Đề xuất hỗ trợ từ lúc mang thai đến khi trẻ 12 tháng tuổi

Bộ Y tế đề xuất hỗ trợ chi phí sàng lọc dự phòng vô sinh, hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ mang thai, trẻ đến đủ tối thiểu 12 tháng tuổi nhằm khuyến khích sinh đủ hai con.

30/09/2026 18:05

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2021/TT-BYT, trong đó đề xuất nhiều chính sách mới về khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ trong công tác dân số.

Đáng chú ý, chính sách được đề xuất theo hướng không chỉ khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con mà còn hỗ trợ nâng cao chất lượng dân số từ trước khi kết hôn, trong thai kỳ và những năm đầu đời của trẻ.

Có thể hỗ trợ phụ nữ mang thai, trẻ đến 12 tháng tuổi

Theo dự thảo, thay vì chia các địa phương thành vùng có mức sinh cao, thấp để áp dụng những chính sách khuyến khích khác nhau, chính sách mới hướng tới mục tiêu chung là gia tăng tỷ lệ sinh, tiến tới duy trì mức sinh thay thế bền vững.

Với thôn, tổ dân phố, xã đạt các tiêu chí về tỷ lệ phụ nữ sinh con thứ hai, dự thảo đề xuất cơ chế thưởng, biểu dương và hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật.

Cụ thể, thôn, tổ dân phố có 3 năm liên tục đạt tỷ lệ phụ nữ sinh con thứ hai từ 50% trở lên có thể được đề xuất thưởng, biểu dương, hỗ trợ. Nếu duy trì kết quả trong 5 năm liên tục, mức thưởng, hỗ trợ được đề xuất ở cấp cao hơn.

Ở cấp xã, dự thảo cũng đưa ra các tiêu chí tương tự.

Đối với cá nhân, dự thảo đề xuất trao quyền cho địa phương căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn hình thức khuyến khích, hỗ trợ phụ nữ và các cặp vợ chồng sinh con.

Các hình thức được đề xuất gồm hỗ trợ chi phí sàng lọc dự phòng vô sinh; hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ mang thai; hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho trẻ đến đủ tối thiểu 12 tháng tuổi và các hình thức phù hợp khác.

Như vậy, nếu được áp dụng, chính sách hỗ trợ có thể bắt đầu từ giai đoạn trước khi mang thai và tiếp tục trong thai kỳ, những tháng đầu đời của trẻ. Ảnh: Phụ sản Trung ương

Can thiệp từ trước khi kết hôn

Không chỉ tập trung vào mục tiêu tăng số trẻ được sinh ra, dự thảo còn đề xuất nhóm chính sách nhằm nâng cao chất lượng dân số ngay từ trước khi các cặp đôi kết hôn.

Theo đó, nam, nữ có tiền sử gia đình trong vòng 3 đời có người mắc bệnh, tật bẩm sinh hoặc là người dân tộc thiểu số tại khu vực miền núi có tình trạng tảo hôn, kết hôn cận huyết được đề xuất hỗ trợ chi phí tư vấn, khám sức khỏe di truyền trước khi kết hôn.

Đề xuất này được xây dựng trên cơ sở Luật Dân số, trong đó quy định khuyến khích nam, nữ chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn.

Luật cũng quy định, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ và khả năng cân đối ngân sách, chính quyền cấp tỉnh quyết định việc hỗ trợ kinh phí tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân.

Dự thảo đồng thời bổ sung nhóm chính sách hỗ trợ tầm soát trước sinh, tầm soát sơ sinh.

Theo đề xuất, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội; người sống tại vùng nhiễm chất độc dioxin, vùng núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn được hỗ trợ thực hiện tầm soát trước sinh, tầm soát sơ sinh và có thể được hỗ trợ bằng tiền.

Đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc dân tộc thiểu số rất ít người, dự thảo còn đề xuất hỗ trợ chi phí đi lại để thực hiện sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh. Ảnh: Phụ sản Trung ương

Gia đình có hai con gái có thể được hỗ trợ

Ở nội dung kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, dự thảo đề xuất thay đổi cách xác định nhóm cá nhân được khuyến khích, hỗ trợ.

Theo đó, địa phương có thể lựa chọn, quyết định hình thức khuyến khích, biểu dương, hỗ trợ đối với các cặp vợ chồng, cá nhân trong độ tuổi sinh đẻ có ít nhất hai con gái dưới 16 tuổi tại thời điểm đề xuất.

Các hình thức hỗ trợ có thể gồm tôn vinh, biểu dương việc nuôi con khỏe, dạy con ngoan, con học giỏi, thành đạt; hỗ trợ mua bảo hiểm y tế học sinh, sữa học đường và hỗ trợ phụ nữ tham gia phát triển kinh tế.

Theo Bộ Y tế, việc xác định cụ thể nhóm có hai con gái nhằm hướng tới tôn vinh, hỗ trợ trẻ em gái, nâng cao vai trò và vị thế của trẻ em gái, đặc biệt tại những địa bàn đang xảy ra mất cân bằng giới tính khi sinh.

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận