Quan tâm đúng mức giáo dục tâm lý học đường

Nhiều phụ huynh tỏ ra lo lắng khi gần đây xảy ra các trường hợp học sinh (HS) tự tử, đánh nhau dẫn đến những hậu quả đau lòng. Thông qua các vụ việc, nhiều chuyên gia giáo dục, giáo viên, phụ huynh cho rằng việc giáo dục tâm lý cho HS cần được quan tâm đúng mức để các em được phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

09/01/2026 07:12

Mâu thuẫn nhỏ, hậu quả lớn

Vừa qua, cộng đồng mạng xã hội xôn xao về video clip ghi lại vụ việc nữ sinh lớp 8 bị bạn đánh hội đồng ở Trường THCS An Điền (phường Long Nguyên, TPHCM).

Mô hình 'Phòng tâm lý học đường' tại Trường Tiểu học Phú Hòa 3, phường Phú Lợi, TPHCM

Nguyên nhân là do mâu thuẫn khi các em xếp hàng tập thể dục, sau đó hẹn nhau vào nhà vệ sinh đánh nhau. Sự việc khiến nữ sinh lớp 8 bị đa chấn thương, tâm lý hoảng sợ. Trước đó, tại Trường THPT Đặng Thai Mai (xã Quảng Bình, tỉnh Thanh Hóa), 2 em HS lớp 12 của trường đã chặn đường, sử dụng tay, chân, mũ bảo hiểm đuổi đánh một HS lớp 11. Hậu quả khiến 1 HS lớp 12 tử vong. Sự việc đã làm bàng hoàng nhiều phụ huynh và học sinh trong trường, gây đau buồn cho gia đình nạn nhân.

Theo dõi các sự việc bạo lực học đường diễn ra gần đây, chị Thanh (ngụ khu phố Phú Hòa 3, phường Phú Lợi, TPHCM) chia sẻ, qua các vụ việc có thể thấy HS hiện rất dễ bị kích động, từ đó dẫn đến những hành vi mất kiểm soát. Nhiều sự việc diễn ra tại trường, phụ huynh được thông tin chậm nên khó có thể ngăn chặn từ đầu.

PGS-TS Đinh Phương Duy, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục TPHCM, cho rằng bạo lực học đường là vấn nạn cần được quan tâm đúng mức và có hướng khắc phục nghiêm túc. Mặc dù Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17-7-2017 của Chính phủ quy định rất rõ về môi trường giáo dục an toàn và phòng chống bạo lực học đường, nhưng có những sự việc khi xảy ra với hậu quả nghiêm trọng thì gia đình, nhà trường và cộng đồng mới quan tâm và lên án. 'Tâm lý HS hiện nay có những dấu hiệu phát triển không giống như những kiến thức xã hội cách đây nhiều năm. Khi HS sống trong môi trường hình như 'chẳng ai hiểu mình' đã làm các em tự tìm cách thích ứng để an toàn theo cách của mình. Điều đó có thể làm các em có những hành vi lệch chuẩn một cách tự nhiên và gây ra bạo lực học đường', PGS-TS Đinh Phương Duy nhận định.

Từ cá nhân lan ra nhóm

Những vấn đề liên quan đến tâm lý học đường luôn là điểm nóng, tạo ra nhiều áp lực, căng thẳng không chỉ đối với học sinh mà còn ảnh hưởng tới hoạt động giáo dục của nhà trường. Nhiều vấn đề như trầm cảm, lo âu, bạo lực học đường, căng thẳng trong học tập, áp lực thi cử xuất hiện ngày càng nhiều không chỉ ở một cá nhân học sinh mà còn ở từng nhóm.

Để hạn chế những tác động xấu từ các yếu tố đến sức khỏe tâm lý của HS, Trường Tiểu học Phú Hòa 3, phường Phú Lợi, TPHCM đã xây dựng mô hình 'Phòng tâm lý học đường'. Mô hình được xây dựng ngay tại không gian sân trường, thiết kế theo hướng mở, nhiều màu sắc và gần gũi với HS. Với mô hình này, các em có thể tìm đến, cùng trò chuyện để được tháo gỡ những vấn đề khó giãi bày. Cô Lê Thị Kim Thúy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phú Hòa 3, cho biết, việc xây dựng mô hình nhằm giúp nhà trường, giáo viên lắng nghe và thấu hiểu những khó khăn tâm lý của HS; gợi mở nhận thức và hướng giải quyết cho từng trường hợp cụ thể; động viên tinh thần để HS giải quyết hiệu quả khó khăn của bản thân.

Theo TS Vũ Xuân Hướng, Phó trưởng Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, để trẻ em và HS có môi trường phát triển toàn diện và an toàn, giải pháp then chốt là tiếp cận theo hướng phòng ngừa sớm và can thiệp đa ngành. Cần tăng cường vai trò của chuyên gia tâm lý trong trường học, đào tạo giáo viên về tâm lý lứa tuổi, thúc đẩy phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng. Quan trọng hơn, trẻ cần được lắng nghe, tôn trọng và được trang bị năng lực tự bảo vệ, từ đó giảm thiểu những rủi ro có thể ảnh hưởng lâu dài đến tương lai.

Trong khi đó, thầy Vũ Thanh Dương, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Trãi, xã Phú Giáo, TPHCM, cho hay, công tác truyền thông về sức khỏe tinh thần, tổ chức các chuyên đề định kỳ về quản lý cảm xúc, kỹ năng giải quyết xung đột, phòng chống xâm hại và an toàn số được Ban Giám hiệu nhà trường chú trọng thực hiện. Tổ Tư vấn tâm lý và Công tác xã hội của nhà trường đã thực hiện tiếp nhận - tư vấn - hỗ trợ tâm lý cho nhiều trường hợp HS gặp khó khăn trong học tập, quan hệ bạn bè, định hướng nghề nghiệp, áp lực tâm lý; đồng thời kết nối với giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh để can thiệp kịp thời.

Theo các chuyên gia tâm lý, để HS phát triển toàn diện cần sự chung tay từ nhiều phía. Đó là sự đồng bộ, nhịp nhàng của gia đình, nhà trường và xã hội để theo sát diễn biến tâm lý của HS, giúp các em hiểu đúng bản chất vấn đề để xử lý phù hợp, tránh gây ra những hậu quả đáng tiếc.

Theo CAO SƠN/Sài Gòn Giải Phóng