Bộ Giáo dục và Đào tạo nói về xu hướng tuyển sinh đại học năm 2026

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho hay, điều quan trọng của tuyển sinh không phải là đăng ký thật nhiều nguyện vọng mà là lựa chọn đúng ngành học phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp.

15/07/2026 16:55

Hơn 874.000 thí sinh đăng ký, bình quân 8,2 nguyện vọng/người

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, kỳ tuyển sinh đại học năm 2026 có 1.241.914 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT.

Trong đó, 874.811 thí sinh đã đăng ký xét tuyển trên Hệ thống với tổng cộng 7.180.860 nguyện vọng, tăng hơn 25.200 thí sinh, tương đương gần 3% so với năm trước.

GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học - Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ảnh: Nam Trần

Như vậy, số thí sinh đăng ký xét tuyển chiếm hơn 70% tổng số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Bình quân mỗi thí sinh đăng ký khoảng 8,2 nguyện vọng.

GS Thảo cho biết, kết quả này cho thấy nhu cầu học đại học tiếp tục gia tăng, đồng thời phản ánh hiệu quả của công tác hướng nghiệp trong những năm gần đây.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mục tiêu của tuyển sinh không phải là khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng.

'Điều quan trọng nhất là giúp các em lựa chọn đúng ngành học, phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiện học tập và định hướng nghề nghiệp lâu dài'.

Hơn một nửa thí sinh lựa chọn STEM

Điểm nổi bật nhất của mùa tuyển sinh năm nay là sự gia tăng mạnh mẽ của các ngành STEM.

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, có 467.590 thí sinh đăng ký vào các ngành STEM, chiếm khoảng 53,4% tổng số thí sinh xét tuyển.

Tổng số nguyện vọng dành cho nhóm ngành này đạt 2.368.179, tương đương gần 1/3 tổng số nguyện vọng.

Đối với 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc Nghị định 179/2026/NĐ-CP, có 331.693 thí sinh đăng ký với 1.291.839 nguyện vọng, tương ứng gần 38% tổng số thí sinh xét tuyển.

Nhóm ngành STEM tiếp tục thu hút đông đảo thí sinh trong mùa tuyển sinh 2026. Ảnh: Xuân Quý

GS Thảo chia sẻ: 'Chúng ta có thể hiểu đơn giản rằng hơn một nửa số thí sinh năm nay có ít nhất một nguyện vọng thuộc nhóm STEM và hơn một phần ba lựa chọn các ngành được Nhà nước ưu tiên phát triển. Điều này cho thấy nhận thức của học sinh và phụ huynh về vai trò của khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học đang có sự chuyển biến tích cực. Chính sách học bổng, hỗ trợ người học, triển vọng việc làm cùng công tác hướng nghiệp đã tạo thêm động lực để thí sinh lựa chọn các ngành này'.

Tuy vậy, ông cũng lưu ý đây mới là số liệu đăng ký, còn hiệu quả thực chất sẽ được phản ánh qua số nhập học, chất lượng đầu vào, tỷ lệ tốt nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực sau này.

AI tiếp tục hút thí sinh

Trong nhóm STEM, lĩnh vực Máy tính và Công nghệ thông tin tiếp tục dẫn đầu sức hút.

Năm nay có 154.016 thí sinh đăng ký vào lĩnh vực này với hơn 415.000 nguyện vọng, tương đương gần 18% tổng số thí sinh xét tuyển.

Trong khi đó, Khoa học tự nhiên ghi nhận hơn 43.700 thí sinh với khoảng 63.800 nguyện vọng.

Đánh giá đây là tín hiệu tích cực, GS Thảo cho rằng sự gia tăng số lượng thí sinh lựa chọn các ngành Khoa học tự nhiên phản ánh xu hướng quan tâm ngày càng lớn tới những lĩnh vực nền tảng. Theo ông, khoa học tự nhiên, cùng với toán học, thống kê và kỹ thuật, chính là 'bệ đỡ' để phát triển các ngành công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, vật liệu mới, công nghệ sinh học, năng lượng và nhiều lĩnh vực chiến lược của quốc gia.

Đặc biệt, trong bối cảnh AI đang làm thay đổi gần như mọi lĩnh vực của đời sống, từ kinh tế, tài chính, y tế đến giáo dục, pháp luật hay truyền thông, các chương trình đào tạo về trí tuệ nhân tạo hoặc tích hợp AI vào chuyên ngành (X+AI) sẽ tiếp tục thu hút người học trong nhiều năm tới.

7,18 triệu nguyện vọng không phải 7,18 triệu cơ hội trúng tuyển

Một trong những hiểu lầm phổ biến hiện nay, theo GS Thảo là đồng nhất số lượng nguyện vọng với số lượng trúng tuyển.

Ông nhấn mạnh đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học là ba giai đoạn hoàn toàn khác nhau.

Mỗi thí sinh có thể đăng ký rất nhiều nguyện vọng nhưng sau quá trình lọc ảo chung trên toàn quốc, chỉ được trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất đáp ứng đủ điều kiện.

Do đó, 7,18 triệu nguyện vọng không đồng nghĩa với 7,18 triệu thí sinh, càng không phải 7,18 triệu kết quả trúng tuyển.

Khoa học, công nghệ và AI trở thành xu hướng lựa chọn của nhiều thí sinh năm 2026. Ảnh: Xuân Quý

Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, tỷ lệ nhập học so với chỉ tiêu những năm gần đây tăng từ 82,45% (2023) lên 85,23% (2024) và khoảng 90% (2025).

Điều này cho thấy luôn có một tỷ lệ thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học vì lựa chọn du học, học trường khác hoặc thay đổi định hướng.

Các trường vì vậy phải dự báo tỷ lệ 'ảo' để xây dựng phương án tuyển sinh phù hợp, thường dao động khoảng 1-3%.

Từ ngày 15/7, thí sinh bắt đầu nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến theo lịch phân chia khu vực.

Năm nay, Bộ GD&ĐT phối hợp với Bộ Công an triển khai thanh toán thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, kết nối trực tiếp với Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung.

Theo GS Thảo, phương án kỹ thuật đã được chuẩn bị theo hướng phân tải hệ thống, mở rộng kênh thanh toán, giám sát giao dịch theo thời gian thực nhằm hạn chế tối đa tình trạng nghẽn mạng hoặc giao dịch thành công nhưng chưa được cập nhật trên hệ thống như một số năm trước.

Tin liên quan 7,18 triệu nguyện vọng đăng ký xét tuyển đại học bước vào cuộc sàng lọc quyết định 'ai sẽ có tên trong danh sách trúng tuyển' Thí sinh lưu ý 6 đợt nộp lệ phí xét tuyển đại học 2026 bắt đầu từ ngày 15/7 17 giờ hôm nay 14/7, đóng cổng đăng ký nguyện vọng đại học, gần 798.000 thí sinh đã hoàn tất

Từ khóa : #tuyển sinh #nguyện vọng #đại học #STEM #AI #xét tuyển #trúng tuyển

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận