêu âm được đồng bộ chính xác với hình ảnh trên CT/MRI. Trên cùng một màn hình, bác sĩ có thể quan sát đồng thời hình ảnh siêu âm thời gian thực và dữ liệu chi tiết từ các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác.

Nhờ đó, những tổn thương khó quan sát trên siêu âm thông thường có thể được xác định rõ ràng hơn.

Với trường hợp nam bệnh nhân 72 tuổi nói trên, các bác sĩ đã xác định chính xác vị trí hai nốt u gan và thực hiện đốt sóng cao tần (RFA) thành công, vùng điều trị bao phủ hoàn toàn tổn thương.

Nâng cao khả năng phát hiện tổn thương

Không chỉ ứng dụng trong ung thư gan, kỹ thuật siêu âm hòa hình còn hỗ trợ hiệu quả trong nhiều lĩnh vực khác như ung thư tuyến tiền liệt, u thận hay các tổn thương cơ xương khớp khó nhận diện. Đặc biệt, trong sinh thiết tuyến tiền liệt, việc kết hợp hình ảnh MRI giúp xác định chính xác vùng nghi ngờ, nâng cao khả năng phát hiện bệnh ở những trường hợp tổn thương có độ tương phản thấp trên siêu âm.

Với các khối u nhỏ hoặc nằm gần mạch máu, thần kinh, kỹ thuật này còn giúp bác sĩ lập kế hoạch đường đi của kim can thiệp an toàn hơn, hạn chế tổn thương cấu trúc lành chung quanh.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Đăng Lưu, Viện trưởng Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, lợi ích của kỹ thuật này không chỉ dành cho bác sĩ mà còn được người bệnh cảm nhận rõ rệt nhờ thủ thuật ít xâm lấn hơn, giảm đau, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và hạn chế phải can thiệp lại. Đồng thời, người bệnh cũng giảm phơi nhiễm tia xạ nhờ tận dụng ưu thế của siêu âm.

Thực tế triển khai tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy nhiều kết quả khả quan. Với 20 ca đốt u gan bằng RFA ứng dụng siêu âm hòa hình, tỷ lệ thành công đạt 100%, chưa ghi nhận tai biến. Tương tự, 14 ca sinh thiết tuyến tiền liệt bằng kỹ thuật này cũng đều thành công về mặt kỹ thuật và bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Đăng Lưu, Viện trưởng Viện Điện quang chẩn đoán và can thiệp đánh giá, kỹ thuật 'siêu âm hòa hình thời gian thực' là bước tiến quan trọng giúp nâng cao độ chính xác trong các thủ thuật can thiệp, đặc biệt với những tổn thương khó quan sát trên siêu âm thông thường. Kỹ thuật giúp dẫn đường chính xác, đúng tổn thương, tăng hiệu quả điều trị và kiểm soát toàn diện tổn thương trước, trong và sau can thiệp.

Trong xu hướng y học hiện đại hướng tới điều trị cá thể hóa, những công nghệ như fusion imaging không chỉ giúp bác sĩ 'nhìn rõ hơn', mà còn giúp người bệnh được điều trị đúng ngay từ đầu. Và đôi khi, chỉ một sai số nhỏ tính bằng milimet cũng có thể tạo nên khác biệt lớn trong hành trình giành lại sự sống.

Theo THIÊN LAM-HỒNG NHUNG/Nhân dân