Kiến trúc phải trở thành 'tuyến phòng thủ' trước biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu và thiên tai cực đoan đang tạo sức ép lớn lên các đô thị miền Trung, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy quy hoạch, kiến trúc theo hướng thích ứng chủ động và nâng cao khả năng chống chịu.

16/05/2026 17:08

Hội thảo thu hút hơn 300 chuyên gia, kiến trúc sư, nhà khoa học và nhà quản lý tham dự

Ngày 16-5, Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề 'Kiến trúc thích ứng biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai: Giải pháp từ quy hoạch đến thiết kế công trình', thu hút hơn 300 chuyên gia, kiến trúc sư, nhà khoa học và nhà quản lý tham dự.

Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định, tình trạng phát triển đô thị bám sông, bám biển, lấn chiếm hành lang thoát nước tự nhiên đang làm gia tăng rủi ro thiên tai, đặc biệt tại miền Trung và Tây Nguyên.

TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam phát biểu tại hội thảo. Ảnh: XUÂN QUỲNH

TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam nhận định, các giải pháp ứng phó hiện nay vẫn mang tính bị động. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy 'ứng phó, khắc phục' sang 'phòng ngừa và thích ứng chủ động'.

Ông đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm: sống chung với biến đổi khí hậu, tôn trọng quy luật tự nhiên; hoàn thiện thể chế và rà soát quy hoạch, kiên quyết không san lấp ao hồ, sông suối tự nhiên; đồng thời đầu tư công nghệ nhằm nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo và chống chịu thiên tai.

Theo KTS Michael Powell, đại diện Công ty SOM, Việt Nam vận hành nền kinh tế ven biển với khoảng 60% GDP tạo ra tại các khu vực ven nước, nên bảo vệ các đô thị lớn cũng chính là bảo vệ động lực tăng trưởng kinh tế. Ông dẫn nhiều mô hình quốc tế như 'thành phố bọt biển' ở Trung Quốc, 'đê sống' kết hợp công viên công cộng tại Quảng Châu hay hệ thống chống ngập của Singapore để cho thấy đầu tư hạ tầng chống chịu không chỉ giảm thiệt hại mà còn tạo động lực phát triển mới cho đô thị.

Từ các kinh nghiệm quốc tế, ông Michael Powell đề xuất Đà Nẵng nghiên cứu các giải pháp như khôi phục đảo ven sông Hàn để giảm tốc độ dòng chảy, phát triển 'đường dạo thành phố bọt biển', xây dựng đô thị bậc thang ven sông thích ứng lũ và hình thành 'siêu đê' kết hợp công viên ven biển Mỹ Khê nhằm giảm tác động của bão và nước biển dâng.

KTS Michael Powell, Công ty SOM chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: XUÂN QUỲNH

Theo ông Lê Quang Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, biến đổi khí hậu đang buộc các địa phương thay đổi tư duy quy hoạch và quản lý xây dựng theo hướng thích ứng chủ động. Ông Lê Quang cho biết Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành Đề án xây dựng thành phố an toàn trong thiên tai giai đoạn 2022-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tuy nhiên, khoảng cách từ chủ trương đến triển khai thực tế trong quy hoạch, kiến trúc và xây dựng vẫn còn lớn.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng nhấn mạnh, cần bảo vệ hành lang thoát lũ, gìn giữ hệ thống ao hồ, sông suối tự nhiên, phát triển mô hình 'đô thị bọt biển', đồng thời ứng dụng AI, IoT và bản sao số (Digital Twin) trong dự báo, cảnh báo và quản trị rủi ro thiên tai.

Theo XUÂN QUỲNH/Sài Gòn Giải Phóng