An toàn truyền máu cần được nhìn nhận như một cấu phần chiến lược của y học hiện đại

Trong y học hiện đại, truyền máu không chỉ dừng ở việc 'có máu để truyền' mà là một quy trình điều trị có nguy cơ cao, đòi hỏi chỉ định hợp lý, cấp phát kịp thời, lựa chọn đúng chế phẩm, bảo đảm hòa hợp miễn dịch, theo dõi chặt chẽ và xử trí kịp thời các biến cố sau truyền.

26/05/2026 16:07

Quang cảnh Hội nghị khoa học Truyền máu lâm sàng lần thứ nhất

Ngày 26/5, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức Hội nghị khoa học Truyền máu lâm sàng lần thứ nhất với chủ đề: 'Cấp phát và sử dụng máu an toàn trong bối cảnh đa chuyên khoa'. Hội nghị quy tụ các chuyên gia đầu ngành, các trung tâm truyền máu lớn, bệnh viện và trường đại học trong nước và một số chuyên gia quốc tế.

Ngoài 250 đại biểu tham dự trực tiếp, có hơn 1.000 đại biểu tham dự trực tuyến cho thấy truyền máu lâm sàng là lĩnh vực đang được các bệnh viện, các chuyên ngành lâm sàng và hệ thống huyết học-truyền máu rất quan tâm; đồng thời cũng đặt ra kỳ vọng về những định hướng chuyên môn, hướng dẫn cập nhật và sự đầu tư phát triển bài bản hơn trong thời gian tới.

Hội nghị gồm bốn phiên chuyên môn, tập trung vào hai lĩnh vực chính: Sử dụng máu lâm sàng và cấp phát máu an toàn. Tổng số 22 báo cáo khoa học đến từ nhiều bệnh viện, viện, trường đại học trong nước, cùng các chuyên gia quốc tế giàu kinh nghiệm được báo cáo. Hội nghị có nhiều báo cáo viên trẻ, lực lượng tiếp nối, đưa câu hỏi từ thực tiễn lâm sàng thành đề tài nghiên cứu và đưa kết quả nghiên cứu trở lại phục vụ người bệnh.

Các báo cáo khoa học trình bày tại hội nghị cho thấy, truyền máu là biện pháp điều trị thiết yếu trong cấp cứu, hồi sức, ngoại khoa, sản khoa, huyết học, ung bướu, ghép tạng và nhiều kỹ thuật chuyên sâu...

Năm 2025 cả nước tiếp nhận hơn 1,78 triệu đơn vị máu, trong đó 97% từ hiến máu tình nguyện; hơn 3,18 triệu chế phẩm máu đã được cung cấp cho hơn 700 cơ sở y tế phục vụ cấp cứu và điều trị người bệnh.

Tuy nhiên, trong thực hành tại bệnh viện, vẫn còn nhiều khâu tiềm ẩn rủi ro như chỉ định truyền máu, lấy mẫu, định danh người bệnh, xét nghiệm hòa hợp, cấp phát, kiểm tra tại giường bệnh, theo dõi phản ứng và báo cáo tai biến.

Đáng chú ý, trong bối cảnh các kỹ thuật hồi sức, phẫu thuật, ghép tạng, điều trị ung bướu và bệnh máu ngày càng phát triển, nhu cầu truyền máu không chỉ gia tăng về số lượng mà còn phức tạp hơn về chỉ định, tốc độ cấp phát và yêu cầu hòa hợp miễn dịch.

Vì vậy, an toàn truyền máu cần được tiếp cận như một quy trình đa chuyên khoa với sự phối hợp chặt chẽ giữa lâm sàng, xét nghiệm, ngân hàng máu, điều dưỡng, quản lý chất lượng và công nghệ thông tin.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, để một đơn vị máu đến được bên giường bệnh là cả một chuỗi nỗ lực liên hoàn: Từ vận động hiến máu, tiếp nhận, sàng lọc, điều chế, bảo quản, cấp phát đến sử dụng trên lâm sàng. Xu hướng của huyết học-truyền máu hiện nay không còn dừng ở việc bảo đảm 'đủ máu để điều trị', mà đang chuyển mạnh sang mô hình quản trị máu người bệnh, sử dụng máu dựa trên bằng chứng, cá thể hóa điều trị và tối ưu hóa toàn bộ hành trình truyền máu theo hướng chính xác, an toàn và hiệu quả nhất cho người bệnh.

Tại các trung tâm truyền máu lớn trên thế giới hiện đang phát triển rất nhanh các lĩnh vực như huyết học chính xác, liệu pháp tế bào, CAR-T cell, ngân hàng máu thông minh, trí tuệ nhân tạo trong dự báo nhu cầu máu, hệ thống hemovigilance và truy xuất nguồn gốc truyền máu theo thời gian thực.

Truyền máu an toàn phải là truyền đúng người bệnh, đúng chế phẩm, đúng thời điểm, đúng chỉ định và được theo dõi chặt chẽ trong toàn bộ quá trình điều trị. Trong bối cảnh người bệnh ngày càng nặng hơn, nhiều bệnh lý phức tạp hơn, nhiều kỹ thuật chuyên sâu như ECMO, ghép tạng, ung thư, huyết học ác tính, hồi sức đa cơ quan phát triển mạnh mẽ… an toàn truyền máu cần được nhìn nhận như một cấu phần chiến lược của y học hiện đại, được quản trị bằng hệ thống, dữ liệu và khoa học bằng chứng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ cho rằng: Trong thời gian tới, chuyên ngành huyết học-truyền máu Việt Nam cần phát triển theo hướng hiện đại, tích hợp và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn nữa; trong đó tập trung vào xây dựng hệ thống quản trị máu người bệnh, chuẩn hóa thực hành theo tiêu chuẩn quốc tế, phát triển ngân hàng máu số hóa, tăng cường hệ thống hemovigilance, xây dựng cơ sở dữ liệu truyền máu liên thông và thúc đẩy nghiên cứu đa trung tâm.

Đặc biệt, huyết học-truyền máu cần gắn chặt hơn với hồi sức, ghép tạng, miễn dịch, điều trị tế bào và y học chính xác.

Bệnh viện Bạch Mai mong muốn không chỉ làm tốt cho chính mình, mà còn trở thành một 'chất xúc tác', cùng Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương và các bệnh viện khác và Bộ Y tế thúc đẩy chuẩn hóa thực hành, tăng cường đào tạo, phát triển nghiên cứu và xây dựng năng lực an ninh máu quốc gia trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh và các tình huống y tế khẩn cấp.

Theo Minh Hoàng/Nhân dân