Mang điện thoại, máy tính vào phòng xét xử phải được chủ tọa cho phép: Nên hướng dẫn thống nhất

Từ ngày 1-8-2026, Thông tư 12/2026/TT-TANDTC của TAND Tối cao quy định về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm, ghi hình diễn biến phiên tòa sẽ có hiệu lực. Điểm mới đáng chú ý là người tham gia, người tham dự không được mang điện thoại, máy tính và các thiết bị điện tử vào phiên tòa, phiên họp nếu không được chủ tọa cho phép.

25/07/2026 07:52

Phiên xét xử hình sự tại tòa án khu vực (Ảnh: MAI LINH)

Theo quy định hiện hành, nội quy phòng xử chủ yếu yêu cầu không sử dụng điện thoại trong phiên tòa, chứ không cấm mang thiết bị vào phòng xử. Luật sư và người tham gia tố tụng vẫn có thể sử dụng máy tính, điện thoại để tra cứu hồ sơ, tài liệu hoặc văn bản pháp luật theo sự điều hành của chủ tọa. Thông tư 12 thay đổi cách quản lý khi quy định nguyên tắc chỉ được mang thiết bị điện tử vào phòng xử nếu được chủ tọa cho phép. Đồng thời, việc sử dụng các thiết bị này để tra cứu hồ sơ, chứng cứ, phục vụ xét xử trực tuyến hoặc ghi âm, ghi hình cũng phải tuân theo sự điều hành của chủ tọa.

Theo anh Nguyễn Minh Tâm (đại diện theo ủy quyền), quy định mới nhằm bảo đảm tính tôn nghiêm, trật tự của phiên tòa là cần thiết. Tuy nhiên, nếu không có tiêu chí áp dụng rõ ràng, mỗi thẩm phán có thể vận dụng khác nhau. Trong bối cảnh chuyển đổi số, điện thoại và máy tính đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho luật sư và người tham gia tố tụng trong việc tra cứu hồ sơ, chứng cứ ngay tại phiên tòa. Việc hạn chế sử dụng thiết bị nếu không có căn cứ hợp lý có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tranh tụng.

TS - luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh, nguyên Thẩm phán TAND Tối cao, cho rằng cần hiểu đúng quy định mới không phải là cấm tuyệt đối việc mang thiết bị điện tử vào phòng xử mà trao quyền quyết định cho chủ tọa. Tuy nhiên, khi chưa có hướng dẫn cụ thể, quyền quyết định này rất dễ dẫn đến cách áp dụng khác nhau giữa các tòa án, thậm chí giữa các thẩm phán, làm phát sinh thắc mắc và khiếu nại. Theo bà Vinh, điện thoại và máy tính là công cụ hành nghề của luật sư, chứa hồ sơ vụ án, tài liệu, chứng cứ và văn bản pháp luật. Việc cho phép sử dụng nên theo hướng tạo thuận lợi, chỉ hạn chế khi có nguy cơ ảnh hưởng an ninh, bí mật nhà nước hoặc hoạt động xét xử. Trường hợp không được mang thiết bị vào phòng xử, tòa án cũng cần có cơ chế bảo quản tài sản minh bạch, an toàn.

Các chuyên gia cho rằng, quy định mới góp phần tăng cường tính nghiêm minh và an toàn của phiên tòa. Tuy nhiên, để bảo đảm nguyên tắc tranh tụng và cải cách tư pháp, TAND Tối cao nên sớm hướng dẫn các tiêu chí cụ thể về việc cho phép mang, sử dụng thiết bị điện tử, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một cách, vừa bảo đảm trật tự phiên tòa vừa bảo vệ quyền tiếp cận công lý của người tham gia tố tụng.

Theo SONG MAI/Sài Gòn Giải Phóng