Tích hợp robot và định vị 3D, nâng cao hiệu quả phẫu thuật cột sống

Từ lập kế hoạch trên mô hình cột sống 3D đến robot dẫn hướng và hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ, những công nghệ hiện đại đang giúp bác sĩ nâng cao độ chính xác trong từng thao tác, tăng tính an toàn và hiệu quả điều trị cho các ca phẫu thuật cột sống nguy cơ cao.

23/07/2026 12:47

Các bác sĩ thực hiện ca mổ với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại. (Ảnh: HIẾU THU)

Hơn 10 năm sống chung với tình trạng chèn ép dây thần kinh cột sống, ông H. (48 tuổi) phải chịu những cơn đau rát kéo dài, cơ mông teo dần, chân ngày càng nhỏ. Sau nhiều lần điều trị không hiệu quả, ông tìm đến Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội (cơ sở Linh Đàm).

Kết quả chẩn đoán cho thấy tủy sống ngực của ông bị chèn ép nặng do dây chằng vàng bị cốt hóa - một tổn thương phức tạp, chỉ một sai lệch rất nhỏ trong quá trình phẫu thuật cũng có thể dẫn đến liệt hai chân. Để giảm thiểu rủi ro, toàn bộ ca mổ được lập kế hoạch với sự hỗ trợ của hệ thống công nghệ hiện đại. Ngay tại phòng mổ, bệnh nhân được chụp CT, dữ liệu sau đó được tái tạo thành mô hình cột sống 3D chỉ trong vài phút.

Trên nền tảng này, các bác sĩ xác định chính xác vị trí, góc đặt và độ sâu của từng vít trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào, góp phần nâng cao độ an toàn cho một ca phẫu thuật đặc biệt phức tạp.

Trong quá trình mổ, robot Mazor X Stealth Edition hỗ trợ dẫn hướng để bác sĩ đưa vít qua da vào đúng cuống sống theo kế hoạch đã lập, với sai số rất nhỏ, hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương dây thần kinh và mạch máu. Đồng thời, hệ thống định vị 3D liên tục theo dõi vị trí của dụng cụ phẫu thuật trong tương quan với cơ thể người bệnh, giúp bác sĩ thao tác chính xác mà không cần chụp X-quang kiểm tra nhiều lần như trước.

Song song với đó, hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ (IOM) giám sát liên tục hoạt động của các dây thần kinh, kịp thời cảnh báo nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường. Với trường hợp của ông H., ê-kíp phải đặt tổng cộng 8 vít vào cột sống. Tất cả đều được lập kế hoạch trước trên mô hình 3D và được robot hỗ trợ dẫn hướng trong quá trình thực hiện.

Thay vì tiến hành một ca mổ kéo dài nhiều giờ liên tục, các bác sĩ lựa chọn tiếp cận cột sống từ nhiều hướng (đường trước, đường bên và đường sau) và chia thành hai cuộc phẫu thuật riêng biệt, mỗi lần kéo dài khoảng 2,5 đến 3 giờ.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện, phụ trách Khoa Phẫu thuật Cột sống, cách tiếp cận này giúp giảm đáng kể lượng máu mất, nhiều bệnh nhân gần như không phải truyền máu, trong khi trước đây có những trường hợp phải truyền tới 6-7 đơn vị máu.

Phó Giáo sư Nguyễn Lê Bảo Tiến cho biết, mô hình phòng mổ tích hợp robot, hệ thống định vị 3D và các công nghệ hỗ trợ phẫu thuật hiện mới được triển khai tại một số ít quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như Malaysia và Singapore. Việc đưa tổ hợp công nghệ này vào sử dụng không chỉ giúp Việt Nam trở thành quốc gia thứ ba trong khu vực làm chủ mô hình phòng mổ hiện đại, mà còn mở ra cơ hội để người bệnh được tiếp cận kỹ thuật tiên tiến ngay trong nước, không phải ra nước ngoài điều trị với chi phí cao.

Nhờ sự hỗ trợ của các công nghệ này, nhiều bệnh nhân có thể tập đứng và đi lại chỉ sau vài giờ phẫu thuật. Tuy nhiên, theo Phó Giáo sư Nguyễn Lê Bảo Tiến, công nghệ chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ bác sĩ được đào tạo bài bản và làm chủ kỹ thuật. Vì vậy, cùng với đầu tư trang thiết bị, bệnh viện đặc biệt chú trọng đào tạo ê-kíp phẫu thuật nhằm khai thác tối đa hiệu quả của các hệ thống hiện đại.

Theo HIẾU THU/Nhân dân