Nâng cao kỹ năng thực hành cấp cứu ngừng tuần hoàn, đột quỵ

Dự thảo Đề án phát triển hệ thống Cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu từ nay đến năm 2030 có ít nhất 3 triệu người dân được đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản, hướng tới mỗi hộ gia đình có tối thiểu một người nắm vững kiến thức sơ cấp cứu ban đầu.

10/01/2026 19:38

Tiến sĩ, bác sĩ Vương Anh Dương, Phó Cục Trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh phát biểu.

Vừa qua, chương trình Tập huấn nâng cao kỹ năng thực hành cấp cứu ngừng tuần hoàn, đột quỵ được tổ chức với sự tham gia của lãnh đạo, cán bộ, người lao động Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế đã mở đầu chuỗi tập huấn sơ cấp cứu cộng đồng năm 2026. Chương trình do Tập đoàn Vingroup tài trợ, Hệ thống Y tế Vinmec phối hợp cùng Bộ Y tế xây dựng và triển khai.

Trong các tình huống như ngừng tim, đột quỵ hay tai nạn nghiêm trọng, yếu tố quyết định sự sống không chỉ nằm ở năng lực của hệ thống y tế chuyên sâu, mà bắt đầu từ những giây phút sơ cấp cứu đầu tiên tại hiện trường.

Người dân nếu được trang bị kỹ năng đúng cách có thể giúp người bị nạn vượt qua nguy cơ tử vong. Chính vì vậy, sơ cấp cứu cộng đồng được xác định là nền tảng của một hệ thống cấp cứu hiệu quả, giữ vai trò 'mắt xích' đầu tiên trong chuỗi sinh tồn của người bệnh.

Từ đây, chương trình Tập huấn nâng cao kỹ năng thực hành cấp cứu ngừng tuần hoàn, đột quỵ ra đời. Đây là một trong những nội dung quan trọng thuộc Đề án phát triển hệ thống Cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 do Bộ Y tế chủ trì, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh được giao làm đầu mối tổ chức, phối hợp cùng Tập đoàn Vingroup và Hệ thống Y tế Vinmec xây dựng, triển khai. Mục tiêu của đề án là nhằm từng bước nâng cao năng lực cấp cứu y tế ngoài bệnh viện, đáp ứng yêu cầu chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

Theo đó, chuỗi tập huấn sơ cấp cứu cộng đồng được triển khai tại các cơ quan, địa phương trên phạm vi toàn quốc. Chương trình đầu tiên tổ chức tại Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, với sự tham gia giảng dạy của Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Gia Bình - Chủ tịch Hội Hồi sức Cấp cứu và Chống độc Việt Nam, cùng đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực hồi sức và sơ cấp cứu.

Buổi tập huấn tập trung vào các kỹ năng cấp cứu cốt lõi như: Nguyên tắc sơ cấp cứu ban đầu, cấp cứu ngừng tim phổi (CPR), sử dụng máy khử rung tim tự động bên ngoài (AED), nhận biết và xử trí sớm đột quỵ, đau tim, cũng như các tư thế an toàn trong cấp cứu.

Điểm nhấn của chương trình là phần thực hành trực tiếp theo các quy trình đã được chuẩn hóa, kết hợp phân tích tình huống thường gặp ngoài cộng đồng. Cách tiếp cận này giúp học viên không chỉ nắm vững lý thuyết, mà còn nâng cao kỹ năng thực hành đúng chuẩn, rèn luyện phản xạ chính xác và sẵn sàng hướng dẫn lại cho người dân.

Tiến sĩ, bác sĩ Vương Ánh Dương - Phó Cục Trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, việc tổ chức các lớp tập huấn thực hành cho cán bộ trong cơ quan quản lý nhà nước về y tế không chỉ góp phần nâng cao kỹ năng cá nhân mà còn lan tỏa nhận thức, trách nhiệm đối với phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện một cách bài bản, đồng bộ.

Song song với đó, thời gian phản ứng của hệ thống cấp cứu ngoại viện tại khu vực đô thị và nông thôn kỳ vọng sẽ được rút ngắn, bình quân 5-10% mỗi năm, nâng tỷ lệ sống sót của các trường hợp cấp cứu ngoại viện đạt ≥ 65%.

Thời gian tới, chương trình tập huấn sẽ tiếp tục được triển khai tại các vụ, cục trực thuộc Bộ Y tế, cũng như các cơ quan, đơn vị và địa phương, từng bước đưa kỹ năng sơ cấp cứu trở thành kiến thức thiết yếu đối với mỗi người dân.

Khi kỹ năng được phổ cập, chuẩn hóa và phản xạ được rèn luyện thường xuyên, khả năng cứu sống người bệnh ngay từ cộng đồng sẽ được nâng cao rõ rệt. Đây chính là nền tảng quan trọng để từng bước củng cố và nâng cao năng lực cấp cứu ngoại viện trong toàn hệ thống y tế.

Trước đó, năm 2025, Đề án đã ghi dấu ấn đầu tiên với việc Tập đoàn Vingroup bàn giao 85 xe cứu thương chuyên dụng cùng trang thiết bị hiện đại cho 6 địa phương thí điểm, gồm: Phú Quốc (An Giang), Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Khánh Hòa và Hà Tĩnh. Các chương trình tập huấn cấp cứu ngoại viện cũng được tổ chức cho Sở Y tế tại những địa phương này.

Bước sang năm 2026, Đề án tiếp tục được mở rộng theo chiều sâu, trong đó, đào tạo con người được xác định là nhiệm vụ then chốt. Đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế được lựa chọn làm lực lượng nòng cốt, đi đầu trong việc chuẩn hóa kỹ năng sơ cấp cứu, từ đó hướng dẫn và lan tỏa tới cộng đồng.

Theo THIÊN LAM/Nhân dân