Phục hồi nụ cười, khả năng nhắm mắt cho nam thanh niên liệt mặt 7 năm

Sau gần 7 năm liệt mặt do biến chứng sau phẫu thuật u não, nam thanh niên 26 tuổi ở Sơn La đã được phục hồi nụ cười chủ động, cân xứng và khả năng nhắm mắt. Đây là một trong những trường hợp đầu tiên tại Việt Nam được áp dụng kỹ thuật chuyển cơ vùng cổ để phục hồi vận động mi mắt.

27/08/2026 09:43

Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Mai Anh thực hiện ca phẫu thuật thứ hai chuyển cơ nhằm phục hồi chức năng nhắm mắt. (Ảnh: BVCC)

Gần 7 năm sống chung với liệt mặt

Nam thanh niên (N.P.N 26 tuổi, Sơn La) được phát hiện có khối u não lớn tại vùng góc cầu tiểu não và được chỉ định phẫu thuật. Ca phẫu thuật đã thành công trong việc lấy bỏ hoàn toàn khối u.

Tuy nhiên, do khối u nằm sát dây thần kinh số VII - dây thần kinh chi phối vận động cơ mặt nên việc bóc tách gặp nhiều khó khăn. Đây là một biến chứng đã được tiên lượng trước ở những trường hợp có khối u kích thước lớn vùng góc cầu tiểu não.

Sau phẫu thuật, người bệnh bị liệt hoàn toàn nửa mặt bên trái. Khuôn mặt mất cân đối rõ rệt, miệng lệch sang một bên khi cười, mắt không thể nhắm kín. Những di chứng đó khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, giao tiếp xã hội và luôn mang tâm lý mặc cảm, tự ti.

Suốt gần 7 năm sống chung với tình trạng liệt mặt, người bệnh phải đối mặt với nhiều ảnh hưởng cả về chức năng lẫn tâm lý. Không chỉ gặp khó khăn trong biểu lộ cảm xúc, người bệnh còn phải chịu nguy cơ tổn thương mắt do không thể nhắm kín mi mắt, đồng thời mất đi sự tự tin trong công việc và các mối quan hệ xã hội.

Suốt gần 7 năm sống chung với tình trạng liệt mặt, người bệnh phải đối mặt với nhiều ảnh hưởng cả về chức năng lẫn tâm lý.

Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Mai Anh - Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học, bác sĩ khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình và Thẩm mỹ chia sẻ, đây là trường hợp liệt mặt mạn tính kéo dài, các cơ mặt đã teo nhiều, khiến việc phục hồi trở nên đặc biệt khó khăn.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, với một người trẻ tuổi đang trong giai đoạn học tập, làm việc và xây dựng tương lai, việc phục hồi chức năng khuôn mặt có ý nghĩa vượt xa yếu tố thẩm mỹ đơn thuần.

Liệt mặt mạn tính không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn tác động sâu sắc đến tâm lý, chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập cộng đồng của người bệnh. Việc phục hồi nụ cười, ánh mắt và các biểu cảm tự nhiên giúp người bệnh lấy lại sự tự tin, cải thiện giao tiếp và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

Sau khi được tư vấn kỹ lưỡng, gia đình quyết định thực hiện phẫu thuật phục hồi liệt mặt bằng các kỹ thuật vi phẫu hiện đại.

Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Mai Anh cho biết, thay vì các phương pháp treo tĩnh truyền thống chỉ giúp khuôn mặt cân đối khi nghỉ ngơi, các bác sĩ đã lựa chọn kỹ thuật chuyển vạt cơ chức năng có thần kinh đi kèm nhằm tái tạo vận động tự nhiên cho khuôn mặt.

Mục tiêu điều trị là phục hồi hai chức năng quan trọng nhất đối với người bệnh liệt mặt mạn tính: nụ cười cân xứng và khả năng nhắm mắt kín.

