Kỹ thuật mổ ít xâm lấn mới trong điều trị tràn khí màng phổi

Chỉ với một đường mổ nhỏ dưới mũi ức, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai có thể xử lý đồng thời tổn thương ở cả 2 phổi mà không cần thay đổi tư thế người bệnh trong suốt ca phẫu thuật.

21/05/2026 19:07

Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Gia Khánh và Thạc sĩ, bác sĩ Đồng Minh Hùng, Khoa Phẫu thuật Lồng ngực và Mạch máu, Bệnh viện Bạch Mai tiến hành mổ nội soi dưới mũi ức cắt kén khí phổi hai bên cho người bệnh.

Tràn khí màng phổi tự phát nguyên phát là bệnh lý thường gặp ở người trẻ, đặc biệt ở nam giới gầy, cao, không có bệnh phổi mạn tính trước đó. Nguyên nhân chủ yếu là do vỡ các kén khí ở đỉnh phổi.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Gia Khánh - Trưởng Khoa Phẫu thuật Lồng ngực và Mạch máu, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều nghiên cứu cho thấy hơn một nửa số người bệnh có kén khí xuất hiện ở cả hai bên phổi. Trong đó, không ít trường hợp sau khi điều trị một bên lại tiếp tục bị tràn khí ở bên đối diện.

Trước đây, để xử lý kén khí phổi hai bên, người bệnh thường phải trải qua hai cuộc phẫu thuật riêng biệt. Rất ít trường hợp được phẫu thuật cả hai bên phổi trong cùng một lần mổ do lo ngại các nguy cơ liên quan đến hô hấp, chảy máu, đau nhiều sau mổ và thời gian phẫu thuật kéo dài.

Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Gia Khánh cho biết, nhu cầu tìm kiếm một phương pháp ít xâm lấn hơn, an toàn hơn nhưng vẫn bảo đảm xử lý được tổn thương ở cả hai bên phổi cùng lúc và giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn luôn là trăn trở của đội ngũ y, bác sĩ.

Khác với phẫu thuật nội soi lồng ngực truyền thống đi qua thành ngực, kỹ thuật mới sử dụng đường tiếp cận dưới mũi ức. Các bác sĩ chỉ cần tạo một đường rạch da nhỏ khoảng 3-4cm dưới mũi ức, sau đó bóc tách vào khoang sau xương ức để tiếp cận lần lượt cả hai phổi.

Hệ thống khung nâng xương ức được sử dụng trong phẫu thuật nội soi dưới mũi ức. Hệ thống khung này là sự kết hợp giữa các dụng cụ có sẵn và dụng cụ nâng xương ức do Khoa Phẫu thuật Lồng ngực tự thiết kế

Điểm đặc biệt của kỹ thuật tại Bệnh viện Bạch Mai là việc sử dụng thêm khung nâng xương ức - một cải tiến giúp mở rộng khoảng không gian giữa xương ức và màng tim, tạo phẫu trường thuận lợi hơn cho phẫu thuật viên thao tác.

'Nhờ sử dụng khung nâng xương ức, chúng tôi có thể quan sát rõ hơn, thao tác thuận lợi hơn và tăng tính an toàn trong quá trình phẫu thuật', Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Gia Khánh chia sẻ.

Với kỹ thuật này, người bệnh chỉ cần nằm ngửa trong suốt ca mổ, không phải thay đổi tư thế khi chuyển từ phổi này sang phổi còn lại, giúp giảm thiểu nguy cơ liên quan đến hô hấp và rút ngắn thời gian phẫu thuật.

Đặc biệt, do không đi qua khoang liên sườn nên kỹ thuật hạn chế đáng kể tổn thương thần kinh liên sườn - nguyên nhân chính gây đau mạn tính so với phẫu thuật nội soi truyền thống.

Theo các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Lồng ngực và Mạch máu, ưu điểm lớn nhất của kỹ thuật là có thể xử lý đồng thời tổn thương ở cả hai phổi chỉ trong một lần phẫu thuật. Điều này giúp người bệnh tránh phải trải qua hai cuộc mổ riêng biệt, giảm nguy cơ gây mê nhiều lần, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian điều trị.

Bên cạnh đó, nhờ tính chất ít xâm lấn, người bệnh thường ít đau hơn sau mổ, có thể vận động sớm, thời gian nằm viện ngắn hơn và phục hồi nhanh hơn. Yếu tố thẩm mỹ cũng là một ưu điểm đáng kể khi toàn bộ can thiệp chỉ thông qua một đường mổ nhỏ nằm dưới mũi ức.

Trên thế giới, kỹ thuật mổ nội soi dưới mũi ức cắt kén khí phổi hai bên được báo cáo lần đầu tiên vào năm 2015 bởi tác giả Chao-Yu Liu (Đài Loan, Trung Quốc). Tại Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai là cơ sở đầu tiên sử dụng khung nâng xương ức để cải thiện phẫu trường và tối ưu hiệu quả phẫu thuật.

Kỹ thuật nội soi mới giúp giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian hồi phục và vừa được trao giải Nhất tại Hội thi Kỹ thuật sáng tạo tuổi trẻ ngành Y tế khu vực Hà Nội năm 2025.

Các chuyên gia đánh giá, việc triển khai thành công kỹ thuật này là bước tiến quan trọng của chuyên ngành phẫu thuật lồng ngực tại Việt Nam, tiệm cận xu hướng điều trị hiện đại trên thế giới.

Không chỉ dừng lại ở hiệu quả điều trị, kỹ thuật còn cho thấy định hướng phát triển mạnh mẽ của Bệnh viện Bạch Mai trong ứng dụng các phương pháp can thiệp ít xâm lấn, nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Trong những năm gần đây, Khoa Phẫu thuật Lồng ngực và Mạch máu, Bệnh viện Bạch Mai liên tục triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu, kỹ thuật khó trong điều trị bệnh lý lồng ngực và mạch máu.

Việc làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi cắt kén khí phổi hai bên cùng thì qua đường dưới mũi ức có sử dụng khung nâng xương ức không chỉ giúp mở rộng cơ hội điều trị cho người bệnh trong nước mà còn đánh dấu bước phát triển mới của ngoại khoa ít xâm lấn tại Bệnh viện Bạch Mai.

Các bác sĩ khuyến cáo, người trẻ nếu xuất hiện các triệu chứng như đau ngực đột ngột, khó thở, tức ngực cần đi khám sớm để phát hiện nguy cơ tràn khí màng phổi tự phát. Việc chẩn đoán và điều trị đúng thời điểm sẽ giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm và bảo tồn tốt chức năng hô hấp về lâu dài.

Theo TRẦN LAM-THÙY DUNG/Nhân dân