Sức khỏe tâm thần: Bài toán điều trị dài hạn và áp lực tài chính

Số người mắc rối loạn tâm thần có xu hướng gia tăng và trẻ hóa. Tại Huế, áp lực điều trị tập trung chủ yếu ở Bệnh viện Tâm thần Huế - đơn vị chuyên khoa tiếp nhận khám, tư vấn và điều trị mỗi ngày cho hàng chục lượt bệnh nhân.

28/02/2026 09:16

Số người mắc rối loạn tâm thần đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa.

Theo thống kê, trong năm 2025, bệnh viện đã giới thiệu và cung cấp thông tin dịch vụ khám chữa bệnh cho khoảng 30.000 lượt người. Cùng thời gian này, hơn 1.000 lượt bệnh nhân nội trú hoàn tất điều trị và ra viện. Đơn vị cũng tiếp nhận nhiều trường hợp tâm thần lang thang, thực hiện bàn giao theo đúng quy định. Đáng chú ý, không ghi nhận tai biến trong điều trị.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Hồ Dũng, Giám đốc bệnh viện: Điều trị tâm thần không chỉ dừng ở kê đơn thuốc. Nhiều bệnh nhân có biểu hiện kích động, hoang tưởng hoặc chống đối điều trị. Một số trường hợp phải theo dõi liên tục để phòng ngừa nguy cơ tự gây hại. Không ít bệnh nhân bỏ điều trị, tái phát nhiều lần, đòi hỏi sự theo sát lâu dài của đội ngũ chuyên môn.

Trong năm 2025, bệnh viện từng tiếp nhận một bệnh nhân người nước ngoài trong tình trạng loạn thần cấp. Anh này luôn sợ có người khác giết mình và đã nhảy xuống sông, được cứu. Rào cản ngôn ngữ khiến quá trình tiếp cận ban đầu gặp khó khăn.

Đơn vị đã phối hợp điều trị bằng thuốc ổn định triệu chứng kết hợp trị liệu tâm lý và phục hồi chức năng. Khi bệnh nhân xuất viện, Sở Ngoại vụ thành phố Huế và Tổng lãnh sự quán liên quan phối hợp tiếp nhận. Đại diện Sở Ngoại vụ đánh giá cao quy trình xử lý và sự phối hợp giữa các bên.

Tại các khoa điều trị nội trú, mô hình kết hợp thuốc với trị liệu tâm lý và phục hồi chức năng được duy trì thường xuyên. Theo bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Đoàn Thanh Mai, Phó giám đốc bệnh viện, phương pháp điều trị toàn diện cho thấy hiệu quả tích cực, song yêu cầu nhân lực theo dõi sát và thời gian can thiệp dài.

Cuối tháng 11/2025, hai bếp ăn tập thể được đưa vào sử dụng từ nguồn xã hội hóa. Hoạt động này nhằm hỗ trợ bệnh nhân rèn luyện kỹ năng sinh hoạt, tăng khả năng tự lập trước khi tái hòa nhập cộng đồng. Quá trình tổ chức phải có nhân viên y tế giám sát chặt chẽ để bảo đảm an toàn.

Tháng 12/2025, bệnh viện tiếp nhận thêm thiết bị phục hồi chức năng do Dự án Hòa nhập 1 hỗ trợ. Các thiết bị tập trung cải thiện vận động, nhận thức và cảm xúc cho người bệnh. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cần đội ngũ được đào tạo và thời gian hướng dẫn trực tiếp.

Khó khăn hiện nay chủ yếu liên quan đến kinh phí. Bảo hiểm y tế chỉ thanh toán chi phí điều trị sinh học, trong khi các hoạt động trị liệu xã hội và phục hồi chức năng chưa nằm trong danh mục chi trả.

Theo lãnh đạo bệnh viện, để duy trì mô hình điều trị toàn diện, đơn vị phải huy động thêm nguồn xã hội hóa, song đây chưa phải giải pháp lâu dài.

Chăm sóc sức khỏe tâm thần là quá trình kéo dài. Thời gian điều trị nội trú thường từ 15 ngày trở lên, có trường hợp nhiều tháng. Nhiều bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn hoặc thiếu sự hỗ trợ từ gia đình.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là tăng cường nguồn lực, hoàn thiện cơ chế tài chính và tiếp tục nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm giảm kỳ thị, tạo điều kiện cho người bệnh tái hòa nhập bền vững.

Theo QUANG TIẾN/Nhân dân