Chủ động tư vấn cho học sinh
Từ cuối học kỳ 1 năm học 2025-2026, hơn 800 học sinh lớp 9 Trường THCS Hà Huy Tập (phường Gia Định) đã tham gia các chương trình tư vấn hướng nghiệp do nhà trường tổ chức. Dự kiến, sau khi có kết quả kiểm tra định kỳ giữa học kỳ 2, giáo viên chủ nhiệm sẽ cho học sinh chốt nguyện vọng đăng ký tuyển sinh vào lớp 10.
Cô Hứa Thị Diễm Trâm, Hiệu trưởng Trường THCS Hà Huy Tập, cho biết, phần lớn học sinh chọn nguyện vọng vừa sức hơn các năm học trước. Nhiều học sinh học lực trung bình chủ động chọn nguyện vọng 1 là trường có điểm chuẩn đầu vào ở tốp dưới.
![]()
Học sinh lớp 9, Trường THCS Chu Văn An (phường Cầu Ông Lãnh, TPHCM) tham gia tư vấn hướng nghiệp đầu tháng 2-2026
Tương tự, tại Trường THCS Nguyễn Văn Luông (phường Bình Phú), Hiệu trưởng Đinh Phú Cường cho hay, nhà trường đã chủ động phối hợp với các trường THPT tư thục, trường nghề, trung tâm giáo dục thường xuyên tư vấn hướng nghiệp tại lớp, giúp học sinh tiếp cận thông tin nhanh hơn. 'So với việc ngồi nghe tư vấn chung ở sân trường, hình thức tư vấn trực tiếp trên lớp giúp học sinh được cung cấp thông tin đầy đủ, cặn kẽ. Giáo viên dễ dàng khoanh vùng, tư vấn từng đối tượng học sinh dựa vào học lực, hoàn cảnh gia đình của các em.
Tới đây, sau khi UBND TPHCM ban hành kế hoạch tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027, ban giám hiệu sẽ tư vấn thêm cho phụ huynh học sinh nhằm giúp họ hiểu và đồng hành với con trong lựa chọn nguyện vọng', thầy Đinh Phú Cường cho hay.
Vào ngày 28-3 tới đây, hơn 1.000 học sinh của 10 trường THCS trên địa bàn các phường Phú Định, Hưng Phú, Bình Đông, Xóm Củi, Chánh Hưng và Chợ Lớn sẽ tham gia chương trình 'Trải nghiệm một ngày làm học sinh Trường THPT Võ Văn Kiệt'. Cô Lê Thị Hồng Anh, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Võ Văn Kiệt (phường Phú Định), thông tin, đây là năm học đầu tiên 10 trường THCS và Trường THPT Võ Văn Kiệt 'bắt tay' đưa học sinh lớp 9 đến tìm hiểu môi trường học tập, các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, tổ hợp môn học tự chọn ở trường THPT.
Bên cạnh đó, học sinh còn được trải nghiệm hoạt động của các câu lạc bộ, tìm hiểu về các chương trình lễ hội, văn nghệ đặc sắc ở cấp THPT để có chuẩn bị tốt hơn cho việc chuyển đổi giữa hai cấp học.
Lựa chọn nguyện vọng phù hợp năng lực
Theo thầy Trịnh Hoàng Quân, Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu (phường Gia Định), qua quá trình tư vấn hướng nghiệp, có thể nhận thấy rõ xu hướng học sinh lớp 9 hiện nay ít chọn trường THPT theo danh tiếng hay tâm lý số đông. Thay vào đó, các em lựa chọn nguyện vọng dựa trên sự phù hợp giữa tổ hợp môn học ở lớp 10 và năng lực thực tế của bản thân. Học sinh đã ý thức được việc chọn sai tổ hợp môn học ở cấp THPT sẽ ảnh hưởng đến xét tuyển đại học sau này.
Đặc biệt, khi Luật Giáo dục quy định hình thức đào tạo trung học nghề đã tạo ra 'cú hích' tâm lý cực kỳ lớn, làm thay đổi tư duy của cả phụ huynh lẫn học sinh, xóa bỏ định kiến 'trượt lớp 10 công lập mới đi học nghề'. Trước đây, học nghề bị coi là phương án dự phòng đối với học sinh có học lực yếu, tuy nhiên hiện nay, nhiều học sinh học lực khá đã chủ động chọn hướng đi này để rút ngắn thời gian đào tạo và sớm gia nhập thị trường lao động.
'Học sinh nên chọn nguyện vọng dựa trên 3 yếu tố gồm: sở thích, năng lực và khoảng cách từ nhà đến trường. Lựa chọn hướng đi sau tốt nghiệp THCS không chỉ là việc chọn trường mà còn là bước khởi đầu cho kế hoạch nghề nghiệp dài hạn của mỗi học sinh, đảm bảo các em được đào tạo đúng sở trường, năng lực thực tế', thầy Trịnh Hoàng Quân khuyên.
Thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thälmann (phường Bến Thành) cũng cho rằng, học sinh lớp 9 hiện nay đã chủ động hơn trong việc tìm hiểu chương trình học ở cấp THPT, quan tâm nhiều hơn đến những thay đổi trong phương thức xét tuyển đại học.
Do đó, các trường THPT đều đẩy mạnh công tác tư vấn lựa chọn môn học ngay khi học sinh trúng tuyển vào lớp 10 nhằm giúp các em hiểu rõ mối liên hệ giữa lựa chọn tổ hợp môn học và định hướng nghề nghiệp trong tương lai, qua đó xác định mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng, tránh tâm lý lựa chọn theo số đông.
Về việc kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập năm nay có thể diễn ra sớm hơn mọi năm (vào cuối tháng 5-2026), thầy Đinh Phú Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Luông (phường Bình Phú), khẳng định, sẽ không ảnh hưởng đến kế hoạch ôn tập, do đội ngũ giáo viên chủ nhiệm đã được tập huấn về tuyển sinh lớp 10 từ đầu năm học. Hiện nay, cả giáo viên và học sinh đều sẵn sàng cho cuộc đua tuyển sinh vào lớp 10.