Cân bằng nhịp làm việc và nghỉ ngơi

Thế hệ trẻ gen Z thường được nhắc đến với nhiều ưu thế nổi trội như hiểu biết về công nghệ, cập nhật xu hướng nhanh, linh hoạt nhiều kỹ năng và có tinh thần năng động. Song mặt trái của việc lớn lên và phát triển trong kỷ nguyên 4.0 là thế hệ trẻ đang phải gánh áp lực vô hình là 'chạy đua' với thời đại, đôi khi đánh đổi bằng những giá trị quý giá trong cuộc sống.

11/04/2026 08:04

Chạy theo nhịp sống hối hả, tìm kiếm thành công khiến người trẻ dễ rơi vào trạng thái mỏi mệt, căng thẳng kéo dài

Thành công đổi bằng thanh xuân

Tốt nghiệp thủ khoa thạc sĩ tại một ngôi trường danh giá ở Thái Lan, là cô gái trẻ hiếm hoi của vùng quê được đi du học và thành danh, được nhiều đơn vị tên tuổi mời về làm việc, là 'hào quang rực rỡ' mà ai nấy đều nhìn thấy ở Nguyễn Trang Hà (29 tuổi, quê Vĩnh Long). Thế nhưng, phía sau thành công đó là sự thật mà cô đang phải đối mặt: những căn bệnh nối tiếp xuất hiện, hóa đơn viện phí khổng lồ và những ngày dài chôn vùi ở bệnh viện.

'Ngày đấy mình nung nấu một khát vọng 'làm nên chuyện' nên học điên cuồng, vừa học vừa làm. Nhiều ngày mình bỏ bữa ăn, bỏ giấc ngủ để làm mọi thứ xuất sắc nhất có thể. Thành quả đã đến nhưng đi kèm đó lại là sức khỏe xuống cấp trầm trọng. Chưa bao giờ mình cảm thấy bất lực và chán nản như vậy, mọi cơ hội, kế hoạch đều phải cắn răng từ bỏ. Hiện mình chỉ còn mong bản thân khỏe mạnh hơn, không phải chịu những cơn đau kéo dài nữa', Nguyễn Trang Hà chia sẻ.

Hoàn cảnh của cô không phải là chuyện hiếm với người trẻ hôm nay. Để tránh cảm giác bị bỏ lại trên 'đường đua' thành công trong cuộc sống, không ít người trẻ đã phải chọn đánh đổi nhiều thứ, từ sức khỏe thể chất đến tinh thần, từ thời gian cho bản thân đến các mối quan hệ gia đình, bạn bè, tình cảm.

Là một người từng được ngưỡng mộ vì làm việc ở tập đoàn lớn với mức lương cao ngất ngưỡng, thường xuyên đi công tác nước ngoài, Lê Hoài Bảo (28 tuổi, ngụ phường Hạnh Thông, TPHCM) gây bất ngờ cho người thân và bạn bè khi chọn tạm dừng công việc. Bảo thông tin: Khi tôi thông báo tạm dừng công việc, ai cũng bất ngờ, nhiều người còn chỉ trích tôi. Thế nhưng, mấy ai hiểu tôi đã kiệt sức và trầm cảm như thế nào. Lúc đó tôi làm bất kể sáng hay khuya, tiếng thông báo điện thoại khiến tôi sợ hãi và ám ảnh. Tôi đã có một thời gian dài luôn sống trong lo âu, căng thẳng và mất ngủ triền miên… Tạm dừng lại với tôi không phải lựa chọn mà là điều tất yếu nếu không muốn gục ngã.

Đừng để động lực thành áp lực

Từ xưa đến nay, thế hệ trẻ luôn là thế hệ được kỳ vọng nhiều nhất. Thế nhưng, sự kỳ vọng lớn lao của xã hội và gia đình đôi khi cũng khiến người trẻ 'nghẹt thở'. 'Tôi cố gắng cho ba mẹ hài lòng', 'tôi nỗ lực vì sợ bị chê bai' hay 'tôi phải bận rộn hơn vì mọi người xung quanh bảo tôi chưa đủ cố gắng' là những tâm sự không của riêng ai.

Không chỉ chịu áp lực từ ngoại cảnh, nhiều bạn trẻ cũng đang tự tạo áp lực và vô thức đặt bản thân lên bàn cân so sánh với xã hội, đặc biệt là với thế hệ đồng trang lứa. 'Tôi đã từng xuýt xoa trước cuộc sống màu hồng của bạn bè trên mạng xã hội, nào là được tăng lương thăng chức, nào là đi du lịch sang chảnh… rồi tự nhìn lại mình và cảm thấy như một kẻ thất bại. Tại sao tôi không làm được như thế? Phải mãi sau này tôi mới dần hiểu ra ai cũng có nỗi khổ riêng, chỉ là họ không chủ động chia sẻ mặt tiêu cực đó lên mạng', một bạn trẻ sinh năm 2001 bày tỏ.

Xét cho cùng, việc người trẻ hăng say lao động, nỗ lực cho thành công sự nghiệp của bản thân và cho sự phát triển nói chung của xã hội là điều đúng đắn và đáng quý. Song mọi mặt trong cuộc sống đều cần sự cân bằng. Áp lực vừa đủ là động lực có thể giúp thúc đẩy khả năng sáng tạo, lao động; nhưng một khi quá mức sẽ trở thành gánh nặng, đè bẹp cuộc sống của mỗi người. Để người trẻ được phát huy sức trẻ nhiệt huyết và năng lực cống hiến, xã hội và gia đình nên có cái nhìn cảm thông và tôn trọng định hướng, cá tính riêng của mỗi cá nhân.

Nhiều chuyên gia tâm lý khuyến cáo người trẻ nên chủ động sắp xếp nhịp làm việc và nghỉ ngơi theo khả năng và giới hạn riêng, tránh chạy theo phong cách sống không phù hợp, nên ưu tiên điều cần thiết cho bản thân.

Theo LAN VY/Sài Gòn Giải Phóng