Thời gian qua, mưa lớn kéo dài gây ngập úng tại một số tỉnh như Thái Nguyên, Lạng Sơn, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sinh hoạt của người dân tại các khu vực chịu tác động.
Sau nhiều ngày chịu ảnh hưởng của mưa lũ, nước tại nhiều khu vực bắt đầu rút dần, người dân trở về nhà và từng bước khôi phục sản xuất.
![]()
Khung cảnh tan hoang, rác thải ngổn ngang giữa lối đi sau trận lũ lớn
Sau khi nước lũ dần rút đã để lại khung cảnh tan hoang, dưới nền đất là lớp bùn non đặc quánh đọng lại, xung quanh là đồ đạc, rác thải bốc mùi nằm ngổn ngang trên nền đất, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm và phát sinh dịch bệnh.
Trong điều kiện này, việc dọn dẹp nhà cửa cần được thực hiện sớm và theo từng khu vực, ưu tiên thu gom bùn đất, rác thải để hạn chế tình trạng chất bẩn tồn đọng sau mưa lũ.
Đồng thời các gia đình nên tranh thủ dọn từng khu vực ngay khi nước rút, tránh để lớp bùn khô lại và khiến quá trình thu gom, vệ sinh sau đó khó khăn hơn.
Có nhà trong vùng bị ngập, ngay khi nước lũ bắt đầu rút, gia đình chị Lan (xã Thất Khê, Lạng Sơn) đã bắt tay ngay vào việc dọn dẹp để từng bước khôi phục lại không gian sống.
Chị Lan chia sẻ, gia đình chị không chờ nước lũ rút hết mới dọn bởi vì bùn non đọng lại sau lũ khi khô lại sẽ lắng chặt, rất khó vệ sinh.
![]()
Sau khi nước lũ rút, các gia đình bắt đầu trở về để dọn dẹp, khôi phục sinh hoạt thường nhật
'Nước rút đến đâu, chúng tôi đẩy bùn đến đó, khi nước vẫn còn trong nhà, cả nhà dùng chổi khuấy tan lớp bùn rồi quét ra ngoài, dọn sạch dứt điểm từng khu vực rồi mới chuyển sang chỗ khác', chị cho biết.
Từ việc xử lý bùn đất, các gia đình cần tiếp tục làm sạch những bề mặt thường xuyên tiếp xúc, bởi nước lũ có thể để lại nhiều chất bẩn trong nhà sau khi rút.
Chổi, xẻng có thể được sử dụng để thu gom bùn đất, người dọn dẹp cần mang găng tay, ủng và khẩu trang để hạn chế tiếp xúc với chất bẩn trong quá trình vệ sinh.
Sau khi làm sạch bùn, nền nhà, tường và những nơi thường xuyên tiếp xúc cần được cọ rửa kỹ, sau đó khử khuẩn bằng sản phẩm phù hợp.
Những đồ dùng đã bị nước lũ ngâm lâu hoặc không thể vệ sinh sạch cần được phân loại, loại bỏ để hạn chế nguy cơ phát sinh nấm mốc và vi khuẩn.
Trong quá trình dọn dẹp, nguồn nước sinh hoạt cũng là vấn đề cần được các gia đình đặc biệt lưu ý, nhất là tại những nơi sử dụng nước giếng sau khi khu vực bị ngập.
Gia đình anh Hoàng ở Văn Lãng (Lạng Sơn) chia sẻ, bản thân anh đặc biệt chú trọng tới nguồn nước sinh hoạt và không sử dụng lại nguồn nước khi chưa xác định chất lượng.
'Nước nhìn trong chưa chắc đã an toàn, uống vào tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là với các cháu nhỏ, vì vậy, gia đình tôi vẫn chờ nguồn nước được kiểm tra, xử lý rồi mới sử dụng trở lại', anh Hoàng chia sẻ.
Theo anh Hoàng, nước giếng có thể không đảm bảo dù nhìn bằng mắt thường vẫn khá trong, vì vậy người dân cần kiểm tra và xử lý nguồn nước trước khi sử dụng cho ăn uống, sinh hoạt.
Trong thời gian chưa xác định được chất lượng nguồn nước, các gia đình nên sử dụng nước sạch được hỗ trợ hoặc nguồn nước bảo đảm để uống và nấu ăn.
Với nguồn nước chưa được kiểm tra, người dân được khuyến cáo chỉ nên sử dụng cho những nhu cầu phù hợp, trong khi khu vực giếng bị ngập cần được vệ sinh và xử lý trước khi đưa vào sử dụng trở lại.
Bên cạnh nguồn nước, thực phẩm từng tiếp xúc với nước lũ cũng cần được kiểm tra cẩn thận, nhất là những loại không được bảo quản hoặc đóng gói kín trước khi xảy ra ngập.
![]()
![]()
Người dân chung tay dọn dẹp sau lũ
Những thực phẩm đã tiếp xúc với nước lũ hoặc có dấu hiệu hư hỏng cần được loại bỏ, tránh tiếp tục sử dụng trong quá trình gia đình khôi phục sinh hoạt sau lũ.
Sau khi xử lý bùn đất, nguồn nước và thực phẩm, các gia đình có thể khôi phục từng khu vực thiết yếu như nơi nấu ăn, phòng ngủ và nhà vệ sinh.
Công việc dọn dẹp không nhất thiết phải hoàn thành toàn bộ trong một ngày, các gia đình nên thực hiện lần lượt, ưu tiên xử lý bùn đất, cọ rửa rồi mới khử khuẩn.
Một vấn đề khác cần được kiểm tra trước khi sinh hoạt bình thường là hệ thống điện trong nhà, đặc biệt với các thiết bị từng bị ngâm nước hoặc nằm trong khu vực ngập.
Người dân không nên tự ý đóng điện nếu thiết bị và đường dây chưa được kiểm tra, bởi việc sử dụng điện trở lại sau ngập cần bảo đảm an toàn trước khi đưa vào sinh hoạt.
Sau lũ, việc trở lại cuộc sống bình thường cần được thực hiện từng bước, trong đó vệ sinh nhà cửa, bảo đảm nguồn nước, kiểm tra thực phẩm và hệ thống điện là những việc cần ưu tiên.