Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

28/08/2026 20:35

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Các chuyên gia đã chia sẻ những cập nhật về chính sách y tế và định hướng tăng cường công tác phòng bệnh trong giai đoạn mới, trong đó nhấn mạnh vai trò của tiêm chủng như một trong những giải pháp hiệu quả góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các tham luận tập trung vào cách tiếp cận tiêm chủng theo vòng đời, hướng tới việc bảo vệ sức khỏe cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ phụ nữ mang thai, trẻ em, thanh thiếu niên đến người trưởng thành, người cao tuổi và các nhóm có nguy cơ cao.

Một nội dung quan trọng là việc cập nhật các giải pháp dự phòng một số bệnh truyền nhiễm quan trọng bao gồm bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV), bệnh do não mô cầu xâm lấn và sốt xuất huyết Dengue; cập nhật các kết quả từ các nghiên cứu lâm sàng được triển khai tại Việt Nam, góp phần bổ sung dữ liệu khoa học phục vụ công tác đánh giá và xây dựng các giải pháp dự phòng hiệu quả.

RSV được ghi nhận là một trong những nguyên nhân phổ biến gây nhiễm khuẩn hô hấp dưới ở trẻ nhũ nhi, đặc biệt trong những tháng đầu đời. Các bằng chứng khoa học được chia sẻ tại phiên chuyên đề cho thấy việc nghiên cứu các giải pháp bảo vệ trẻ từ giai đoạn thai kỳ đang nhận được nhiều sự quan tâm trên thế giới. Các chuyên gia nhận định cần tiếp tục theo dõi thêm dữ liệu khoa học và đánh giá khả năng áp dụng phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Các chuyên gia cho biết bệnh não mô cầu tuy không ghi nhận số mắc cao so nhiều bệnh truyền nhiễm khác, nhưng có khả năng diễn biến nhanh, gây các biến chứng nặng và nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Đáng chú ý, một số kết quả nghiên cứu cho thấy sự lưu hành của nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh tại Việt Nam, qua đó khẳng định sự cần thiết của việc tăng cường giám sát dịch tễ, nâng cao nhận thức cộng đồng và củng cố các biện pháp dự phòng phù hợp cho các nhóm nguy cơ.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Sinh Nam, Hội Y học dự phòng Việt Nam, sốt xuất huyết vẫn là một trong những thách thức y tế công cộng tại Việt Nam với số ca mắc ghi nhận hằng năm ở nhiều địa phương và trên nhiều nhóm tuổi khác nhau. Kiểm soát sốt xuất huyết cần được thực hiện bằng nhiều giải pháp đồng bộ như kiểm soát véc-tơ truyền bệnh, giám sát dịch tễ, truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng và các biện pháp dự phòng phù hợp theo khuyến cáo chuyên môn và tiêm vaccine dự phòng.

Các chuyên gia thống nhất rằng nhu cầu phòng bệnh truyền nhiễm tồn tại ở mọi giai đoạn của cuộc sống và mỗi nhóm tuổi có những nguy cơ sức khỏe khác nhau. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức về dự phòng bệnh và bảo vệ sức khỏe chủ động cần được thực hiện xuyên suốt từ giai đoạn đầu đời đến tuổi trưởng thành và người cao tuổi.

Bên cạnh các tiến bộ khoa học, các đại biểu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, hệ thống y tế, đội ngũ chuyên môn và cộng đồng trong việc nâng cao hiệu quả các chương trình dự phòng bệnh truyền nhiễm. Việc tăng cường giám sát dịch tễ, truyền thông sức khỏe, cũng như bảo đảm khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế dự phòng là những yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tinh thần mới của Luật Phòng bệnh 2025 là chuyển từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa, trong đó tiêm chủng chiến dịch chủ động được chính thức đặt vào khuôn khổ luật. Cách tiếp cận này giúp cơ quan y tế có cơ sở tổ chức tiêm bù, tiêm chiến dịch khi xuất hiện khoảng trống miễn dịch, đồng thời mở rộng tư duy phòng theo nhu cầu bảo vệ của từng nhóm dân cư.

Các ý kiến tại hội nghị cũng cho thấy mở rộng đối tượng tiêm chủng không chỉ là câu chuyện bổ sung thêm vaccine, mà là bảo đảm người dân tiếp cận đúng thời điểm, đúng nhóm nguy cơ và với thông tin rõ ràng.

Thạc sĩ Phí Văn Kiên, Trưởng Phòng Quản lý tiêm chủng, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) nêu rõ: Tiêm chủng tiếp tục là giải pháp phòng bệnh hiệu quả nhất do vậy cần tăng cường công tác tiêm chủng mở rộng bảo đảm bao phủ vaccine hơn 95%. Giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn chuyển đổi quan trọng, cần kiện toàn, đổi mới toàn diện về công tác quản lý, tài chính, thống kê, báo cáo, dự báo và tổ chức thực hiện. Bên cạnh triển khai các chính sách ưu tiên đầu tư cho công tác tiêm chủng, bảo đảm nguồn lực, các địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ; lồng ghép việc cung ứng dịch vụ tiêm chủng với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, phối hợp công-tư trong chăm sóc sức khỏe trọn đời.

Theo Minh Hoàng/Nhân dân