Trong lần phẫu thuật đầu tiên, các bác sĩ chuyển cơ chức năng để phục hồi vận động vùng miệng, đồng thời đặt thần kinh xuyên mặt nhằm chuẩn bị cho quá trình phục hồi vận động mắt.

Sau khoảng 3 tháng, người bệnh đã có dấu hiệu vận động cơ mặt bên liệt. Sau 9 tháng người bệnh đã có thể cười cân đối, tự nhiên và biểu lộ cảm xúc gần như bình thường. Nụ cười được phục hồi là nụ cười chủ động, không phụ thuộc vào các động tác hỗ trợ khác của cơ thể. Đây là một trong những mục tiêu khó khăn nhất trong điều trị liệt mặt mạn tính.

Người bệnh là một trong những trường hợp đầu tiên tại Việt Nam được áp dụng kỹ thuật chuyển cơ vùng cổ để phục hồi vận động mi mắt.

Khi hệ thống thần kinh chờ nhằm phục hồi hoạt động cơ vòng mi, Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Mai Anh tiếp tục thực hiện ca phẫu thuật thứ hai chuyển cơ nhằm phục hồi chức năng nhắm mắt.

Sau khoảng 5-6 tháng tập phục hồi chức năng, từ tình trạng hở mi tới 5-6mm khi nhắm mắt, hiện nay người bệnh chỉ còn hở rất ít khoảng 1-2mm khi nhắm nhẹ và có thể nhắm kín hoàn toàn khi chủ động dùng lực.

Việc phục hồi chức năng mắt giúp hạn chế nguy cơ khô giác mạc, giảm nguy cơ tổn thương bề mặt nhãn cầu và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Bước tiến của phẫu thuật tạo hình và vi phẫu tại Việt Nam

Đây là một kỹ thuật mới, được áp dụng lần đầu tại Việt Nam và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bước đầu đã cho kết quả rất khả quan

Đối với một người trẻ tuổi, việc phục hồi nụ cười và các biểu cảm khuôn mặt không chỉ là câu chuyện về chức năng hay thẩm mỹ. Quan trọng hơn, đó là sự trở lại của sự tự tin, khả năng giao tiếp tự nhiên và cơ hội tham gia tích cực công việc cũng như các hoạt động xã hội.

Kết quả điều trị giúp người bệnh tự tin hơn trong cuộc sống, mở ra những cơ hội mới trong tương lai và giảm bớt những rào cản tâm lý đã tồn tại suốt nhiều năm.

Tiến sĩ, bác sĩ Bùi Mai Anh trực tiếp phẫu thuật cho biết, kết quả của phương pháp không chỉ mang ý nghĩa đối với riêng người bệnh, trường hợp này còn đánh dấu bước tiến quan trọng của chuyên ngành phẫu thuật Tạo hình và Vi phẫu tại Việt Nam.

Kỹ thuật phục hồi nụ cười cho bệnh nhân liệt mặt mạn tính đã được báo cáo tại nhiều hội nghị khoa học quốc tế và nhận được đánh giá cao từ giới chuyên môn. Đặc biệt, người bệnh là một trong những trường hợp đầu tiên tại Việt Nam được áp dụng kỹ thuật chuyển cơ vùng cổ để phục hồi vận động mi mắt - một phương pháp mới với kết quả rất khả quan.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hà-Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt-Tạo hình cho biết: 'Thành công của ca bệnh cho thấy khả năng làm chủ các kỹ thuật vi phẫu tiên tiến của chuyên ngành Phẫu thuật tạo hình, đồng thời mở ra thêm nhiều cơ hội điều trị cho các bệnh nhân liệt mặt mạn tính trong nước'.

Từ những kết quả đạt được, các bác sĩ kỳ vọng sẽ tiếp tục mang lại cơ hội phục hồi chức năng, cải thiện chất lượng cuộc sống và giúp nhiều người bệnh liệt mặt tìm lại nụ cười, sự tự tin và khả năng hòa nhập xã hội.

Theo THIÊN LAM/Nhân dân