Đề xuất tuyển sinh lớp 10 còn hai môn: Bước đệm giảm áp lực

Bộ GD-ĐT đang lấy ý kiến một số địa phương về dự thảo thông tư thay thế Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT, trong đó đề xuất thi tuyển vào lớp 10 chỉ còn hai môn Toán và Ngữ văn. TPHCM là một trong 3 địa phương được lấy ý kiến. Phương án này nhận nhiều ý kiến đồng tình, song cũng đặt ra mối lo về tương lai của môn Tiếng Anh.

22/09/2026 08:40

Giảm áp lực và chi phí

Nhìn lại 'lịch sử' thi tuyển sinh lớp 10, NGƯT Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, cho biết, trước đây, tại TPHCM và nhiều địa phương, kỳ thi chỉ có hai môn Toán và Ngữ văn. Sau này, để đáp ứng xu thế hội nhập quốc tế và định hướng đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, tại TPHCM, môn Tiếng Anh được lựa chọn là môn thi thứ 3 trong tuyển sinh.

Tuy nhiên, hiện nay Đảng và Nhà nước đã có những chỉ đạo, định hướng về việc giảm áp lực các kỳ thi, trong đó có tuyển sinh vào lớp 10. Bộ GD-ĐT dự kiến thi tuyển sinh vào lớp 10 chỉ còn hai môn Toán và Ngữ văn.

Học sinh Trường THCS Trần Phú (phường Tam Thắng, TPHCM) ôn thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Ảnh: KHÁNH CHI

Đồng tình với phương án này, nguyên Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM phân tích: 'Gốc rễ của những áp lực trong tuyển sinh lớp 10 là cơ sở vật chất, trường lớp chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Trong thời gian chờ đợi vấn đề này được giải quyết, để tiến tới phổ cập giáo dục trung học thì việc rút gọn kỳ thi còn hai môn là 'bước đệm' cần thiết. Giải pháp này giúp giảm áp lực ôn thi cũng như kinh phí tổ chức thi cử'.

Cô Nguyễn Thị Sông Thương, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn An Ninh (phường Tam Thắng), nhận xét, phương án thi hai môn Toán, Ngữ văn tập trung kiểm tra năng lực nền tảng, cốt lõi của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Trong đó, môn Toán đánh giá tư duy logic, định lượng; môn Ngữ văn đánh giá tư duy ngôn ngữ và khả năng giao tiếp.

Sự thay đổi này cũng tạo sự thống nhất về phương thức tuyển sinh trên cả nước, tiết kiệm chi phí ngân sách từ khâu ra đề, in ấn, vận chuyển đề thi đến coi thi, chấm thi... Đặc biệt là thí sinh giảm áp lực học thêm môn thứ ba.

Đối với những địa bàn còn khó khăn trong giáo dục, việc giảm môn thi có ý nghĩa đặc biệt. Thầy Lê Thanh Vũ, Hiệu trưởng Trường THCS Bạch Đằng (xã Long Sơn), chia sẻ, xã Long Sơn hiện chưa có trung tâm dạy ngoại ngữ nào. Để con em được học thêm Tiếng Anh ngoài giờ lên lớp, phụ huynh phải vất vả đưa đón các em sang các địa phương lân cận, cách xa từ 5km đến 14km. Do đó, việc không thi môn thứ ba sẽ giúp phụ huynh và học sinh giảm một phần áp lực.

Có mâu thuẫn về mục tiêu phát triển Tiếng Anh?

Dù có những điểm cộng như đã nêu trên, phương án thi tuyển sinh vào lớp 10 chỉ còn hai môn vẫn khiến dư luận không khỏi băn khoăn. Mối lo ngại lớn nhất là sẽ dẫn đến thực trạng 'thi gì học nấy, không thi không học'.

Cô Nguyễn Thị Sông Thương chia sẻ ý kiến: 'Nếu lớp 9 chỉ thi hai môn Toán và Ngữ văn, học sinh sẽ có xu hướng học lệch, tình trạng dạy thêm, học thêm hai môn học này gia tăng. Việc bỏ môn Ngoại ngữ khỏi kỳ thi tuyển sinh dường như đang mâu thuẫn với chiến lược đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học'.

Đồng quan điểm, NGƯT Lê Thị Lan Anh, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn (phường Tam Thắng), lo lắng: 'Tâm lý học đường hiện nay vẫn nặng nề 'học để thi'. Nếu không thi Tiếng Anh, học sinh chắc chắn sẽ ít học đi, phụ huynh ít đầu tư hơn và chất lượng môn học khó tránh khỏi sụt giảm'.

NGƯT Lê Thị Lan Anh, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn (phường Tam Thắng) cho rằng, áp lực thi cử không hoàn toàn ở số lượng môn thi mà ở tỷ lệ chỉ tiêu các trường công lập và kỳ vọng của phụ huynh vào các trường chất lượng cao, trường điểm: 'Chừng nào chỉ tiêu công lập chưa tăng thì dù thi hai môn, áp lực cạnh tranh dồn lên hai môn Toán và Ngữ văn vẫn cực kỳ gay gắt'.

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Minh Thiên, một phụ huynh ở phường Vũng Tàu, cho rằng, việc đánh giá toàn diện năng lực qua nhiều môn học sẽ bảo đảm tính khách quan và công bằng hơn. Chị cũng lo ngại học sinh sẽ bỏ bê môn Tiếng Anh nếu đây không còn là môn thi tuyển sinh lớp 10.

NGƯT Nguyễn Văn Ngai đề xuất, đối với những nơi có điều kiện cơ sở vật chất trường lớp đáp ứng tốt, có thể áp dụng phương thức tuyển sinh linh hoạt hơn. Phương án thi tuyển chỉ nên áp dụng tại những địa bàn chưa đáp ứng đủ hạ tầng trường lớp.

Ông cũng nhận định, chất lượng dạy và học ngoại ngữ được quyết định bởi cách tổ chức, quản lý chương trình của nhà trường và sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý. Không phải chỉ đưa vào kỳ thi tuyển sinh thì Tiếng Anh mới nâng cao được chất lượng.

Thầy Lê Thanh Vũ cũng khẳng định, nhiều phụ huynh và học sinh đã ý thức rõ tầm quan trọng của Tiếng Anh, chủ động đầu tư học tập, chứ không phải học chỉ để phục vụ kỳ thi.

Theo KHÁNH CHI/Sài Gòn Giải Phóng