Quy hoạch thành phố Hà Nội - tầm nhìn 100 năm từ góc tiếp cận an ninh phi truyền thống

Ngày 7/4, tại Hà Nội, Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức Tọa đàm 'Xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) và quy hoạch thành phố Hà Nội - tầm nhìn 100 năm từ góc tiếp cận an ninh phi truyền thống'.

07/04/2026 16:41

Toàn cảnh tọa đàm.

Phát biểu tại tọa đàm, Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô là cần thiết nhằm tăng cường phân cấp, phân quyền cho một đơn vị hành chính đặc biệt, tạo điều kiện để thành phố chủ động, quyết định nhanh hơn trong phát triển. Hiện nay, dự thảo luật được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ để lấy ý kiến nhân dân về nhiều vấn đề, trong đó có thẩm quyền của Hội đồng nhân dân thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố trên các lĩnh vực phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng và an ninh...

Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống đề nghị, các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia tham dự tọa đàm đóng góp ý kiến khoa học đối với Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng như quá trình xây dựng quy hoạch dài hạn của Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới nhằm cung cấp góc nhìn khoa học, thực tiễn góp phần hoàn thiện định hướng quy hoạch phát triển Thủ đô theo hướng bền vững, an toàn và có khả năng thích ứng dài hạn; đồng thời, xem xét quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm dưới góc độ an ninh phi truyền thống; cần làm rõ những giải pháp để Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung phát triển bền vững trên năm trụ cột: chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường và an ninh.

Nguyên Thứ trưởng Xây dựng, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính cho biết: 'Quy hoạch Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm là khát vọng của cả dân tộc. Với tầm nhìn phát triển như vậy, chúng ta đã có bản quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội thông qua. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề chưa đề cập đến một cách đầy đủ, trong đó có an ninh phi truyền thống'.

Ông Trần Ngọc Chính nêu rõ, an ninh phi truyền thống đối với đô thị, đặc biệt đối với Hà Nội, trước tiên là vấn đề ngập lụt đô thị, giao thông đô thị, môi trường đô thị… Ngập úng, mưa lụt, ảnh hưởng rất lớn đối với Thủ đô Hà Nội, không chỉ ảnh hưởng đến giao thông mà còn đến môi trường, dịch bệnh. Về vấn đề giao thông tại Hà Nội, nếu quy hoạch hệ thống giao thông không tốt sẽ không bao giờ giải quyết được vấn đề giao thông nội tại của Hà Nội.

Ông Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam nhấn mạnh, cần đưa vào bản quy hoạch tầm nhìn 100 năm các vấn đề về 'An ninh phi truyền thống' (bao gồm an ninh mạng, biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước, an toàn không gian ngầm...).

Thực tế hiện nay, tư duy quy hoạch vẫn chủ yếu tập trung vào an ninh trật tự, an ninh quốc phòng truyền thống, trong khi an ninh phi truyền thống chưa được cụ thể hóa trên các bản vẽ hay phân khu quy hoạch. Điều này đòi hỏi các viện nghiên cứu, các chuyên gia phải có cách tiếp cận mới để biến khái niệm này thành các giải pháp thiết kế đô thị cụ thể.

Ông Đào Ngọc Nghiêm kiến nghị, cần bổ sung các vấn đề và giải pháp liên quan an ninh phi truyền thống trong quy hoạch cũng như Luật Thủ đô (sửa đổi), từ đó có các chính sách, nghị quyết cụ thể trình cơ quan có thẩm quyền ban hành; phải đặc biệt chú trọng công tác truyền thông.

'Cần thông tin minh bạch, rộng rãi trên các nền tảng thông tin đại chúng để người dân hiểu rõ thế nào là mô hình đô thị đa cực, thế nào là an ninh phi truyền thống. Chỉ khi có sự thấu hiểu và đồng thuận của xã hội, các bản quy hoạch tầm nhìn thế kỷ mới có thể thực sự đi vào cuộc sống', ông Đào Ngọc Nghiêm nêu rõ.

Tại tọa đàm, các ý kiến nhấn mạnh, một trong những mục tiêu quan trọng nhất của quy hoạch là hướng đến phát triển đô thị bền vững và an toàn. Các giải pháp về phát triển bền vững, an toàn đã lồng ghép trong các giải pháp quy hoạch.

Tuy nhiên những giải pháp này không được nhìn dưới góc độ xuyên suốt về an ninh truyền thống và cả an ninh phi truyền thống mà chỉ được lồng ghép trong các giải pháp khác. Với những quy hoạch mang tính tầm nhìn chiến lược lâu dài như: quy hoạch tỉnh, thành phố; quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, vấn đề an ninh, an toàn phải được đặt ở góc độ riêng.

Các ý kiến cũng cho rằng, đối với đô thị, trong công tác phòng chống ngập lụt, chúng ta phải có hệ thống cảnh báo sớm, hệ thống chỉ dẫn khi phát hiện người gặp nạn nhưng trong quy hoạch đô thị chưa có; cần cụ thể hóa các giải pháp về hạ tầng bảo đảm an ninh, an toàn chung cho đô thị và trong quy hoạch các đô thị phải coi quy hoạch về an ninh, an toàn là một quy hoạch nằm trong đó.

Theo MINH THÚY/Nhân dân