Huế chủ động điều tiết hồ chứa, ứng phó đợt mưa lớn diện rộng

Trước dự báo mưa lớn kéo dài, tổng lượng phổ biến 220-370mm, có nơi trên 500mm, thành phố Huế đang chủ động triển khai các phương án ứng phó, đồng thời điều tiết nhiều hồ chứa, thủy điện nhằm tăng dung tích phòng lũ, bảo đảm an toàn công trình cũng như giảm lũ cho vùng hạ du.

05/10/2026 23:35

Hồ thủy điện Hương Điền trên lưu vực sông Bồ tiếp tục thực hiện nghiêm lệnh vận hành điều tiết, hạn chế nguy cơ ngập lụt vùng hạ du. (Ảnh: CH)

Chủ động điều tiết 4 hồ chứa, thủy điện để đón lũ

Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn thành phố Huế, từ ngày 5 đến 13/10, trên địa bàn thành phố sẽ xuất hiện mưa, rải rác mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Tổng lượng mưa từ ngày 4 đến 13/10 phổ biến 220-370mm, có nơi trên 500mm.

Theo bản tin dự báo, từ chiều tối và đêm nay 5/10, tại thành phố Huế bắt đầu bước vào một đợt mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và kéo dài. Tổng lượng mưa trong hai ngày 5-6/10 phổ biến 100-250mm, có nơi trên 350mm.

Cảnh báo: Từ đêm 7 đến ngày 8/10, tại Huế tiếp tục có mưa, mưa vừa, rải rác mưa to, có nơi mưa rất to với lượng 40-70mm, có nơi trên 100mm. Mưa lớn ở Huế có khả năng còn kéo dài trong những ngày tới. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do mưa lớn: Cấp 1.

Trước diễn biến thời tiết được dự báo phức tạp, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Huế đã liên tiếp ban hành các văn bản chỉ đạo các đơn vị quản lý hồ chứa, thủy điện chủ động vận hành, điều tiết nước, vừa bảo đảm an toàn công trình, vừa tạo thêm dung tích phòng lũ, hạn chế nguy cơ ngập lụt cho vùng hạ du.

Hiện trạng hồ chứa thủy điện A Lin B1 thuộc cụm hồ A Lin 3 - A Lin B1, đơn vị quản lý hồ đã triển khai theo hướng vận hành tăng dần lưu lượng qua tràn bắt đầu từ 19 giờ ngày 5/10. (Ảnh: H.Nguyên)

Đáng chú ý, đối với hệ thống hồ chứa ở khu vực thượng nguồn, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố yêu cầu hồ thủy điện A Lưới tăng dần lưu lượng qua tràn, có thể đạt mức 600m³/s, thời gian bắt đầu vận hành từ 13 giờ ngày 6/10. Việc tăng dần lưu lượng được thực hiện nhằm tránh dòng chảy đột biến, đồng thời chủ động hạ mực nước hồ để sẵn sàng đón lượng nước lớn từ các đợt mưa sắp tới.

Đối với hồ chứa thủy điện A Lin B1 thuộc cụm hồ A Lin 3 - A Lin B1, phương án cũng được triển khai theo hướng vận hành tăng dần lưu lượng qua tràn, tránh đột biến và có thể đạt 400m³/s, thời gian bắt đầu từ 19 giờ ngày 5/10. Công tác vận hành được yêu cầu thực hiện từng bước, tránh tạo biến động dòng chảy bất thường, đồng thời chủ động thông báo đến chính quyền và người dân vùng hạ du.

Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Huế, hai hồ chứa này nằm ở khu vực thượng nguồn, do đó việc chủ động điều tiết trước khi mưa lớn được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cho công trình, đồng thời hạn chế rủi ro đối với khu vực hạ du. Các đơn vị vận hành được yêu cầu thường xuyên cập nhật diễn biến mưa, dòng chảy, tình hình hồ chứa và báo cáo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố để có chỉ đạo phù hợp.

Đối với hồ Tả Trạch, đơn vị quản lý hồ đã triển khai điều tiết nước về hạ du sông Hương từ bắt đầu 10 giờ ngày 4/10. (Ảnh: H.Nguyên)

Cùng với A Lưới và A Lin B1, Hồ thủy điện Hương Điền trên lưu vực sông Bồ tiếp tục thực hiện nghiêm lệnh vận hành điều tiết đã được ban hành. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố yêu cầu Công ty Cổ phần Thủy điện Hương Điền theo dõi chặt chẽ lượng mưa, lưu lượng nước về hồ và mực nước sông Bồ tại trạm Phú Ốc để chủ động điều chỉnh phương án vận hành, hạn chế nguy cơ ngập lụt vùng hạ du.

Đối với hồ Tả Trạch, đơn vị quản lý hồ đã triển khai điều tiết nước về hạ du sông Hương từ bắt đầu 10 giờ ngày 4/10. Theo phương án được thông báo, một cửa cống xả sâu được vận hành với lưu lượng khoảng 110-150m³/s, kết hợp lượng nước qua nhà máy thủy điện khoảng 80m³/s, tổng lưu lượng xả duy trì khoảng 190-230m³/s. Thời điểm này, mực nước hồ Tả Trạch được ghi nhận ở cao trình 33,67m.

Tả Trạch, Bình Điền và Hương Điền là ba hồ chứa lớn, có vai trò đặc biệt quan trọng trong điều tiết nguồn nước trên lưu vực sông Hương, với tổng dung tích khoảng 1,8 tỷ m³, trong đó khoảng 1,2 tỷ m³ tham gia điều tiết lũ.

