Giờ là thời điểm tốt nhất đưa trẻ đi tiêm vaccine cúm mùa: Có 5 điều cha mẹ cần ghi nhớ trước khi đưa con đi

VHO -Mùa xuân là thời điểm thời tiết chuyển từ lạnh sang ấm, độ ẩm tăng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Trong đó, cúm mùa là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất ở trẻ nhỏ. Không ít phụ huynh cho rằng cúm chỉ là bệnh nhẹ, vài ngày sẽ tự khỏi, nhưng thực tế virus cúm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ có hệ miễn dịch còn non yếu.

09/03/2026 19:00

Theo các chuyên gia y tế, trẻ nhỏ thường dễ mắc cúm hơn người lớn do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đồng thời môi trường học tập như nhà trẻ, trường mầm non là nơi virus dễ lây lan qua đường hô hấp. Chỉ cần một trẻ mắc cúm, virus có thể nhanh chóng lây sang nhiều trẻ khác thông qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần.

Các triệu chứng cúm ở trẻ thường xuất hiện đột ngột như sốt cao, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn. Một số trẻ có thể kèm theo nôn, tiêu chảy. Phần lớn các trường hợp cúm sẽ khỏi sau vài ngày, nhưng với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, bệnh có thể tiến triển nặng hơn, gây viêm phổi, viêm tai giữa, viêm phế quản, thậm chí suy hô hấp.

Chính vì vậy, nhiều tổ chức y tế trên thế giới, trong đó có Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), đều khuyến cáo tiêm vaccine cúm hàng năm là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh.

Vaccine cúm mùa giúp cơ thể tạo ra kháng thể chống lại virus cúm, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc giảm mức độ nghiêm trọng nếu bị nhiễm virus.

Các nghiên cứu cho thấy tiêm vaccine cúm có thể giúp giảm đáng kể tỷ lệ nhập viện và biến chứng nặng do cúm ở trẻ nhỏ. Ngay cả khi trẻ vẫn mắc cúm sau khi tiêm, các triệu chứng thường nhẹ hơn và thời gian bệnh cũng ngắn hơn.

Ngoài việc bảo vệ bản thân trẻ, tiêm vaccine còn giúp giảm nguy cơ lây lan virus trong cộng đồng, đặc biệt là đối với những người có nguy cơ cao như người già, phụ nữ mang thai hoặc người mắc bệnh mạn tính.

Hiện nay, vaccine cúm được sản xuất dựa trên các chủng virus cúm dự đoán sẽ lưu hành trong mùa dịch. Mỗi năm, thành phần vaccine có thể được cập nhật để phù hợp với sự biến đổi của virus.

Về cơ bản, vaccine cúm được chia thành 2 nhóm chính:

- Vaccine cúm bất hoạt (vaccine tiêm): Đây là loại phổ biến nhất, chứa virus cúm đã được bất hoạt nên không thể gây bệnh. Vaccine được tiêm vào cơ hoặc dưới da.

- Vaccine cúm sống giảm độc lực (dạng xịt mũi): Loại này chứa virus cúm đã được làm suy yếu, được sử dụng dưới dạng xịt mũi. Tuy nhiên, loại này ít phổ biến hơn và không phải quốc gia nào cũng sử dụng.

Ngoài ra, vaccine cúm còn có dạng vaccine 3 trong 1 và vaccine 4 trong 1. Vaccine 3 trong 1 bảo vệ chống lại ba chủng virus cúm phổ biến, còn vaccine 4 trong 1 bảo vệ chống lại 4 chủng, giúp mở rộng khả năng phòng bệnh.

Theo khuyến cáo của các tổ chức y tế, trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên có thể bắt đầu tiêm vaccine cúm.

Với trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi tiêm lần đầu tiên, thường cần 2 mũi cách nhau ít nhất 4 tuần để tạo miễn dịch đầy đủ. Sau đó, mỗi năm trẻ chỉ cần tiêm 1 mũi nhắc lại.

Trẻ từ 9 tuổi trở lên thường chỉ cần tiêm 1 mũi mỗi năm.

Thời điểm tiêm tốt nhất là trước mùa cúm khoảng 2-4 tuần, để cơ thể có đủ thời gian tạo kháng thể bảo vệ.

Phần lớn các phản ứng sau tiêm vaccine cúm đều nhẹ và tự hết sau 1-2 ngày.

Một số phản ứng thường gặp gồm:

- Đau, sưng nhẹ tại vị trí tiêm.

- Sốt nhẹ.

- Mệt mỏi, đau cơ.

- Chán ăn hoặc quấy khóc ở trẻ nhỏ.

Những phản ứng này là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang tạo kháng thể.

Các phản ứng nghiêm trọng như sốc phản vệ là rất hiếm, nhưng vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, sau khi tiêm, trẻ cần được theo dõi tại cơ sở y tế ít nhất 30 phút để kịp thời xử trí nếu có bất thường.

Trước khi tiêm, phụ huynh nên thông báo cho bác sĩ về tình trạng sức khỏe của trẻ, đặc biệt nếu trẻ đang sốt, mắc bệnh cấp tính hoặc có tiền sử dị ứng nặng với thành phần của vaccine.

Trẻ cũng nên được ăn uống bình thường trước khi tiêm để tránh tình trạng hạ đường huyết hoặc mệt mỏi.

Sau khi tiêm, phụ huynh cần theo dõi trẻ trong vòng 24-48 giờ, chú ý các dấu hiệu như sốt cao, khó thở, phát ban hoặc quấy khóc bất thường. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Ngoài ra, việc tiêm vaccine không có nghĩa là trẻ hoàn toàn miễn nhiễm với cúm. Phụ huynh vẫn nên nhắc trẻ rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi cần thiết, giữ ấm cơ thể và ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng cường sức đề kháng.

Trong bối cảnh virus cúm liên tục biến đổi và dễ lây lan trong mùa giao mùa, việc chủ động tiêm vaccine cho trẻ là biện pháp phòng bệnh quan trọng.

Các chuyên gia cho rằng tiêm vaccine cúm hằng năm không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế biến chứng nguy hiểm, góp phần bảo vệ sức khỏe cho trẻ và cộng đồng trong mùa dịch.

TIN LIÊN QUAN