Liệt vận động vì thói quen khoanh chân khi ngồi thời gian dài

Ngồi khoanh chân trong thời gian dài, nam sinh viên ở Thái Nguyên bất ngờ rơi vào tình trạng tê và yếu chân, không thể gấp cổ chân, dáng đi biến dạng.

15/04/2026 11:54

Bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Kim Chung và bác sĩ Trần Thị Nhiên điều trị châm cứu cho người bệnh.

Người bệnh nam, 19 tuổi, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử chấn thương hay bệnh lý nền. Tuy nhiên, sau một thời gian dài duy trì thói quen ngồi khoanh chân khi học, làm việc, người bệnh bắt đầu xuất hiện cảm giác tê bì vùng bàn chân trái.

Bệnh nhân cho biết, ban đầu, triệu chứng khá nhẹ, nhưng nhanh chóng tiến triển thành yếu cơ. Em không thể gấp cổ chân trái, đầu gối khó nhấc cao khi di chuyển. Dáng đi thay đổi rõ rệt, bàn chân quệt xuống đất gây khó khăn trong sinh hoạt, học tập và tiềm ẩn nguy cơ chấn thương.

Kết quả điện cơ có tổn thương thần kinh mác sâu bên trái. Sau đó, người bệnh được nhập viện điều trị tại khoa Y học cổ truyền với chẩn đoán liệt dây thần kinh mác – nguyên nhân gây ra hội chứng 'bàn chân rủ'.

Theo bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Kim Chung, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, dây thần kinh mác có vai trò chi phối động tác gấp mu bàn chân và nghiêng trong bàn chân. Khi bị tổn thương, người bệnh không thể nâng bàn chân lên, phải nhấc cao gối khi đi là biểu hiện điển hình của 'bàn chân rủ'.

Trong y học hiện đại, nguyên nhân phổ biến nhất của tình trạng này là chèn ép dây thần kinh kéo dài, thường gặp ở những người có thói quen vắt chéo chân, ngồi khoanh chân hoặc nằm bất động lâu.

Ngoài ra, bệnh lý cũng có thể xuất phát từ: Chấn thương vùng cẳng chân, đầu trên xương mác, sai khớp gối, tổn thương dây chằng, biến chứng thần kinh ngoại biên do đái tháo đường. Khối u chèn ép dây thần kinh.

Dưới góc nhìn y học cổ truyền, tình trạng này thuộc phạm vi chứng tý hoặc nuy chứng, do khí huyết ứ trệ, kinh lạc bế tắc, khiến gân cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ.

Tại khoa Y học cổ truyền, người bệnh được điều trị theo hướng kết hợp Y học cổ truyền và Y học hiện đại, bao gồm: Sử dụng thuốc chống viêm, bổ sung vitamin nhóm B (B1, B6, B12); châm cứu, điện châm; xoa bóp, bấm huyệt vùng cẳng chân; sử dụng thuốc y học cổ truyền phù hợp thể trạng; tập phục hồi chức năng.

Không chỉ điều trị về thể chất, đội ngũ y, bác sĩ và điều dưỡng còn đặc biệt chú trọng hỗ trợ tâm lý. Khi nhập viện, người bệnh có biểu hiện lo lắng, tự ti do dáng đi bất thường. Sau quá trình được động viên, tư vấn, tinh thần người bệnh đã ổn định, hợp tác tốt với điều trị.

Sau khoảng gần 2 tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt. Người bệnh hết tê bì chân trái, không còn phải nhấc cao gối khi đi. Biên độ gấp cổ chân của người bệnh đạt khoảng 15 độ, gần tương đương chân lành và có thể chạy đoạn ngắn.

Các bác sĩ Y học cổ truyền khuyến cáo, thói quen ngồi vắt chân, khoanh chân lâu không chỉ ảnh hưởng đến tuần hoàn máu mà còn có thể gây chèn ép dây thần kinh, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như trường hợp trên.

Để phòng tránh, người dân cần: Hạn chế ngồi vắt chéo chân, khoanh chân trong thời gian dài; thay đổi tư thế thường xuyên khi ngồi học, làm việc; tăng cường vận động, tập luyện nhẹ nhàng. Khi xuất hiện dấu hiệu tê bì, yếu cơ kéo dài, người bệnh cần đi khám sớm.

Theo THIÊN LAM/Nhân dân