FIFA bị kiện 25 triệu USD

Một bức tranh tường cao tám tầng từng là biểu tượng văn hóa của Dallas đã bị sơn phủ để nhường chỗ cho hoạt động quảng bá World Cup 2026. Quyết định này không chỉ khiến FIFA đối mặt với vụ kiện đòi bồi thường 25 triệu USD mà còn làm dấy lên tranh luận về việc bảo tồn các giá trị nghệ thuật công cộng trong những sự kiện thể thao lớn.

03/06/2026 20:17

Bức tranh tường 'Whaling Wall 82' tại trung tâm Dallas bị sơn phủ để chuẩn bị cho các hoạt động hướng tới World Cup 2026

World Cup 2026 còn chưa khởi tranh nhưng FIFA đã vướng vào một cuộc tranh cãi ngoài sân cỏ.

Họa sĩ môi trường nổi tiếng Wyland vừa đệ đơn kiện lên tòa án liên bang bang Texas, yêu cầu bồi thường 25 triệu USD sau khi bức tranh tường mang tính biểu tượng của ông tại trung tâm thành phố Dallas bị sơn đè để phục vụ các hoạt động hướng tới ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.

Theo đơn kiện, bức tranh Ocean Life (Cuộc sống đại dương), còn được biết đến với tên gọi Whaling Wall 82, đã bị các nhóm công nhân phủ sơn xanh lên phần lớn diện tích trong tháng 5.

Đến ngày 18.5, hầu hết tác phẩm đã không còn hiện diện trên bức tường nơi nó tồn tại suốt hơn một phần tư thế kỷ.

Wyland là một trong những nghệ sĩ môi trường nổi tiếng nhất nước Mỹ. Ông thực hiện bức tranh này vào năm 1999 như một phần của dự án gồm 100 tác phẩm nghệ thuật công cộng trên khắp thế giới nhằm nâng cao nhận thức về ô nhiễm đại dương và bảo tồn sinh vật biển.

Tác phẩm tái hiện một không gian đại dương với hệ sinh vật biển phong phú, trở thành điểm nhấn quen thuộc trong không gian đô thị Dallas suốt nhiều năm qua.

Trong đơn kiện, các luật sư của Wyland gọi đây là một 'cột mốc văn hóa của thành phố', đồng thời cho rằng việc xóa bỏ tác phẩm đã gây tổn thất không chỉ đối với nghệ sĩ mà còn với cộng đồng địa phương.

Vụ kiện không chỉ xoay quanh khoản bồi thường 25 triệu USD mà còn liên quan đến quyền được bảo vệ đối với các tác phẩm nghệ thuật công cộng. Phía Wyland cho rằng việc sơn phủ tác phẩm đã vi phạm luật liên bang Mỹ về quyền của nghệ sĩ đối với các tác phẩm được công nhận về mặt nghệ thuật.

Theo quy định này, những tác phẩm như vậy không được phép bị phá hủy nếu chưa có sự đồng ý bằng văn bản của tác giả. Wyland khẳng định ông chưa từng ký bất kỳ văn bản từ bỏ quyền lợi nào.

'Các nghệ sĩ mang đến vẻ đẹp, bản sắc và giá trị kinh tế cho các thành phố. Quyền lợi của họ xứng đáng được bảo vệ như những giá trị nền tảng của đời sống đô thị', bà Andrea Perez, một trong những luật sư đại diện cho Wyland, nhấn mạnh.

Trong khi đó, Ủy ban Tổ chức FIFA World Cup Bắc Texas giải thích rằng bức tranh được thay thế bằng một tác phẩm mới nhằm 'tôn vinh và tạo không khí hào hứng cho World Cup 2026'.

Tác phẩm 'Ocean Life' (Whaling Wall 82) do họa sĩ Wyland thực hiện năm 1999, từng là biểu tượng nghệ thuật công cộng của thành phố Dallas

FIFA lại phủ nhận trách nhiệm trực tiếp, cho biết mọi vấn đề liên quan thuộc thẩm quyền của ban tổ chức địa phương.

Ngày 15.5, khi bức tranh đang bị sơn phủ, Wyland đăng tải trên Instagram rằng FIFA đã phá hủy một trong những bức tranh tường đẹp và nổi tiếng nhất của ông.

Vài ngày sau, họa sĩ này đã gửi thư yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm tới các bên liên quan trước khi chính thức khởi kiện ra tòa.

Dù vậy, phản ứng từ công chúng cho thấy vụ việc đã vượt xa phạm vi của một tranh chấp pháp lý thông thường. Nhiều cư dân Dallas bày tỏ sự tiếc nuối trước sự biến mất của một biểu tượng nghệ thuật quen thuộc.

Nữ ca sĩ người Texas Kacey Musgraves cũng lên tiếng phản đối, cho rằng xã hội đang 'rút cạn linh hồn khỏi mọi thứ' khi chứng kiến bức tranh bị xóa bỏ.

Một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi xây dựng địa điểm mới để tái hiện tác phẩm đã nhanh chóng thu hút hơn 2.600 chữ ký.

Vụ việc tại Dallas phản ánh thách thức ngày càng lớn đối với các thành phố đăng cai những sự kiện thể thao tầm cỡ thế giới. Trong quá trình làm mới diện mạo đô thị để phục vụ các chiến dịch quảng bá, không ít giá trị văn hóa bản địa và các công trình nghệ thuật công cộng đứng trước nguy cơ bị thay thế hoặc biến mất.

Là thành phố đăng cai nhiều trận đấu nhất tại World Cup 2026 với chín trận, bao gồm một trận bán kết, Dallas đang gấp rút chuẩn bị cho ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.

Tuy nhiên, vụ kiện của Wyland cho thấy bên cạnh những giá trị kinh tế và quảng bá hình ảnh mà World Cup mang lại, câu chuyện bảo tồn các công trình nghệ thuật công cộng cũng đang trở thành chủ đề được nhiều người quan tâm.

Theo MỸ TRANG; ảnh: JULIO CORTEZ/AP-WYLAND FOUNDATION/baovanhoa.vn