Việc điều tiết các hồ A Lưới, A Lin B1, Hương Điền và Tả Trạch nhằm bảo đảm an toàn hồ đập, đồng thời thể hiện yêu cầu chủ động phòng ngừa từ sớm. (Ảnh: CH)

Trong bối cảnh mưa lớn được dự báo kéo dài, việc vận hành các hồ theo đúng quy trình, đồng thời bám sát diễn biến thời tiết và thủy văn có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm an toàn công trình cũng như giảm lũ cho vùng hạ du.

Việc điều tiết các hồ A Lưới, A Lin B1, Hương Điền và Tả Trạch nhằm bảo đảm an toàn hồ đập, đồng thời thể hiện yêu cầu chủ động phòng ngừa từ sớm. Các chủ hồ phải xây dựng phương án vận hành phù hợp với từng kịch bản mưa, thường xuyên cập nhật mực nước hồ, lưu lượng nước đến và đi, tình hình hạ du, qua đó phối hợp điều hành trên toàn lưu vực.

Chủ động cảnh báo, sẵn sàng phương án ứng phó mưa lớn

Cùng với việc điều tiết các hồ chứa, hồ thủy điện, công tác cảnh báo và tổ chức ứng phó tại cơ sở đang được thành phố Huế đặc biệt chú trọng. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố đã yêu cầu các địa phương rà soát, cập nhật phương án ứng phó với đợt mưa lớn từ ngày 5 đến 13/10; trong đó đặc biệt lưu ý những khu vực có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt.

Theo ông Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Trưởng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Huế, các địa phương tăng cường rà soát, cập nhật và hoàn thiện phương án ứng phó mưa lớn, sạt lở đất, gió mạnh trên biển. Đặc biệt, phải chủ động xây dựng phương án di dời, sơ tán người dân ở khu vực nguy hiểm; bảo đảm an toàn cho tàu thuyền, phương tiện hoạt động trên sông, đầm phá và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Phương án phải được chuẩn bị cụ thể theo phương châm '4 tại chỗ', xác định rõ lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần và địa điểm sơ tán.

Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đợt mưa được dự báo có cường độ lớn và kéo dài nhiều ngày. Khi lượng mưa có nơi trên 500mm, nguy cơ xảy ra lũ trên các sông, ngập úng vùng thấp trũng, sạt lở đất ở khu vực miền núi và lũ quét tại các khe suối có thể gia tăng. Vì vậy, việc chuẩn bị lực lượng, phương tiện và địa điểm sơ tán từ trước sẽ giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn khi tình huống bất lợi xảy ra.

Đối với khu vực A Lưới, chính quyền địa phương được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với các chủ hồ chứa để nắm bắt thông tin vận hành, kịp thời cảnh báo người dân vùng hạ du. Những khu vực có nguy cơ ngập trong lòng hồ, ven sông, suối và các vùng thấp cần được rà soát cụ thể để có phương án di dời khi cần thiết.

Các hồ thủy điện chủ động vận hành, điều tiết nước, vừa bảo đảm an toàn công trình, vừa tạo thêm dung tích phòng lũ, hạn chế nguy cơ ngập lụt cho vùng hạ du. (Ảnh: CH)

Bên cạnh đó, các chủ hồ, đập phải tăng cường kiểm tra thực tế công trình, khu vực thượng và hạ lưu, đặc biệt là những vị trí có nguy cơ sạt lở ven hồ, sườn đồi, bờ sông có khả năng ảnh hưởng đến dòng chảy thoát lũ hoặc an toàn công trình. Hệ thống thông tin liên lạc, thiết bị cảnh báo, phương tiện cứu hộ, cứu nạn, vật tư và máy móc dự phòng cũng phải được kiểm tra, bảo đảm sẵn sàng khi có tình huống phát sinh.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố đồng thời yêu cầu các chủ hồ đập thực hiện nghiêm quy trình vận hành hồ chứa đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; không chủ quan trước diễn biến mưa lũ. Thông tin về vận hành hồ phải được truyền đạt kịp thời, đầy đủ đến chính quyền và người dân vùng hạ du, nhất là trước các thời điểm gia tăng lưu lượng xả.

Theo tinh thần chỉ đạo mới nhất, các địa phương phải khẩn trương rà soát, hoàn thiện phương án ứng phó và gửi kết quả về Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố thông qua Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu trước 16 giờ ngày 5/10 để tổng hợp, theo dõi và chỉ đạo.

Trước đó, tại hội nghị đánh giá công tác bảo đảm an toàn công trình thủy điện, hồ đập trong mùa mưa lũ, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Huế cũng nhấn mạnh yêu cầu phải chủ động từ sớm, từ xa, lấy an toàn công trình và an toàn tính mạng người dân vùng hạ du làm yêu cầu cao nhất.

Với hệ thống 56 hồ chứa thủy lợi và 13 công trình thủy điện, các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, thủy văn, lượng nước về hồ và tình hình hạ du để điều chỉnh phương án phù hợp. (Ảnh: H.Nguyên)

Với hệ thống 56 hồ chứa thủy lợi và 13 công trình thủy điện, việc phối hợp vận hành, chia sẻ thông tin và cảnh báo giữa các chủ hồ, chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn có ý nghĩa quyết định trong ứng phó thiên tai.

Trong những ngày tới, khi mưa lớn bắt đầu gia tăng, các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, thủy văn, lượng nước về hồ và tình hình hạ du để điều chỉnh phương án phù hợp. Mục tiêu xuyên suốt là chủ động đón lũ, bảo đảm an toàn hồ đập, hạn chế ngập lụt và sạt lở, đồng thời bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân.

Theo NGUYỄN CÔNG HẬU/Nhân dân