Chủ động ứng phó nguy cơ cháy rừng

Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong điều kiện nắng nóng trên diện rộng, nguy cơ cháy rừng đang xuất hiện tại rất nhiều địa phương trong cả nước.

04/05/2026 07:25

Hiện trường vụ cháy rừng tại núi Nghiêm, xã Hoàng Khai, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang.

Đến ngày 27/4, cả nước có 1.047 xã, phường đang ở mức cảnh báo cháy rừng cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm); 685 xã, phường ở mức cảnh báo cháy rừng cấp IV (cấp nguy hiểm).

Những ngày qua, nhiều khu rừng trong cả nước hội tụ đủ cả ba yếu tố của 'tam giác lửa', đó là: Nắng nóng 35 đến 400 độ C, độ ẩm không khí dưới 50% khiến thảm thực vật khô, rất dễ bắt lửa và gió cấp 3-5 vừa cung cấp thêm oxy cho đám cháy, vừa làm đám cháy lan nhanh, khó dập. Đặc biệt, tại khu vực Bắc Trung Bộ vừa nắng nóng gay gắt, lại chịu tác động của gió Lào, nên rất dễ xảy ra cháy rừng, nhất là tại các khu rừng thông, keo.

Khu vực Tây Nguyên cũng đang vào thời điểm cuối mùa khô, lớp thực bì dày, khô, rất dễ bắt lửa. Hoạt động đốt nương rẫy đầu vụ của người dân ở các tỉnh miền núi phía bắc cũng là nguyên nhân gây ra nhiều vụ cháy rừng, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khô hanh.

Theo dự báo, tình trạng nắng nóng, khô hạn sẽ còn tiếp tục trên diện rộng, tại nhiều địa phương trong những tháng tới, nhất là trong thời gian cao điểm tháng 4, cho nên nhiều địa phương vẫn sẽ phải đối mặt với nguy cơ cháy rừng cấp nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm.

Cháy rừng không chỉ gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng đối với môi trường tự nhiên, kinh tế-xã hội, đời sống con người mà còn để lại những hậu quả lâu dài, khó khắc phục như: Xói mòn đất, giảm khả năng giữ nước, gia tăng nguy cơ lũ quét và sạt lở; tác động tiêu cực đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí do thải ra một lượng lớn khí CO2 …

Chính vì vậy, việc chủ động phòng chống, hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng cháy rừng, trước hết là giảm các nguyên nhân và yếu tố gây cháy rừng có ý nghĩa rất quan trọng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa qua đã có công văn đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chủ động triển khai các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, trong đó chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan chức năng thực hiện trách nhiệm và nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy rừng tại địa phương; tăng cường công tác giám sát về phòng cháy, chữa cháy rừng coi đây là nhiệm vụ trọng tâm; chỉ đạo các cơ quan kiểm lâm, công an, quân đội tiếp tục phối hợp chặt chẽ, thực hiện quy chế phối hợp trong công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng.

Các địa phương, ngành chức năng cũng cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm về phòng cháy và chữa cháy rừng cho người dân; đôn đốc và hướng dẫn việc sử dụng lửa trong rừng và gần rừng của người dân, để mọi người không đốt lửa, hút thuốc trong hoặc gần rừng; không đốt nương rẫy khi chưa được phép; tăng cường kiểm tra, kiểm soát các khu vực có nguy cơ cháy rừng cao, rà soát bổ sung và thực hiện hiệu quả phương án, kế hoạch phòng cháy, chữa cháy rừng của các đơn vị, chủ rừng theo quy định của pháp luật; có các phương án bảo đảm lực lượng, vật tư, trang thiết bị và hậu cần, thường trực, sẵn sàng phối hợp lực lượng ứng phó, xử lý các tình huống cấp bách phòng cháy, chữa cháy rừng, không để xảy ra cháy rừng.

Khi xảy ra cháy rừng trên địa bàn, khẩn trương huy động lực lượng, phương tiện, thiết bị để chữa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra; khắc phục kịp thời thiệt hại, phục hồi lại diện tích rừng bị cháy trong thời gian nhanh nhất.

Chủ rừng và đơn vị quản lý, bảo vệ rừng cần tăng cường tuần tra tại các điểm trọng yếu; phát dọn đường băng cản lửa, thực bì khô quanh khu dân cư; chuẩn bị đầy đủ phương tiện chữa cháy; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng kiểm lâm, công an, quân đội để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.

Nhà nước cần tiếp tục đầu tư, đồng thời khuyến khích xã hội hóa trong đầu tư và ứng dụng các công nghệ, trang thiết bị hiện đại cho quản lý, theo dõi, dự báo và phòng cháy, chữa cháy rừng.

Theo HÀ VY/Nhân dân