Phân định rõ trách nhiệm trong thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật

Sáng 23/1, tại Hà Nội, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp đã tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến dự thảo chính sách của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

23/01/2026 16:24

Quang cảnh Tọa đàm.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh cho biết, sau 13 năm thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật còn gặp nhiều tồn tại, hạn chế ảnh hưởng tới chất lượng, hiệu quả của công tác này.

Trong các nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế có nguyên nhân xuất phát từ sự thiếu phù hợp của một số quy định trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012. Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước ta đã xác định đột phá về thể chế là 'đột phá của đột phá', là giải pháp để mở đường cho phát triển, hoàn thiện thể chế phải gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, việc nghiên cứu sửa đổi và hoàn thiện các quy định trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 trở thành yêu cầu trọng tâm của công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật trong năm 2026.

Để bảo đảm các chính sách mới được đưa vào dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) bao quát được hết những vướng mắc, bất cập tồn tại trên thực tiễn, cũng như tạo hành lang pháp lý phù hợp cho sự phát triển của công tác này trong thời kỳ mới, thể chế kịp thời, đầy đủ các chủ trương của Đảng về đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, ông Cù Thu Anh mong các đại biểu tham dự Tọa đàm tập trung cho ý kiến vào các nhóm chính sách trong dự luật, về tính phù hợp của các chính sách đưa ra, liệu có khắc phục được các bất cập, vướng mắc cũng như đáp ứng được các yêu cầu về đổi mới công tác này theo các yêu cầu của Đảng và Nhà nước trong kỷ nguyên mới hay chưa, cũng như đề xuất các giải pháp mới, phù hợp hơn để thực hiện chính sách (nếu có)...

Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) có 6 nhóm chính sách cơ bản, cụ thể: Phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật; Hoàn thiện cơ chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp Phổ biến, giáo dục pháp luật; Điều chỉnh đối tượng và hoàn thiện chính sách về Phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng đặc thù, yếu thế để không ai bị bỏ lại phía sau; Đưa nội dung pháp luật vào chương trình bồi dưỡng cán bộ, công chức; đổi mới công tác giáo dục pháp luật trong cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; Gắn kết truyền thông chính sách với phổ biến, giáo dục pháp luật; đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; Hoàn thiện quy định về nguồn lực phổ biến, giáo dục pháp luật đáp ứng yêu cầu đổi mới trong bối cảnh hiện nay.

Góp ý vào các nhóm chính sách, cơ bản thống nhất việc trình dự án luật sửa đổi trong năm 2026, bà Phạm Thúy Hạnh, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật Văn phòng Chính phủ cho rằng, đối với việc phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật, ngoài trách nhiệm cơ quan tham mưu, xây dựng văn bản, cần quy định rõ về trách nhiệm hướng dẫn, giải thích văn bản chính sách.

Về cách thức phổ biến, giáo dục pháp luật, bà Hạnh cũng đề nghị phải đổi mới cách làm và giao trách nhiệm cho người đứng đầu địa phương trong việc phổ biến chính sách để công tác này thực sự hiệu quả.

Đối với việc hoàn thiện cơ chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp Phổ biến, giáo dục pháp luật, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật Văn phòng Chính phủ cho rằng, đây là vấn đề cần xin ý kiến các địa phương về sự cần thiết thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đoan, Trường đại học Luật Hà Nội, việc phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật là hợp lý nhưng về trách nhiệm cơ quan nào ban hành hoặc tham mưu có trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật cần cân nhắc kỹ bảo đảm tính khả thi.

Về đối tượng đặc thù để phổ biến, giáo dục pháp luật, ông Đoan cho rằng, cần được phân thành hai loại, đặc thù về điều kiện phổ biến, giáo dục pháp luật như ưu tiên kinh phí, thời gian, địa điểm với nhóm người có công, người yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số.. và đặc thù về nội dung với người có nguy cơ vi phạm pháp luật cao.

Đại diện một số Sở Tư pháp cho rằng, còn nhiều hạn chế khi ứng dụng chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, kinh phí thực hiện còn 'mỏng' chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao. Về việc thành lập hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã, một số ý kiến đồng thuận vì hiện cấp xã đang đảm nhận đến 90% nhiệm vụ cấp huyện trước đây. Tuy nhiên một số ý kiến khác cho rằng, không nên thành lập vì cấp xã chỉ là đơn vị thực thi, triển khai, việc phối hợp chỉ cần cấp trung ương và cấp tỉnh.

Theo H.NGUYÊN/Nhân dân