Lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên phạm vi cả nước (1945)

Đêm 13.8.1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc ra Quân lệnh số 1, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên phạm vi cả nước, mở đầu những ngày quyết định của Cách mạng Tháng Tám. Từ dấu mốc lịch sử này, cùng nhìn lại những sự kiện đáng chú ý khác diễn ra ngày 13.8 qua các thời kỳ.

13/08/2026 08:37

Quân lệnh số 1, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa

Quân lệnh số 1 của Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, ngày 13.8.1945. Ảnh tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Theo TTXVN, đm 13.8.1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc ra Quân lệnh số 1, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên phạm vi cả nước. Đây là quyết định quan trọng được đưa ra khi phát xít Nhật đã tuyên bố đầu hàng Đồng minh, tạo thời cơ đặc biệt thuận lợi cho cách mạng Việt Nam.

Sau Quân lệnh số 1, các địa phương khẩn trương chuẩn bị và tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền. Tại Hà Nội, Xứ ủy Bắc Kỳ họp tối 14 và ngày 15.8 để quyết định kế hoạch khởi nghĩa ở nhiều tỉnh đồng bằng Bắc Bộ.

Chỉ trong hơn 10 ngày, Tổng khởi nghĩa giành thắng lợi trên cả nước. Mốc 13.8 vì thế được xem là bước ngoặt trực tiếp mở đầu cao trào giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám.

Chuyến hàng đầu tiên vượt Trường Sơn

Ngày 13.8.1959, chuyến hàng đầu tiên chính thức vượt Trường Sơn, mở đầu quá trình vận hành thực tế của tuyến chi viện chiến lược cho chiến trường miền Nam. Sau 8 ngày đêm vượt sông sâu, suối dữ, đèo cao và nhiều chốt địch, số hàng được bàn giao cho chiến trường Trị - Thiên.

Theo tài liệu của Bộ Quốc phòng, chuyến hàng gồm 20 khẩu tiểu liên, 20 khẩu súng trường và 10 thùng đạn. Dù số lượng còn khiêm tốn, chuyến đi đánh dấu một bước phát triển quan trọng của tuyến vận tải quân sự Trường Sơn.

Từ những tuyến đường bí mật ban đầu, mạng lưới này từng bước phát triển thành Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh, giữ vai trò huyết mạch trong vận chuyển người và vật chất chi viện các chiến trường.

Trần Văn Cẩn - danh họa của nền mỹ thuật Việt Nam

Ngày 13.8.1910, họa sĩ Trần Văn Cẩn sinh tại Kiến An, Hải Phòng. Ông là một trong những tên tuổi lớn của nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại, với các tác phẩm nổi tiếng như 'Em Thúy', 'Gội đầu', 'Tát nước đồng chiêm', 'Nữ dân quân vùng biển'.

Trong kháng chiến, Trần Văn Cẩn tham gia giảng dạy tại Trường Mỹ thuật ở Việt Bắc; sau năm 1954, ông đảm nhiệm cương vị hiệu trưởng trong 15 năm. Ông còn có nhiều đóng góp cho công tác đào tạo và xây dựng Hội Mỹ thuật Việt Nam.

Trần Văn Cẩn qua đời năm 1994 và được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật đợt I năm 1996.

Nhà báo Hữu Thọ qua đời

Ngày 13.8.2015, nhà báo lão thành Hữu Thọ, tên thật Nguyễn Hữu Thọ, qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 84 tuổi. Ông sinh ngày 8.1.1932, là một cây bút nổi tiếng của báo chí cách mạng Việt Nam, từng giữ nhiều cương vị quan trọng như Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương và Trợ lý Tổng Bí thư.

Hữu Thọ được biết đến với phong cách viết sắc sảo, gần gũi đời sống, đặc biệt qua các bài phóng sự, điều tra và những bài viết về nông nghiệp, nông thôn, các vấn đề xã hội.

Sau khi nghỉ hưu, ông vẫn tiếp tục viết báo và tham gia trao đổi về nghề nghiệp. Ông được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý.

Ngày sinh Chủ tịch Cuba Fidel Castro

Theo TTXVN, ngày 13.8.1926, Fidel Castro Ruz, lãnh tụ cách mạng Cuba, sinh tại Birán, tỉnh Oriente, Cuba. Ông lãnh đạo Cách mạng Cuba giành thắng lợi năm 1959 và sau đó giữ nhiều cương vị lãnh đạo chủ chốt của đất nước. Chủ tịch Fidel Castro qua đời ngày 25.11.2016, hưởng thọ 90 tuổi.

Đối với Việt Nam, Fidel Castro là biểu tượng của tình đoàn kết đặc biệt giữa hai dân tộc. Tháng 9.1973, ông trở thành nguyên thủ nước ngoài đầu tiên đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam, tại Quảng Trị.

Năm 2026, Việt Nam và Cuba tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Fidel Castro (13.8.1926 - 13.8.2026), tiếp tục nhấn mạnh mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước.

Phelps giành hai HCV trong một ngày tại Olympic Bắc Kinh

Ngày 13.8.2008, tại Olympic Bắc Kinh, Michael Phelps giành HCV nội dung 200m bơi bướm và cùng đội tuyển Mỹ chiến thắng ở nội dung tiếp sức 4x200m tự do. Hai chiến thắng giúp anh nâng thành tích lên 5 HCV tại Thế vận hội Bắc Kinh.

Đáng chú ý, ở nội dung 200m bơi bướm, Phelps lập kỷ lục thế giới với thành tích 1 phút 52,03 giây. Sau đó, anh tiếp tục giành thêm 3 HCV, hoàn tất kỷ lục 8 HCV tại một kỳ Olympic vào ngày 17.8.2008.

Thành tích này phá kỷ lục 7 HCV tại một kỳ Olympic của Mark Spitz lập năm 1972. Phelps sau đó kết thúc sự nghiệp Olympic với 23 HCV, nhiều nhất lịch sử Thế vận hội.

Palawan được AI chọn là 'đảo đẹp nhất thế giới'

Ngày 13.8.2023, tạp chí Tây Ban Nha Muy Interesante công bố kết quả một cuộc bình chọn sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo GPT-4, trong đó Palawan của Philippines đứng đầu danh sách 10 hòn đảo đẹp nhất thế giới. Kết quả được VietnamPlus đăng tải ngày 14.8.2023.

Palawan nổi tiếng với cảnh quan biển đảo, các đảo đá vôi và Công viên quốc gia Sông ngầm Puerto Princesa. Tuy nhiên, cần hiểu đúng đây là một kết quả bình chọn do AI hỗ trợ, không phải danh hiệu 'đảo đẹp nhất thế giới' được một tổ chức quốc tế chính thức công nhận.

Công viên quốc gia Sông ngầm Puerto Princesa, nằm tại Palawan, là Di sản thế giới UNESCO và có hệ thống sông ngầm dài khoảng 8,2km.

TIN LIÊN QUAN