Cúm mùa đến sớm, nhiều ca nặng ở người bệnh nền và lưu ý khi 'tự chẩn đoán' bằng AI

Cúm năm nay tại khu vực phía bắc có dấu hiệu đến sớm hơn thường lệ. Dù diễn biến nhìn chung vẫn điển hình nhưng các ca nặng ở nhóm có bệnh lý nền vẫn cần theo dõi và can thiệp kịp thời.

01/05/2026 11:48

Nhiều trường hợp nặng ở người có bệnh nền

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Quốc Đạt, Phó trưởng khoa Bệnh nhiệt đới và Can thiệp giảm hại, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, so các năm trước, cúm năm nay tại khu vực phía bắc có xu hướng xuất hiện sớm hơn.

Hiện bệnh viện ghi nhận những trường hợp bệnh nhân đến cơ sở trong tình trạng nặng với biểu hiện tức ngực, khó thở và sau đó được chẩn đoán xác định là nhiễm cúm. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân phải can thiệp hồi sức như thở oxy, thậm chí thở máy.

Nhìn chung các ca bệnh vẫn mang diễn biến điển hình tương tự các năm trước. Điểm đáng chú ý là phần lớn các ca nặng đều rơi vào nhóm bệnh nhân có bệnh lý nền.

Các bệnh lý nền thường gặp bao gồm tiểu đường, bệnh hô hấp như phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, hoặc bệnh gan mạn tính. Những tình trạng này khiến bệnh nhân suy giảm miễn dịch, làm cho cơ thể khó chống đỡ trước sự xâm nhập và phát triển của virus.

Khi nhiễm cúm, nhóm bệnh nhân này có nguy cơ cao tiến triển nặng, có thể dẫn đến viêm phổi, cần chăm sóc tích cực, thở oxy hoặc thở máy. Thực tế đã ghi nhận các trường hợp tử vong do cúm ở nhóm có bệnh nền.

Dấu hiệu nhận biết bệnh cúm gồm sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, kèm theo các triệu chứng đường hô hấp như hắt hơi, chảy nước mũi, ngạt mũi.

Nếu bệnh kéo dài, từ ngày thứ 4 trở đi, diễn tiến bệnh có sự phân hóa rõ rệt.

Với người khỏe mạnh, khi chăm sóc và điều trị triệu chứng kịp thời, bệnh sẽ thuyên giảm và khỏi hoàn toàn. Ở người có bệnh lý nền, triệu chứng kéo dài, sốt cao liên tục, xuất hiện các biểu hiện đường hô hấp dưới như tức ngực, khó thở và có thể tiến triển nhanh.

Theo bác sĩ, các trường hợp diễn tiến nặng thường rơi vào khoảng ngày thứ 7 đến ngày thứ 10 của bệnh. Vì vậy, người bệnh có thể theo dõi tại nhà trong 3 ngày đầu nhưng sau ngày thứ 4 triệu chứng vẫn còn thì cần đến cơ sở y tế để thăm khám.

Chủ động tiêm phòng và đi khám khi có dấu hiệu bất thường

Tại Việt Nam, cúm thường xuất hiện vào hai giai đoạn chính là tháng 5 đến tháng 7 và từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau. Do đó, BS Vũ Quốc Đạt tư vấn người dân nên chọn thời điểm tiêm vaccine phù hợp vào tháng 3 đến tháng 4 và tháng 10 đến tháng 11. Việc tiêm phòng định kỳ giúp tăng cường miễn dịch và giảm nguy cơ mắc bệnh.

Các nhóm có nguy cơ cao mắc cúm gồm: người trên 65 tuổi; phụ nữ mang thai, đặc biệt đang trong giai đoạn 3 tháng cuối và trẻ nhỏ. Người cao tuổi có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, bệnh phổi, gan mạn tính hoặc ung thư cần tiêm vaccine cúm hằng năm.

Phụ nữ nên tiêm phòng trước khi mang thai hoặc trong 3 tháng đầu thai kỳ để bảo vệ cả mẹ và trẻ. Trẻ em có thể tiêm theo chương trình tiêm chủng.

Chuyên gia cũng lưu ý, các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cúm hay Covid-19 thường có nguy cơ bùng phát khi nhu cầu đi lại, tụ tập đông người tăng cao, đặc biệt sau Tết Nguyên đán hoặc các kỳ nghỉ dài như 30/4-1/5.

Trong thời gian này, việc di chuyển, tiếp xúc trong không gian kín hoặc trên các phương tiện công cộng đông người làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Sau kỳ nghỉ, khi quay lại môi trường làm việc, nguy cơ lây lan trong cộng đồng càng tăng.

Bác sĩ cũng lưu ý, các bệnh truyền nhiễm thường có triệu chứng tương đồng, phổ biến nhất là sốt. Người dân có thể quen với việc tự xử lý tại nhà nhưng nếu sốt kéo dài hoặc có yếu tố dịch tễ như tiếp xúc với người bệnh, sống trong vùng có dịch, cần đến cơ sở y tế sớm.

Để hạn chế lây nhiễm bệnh, người dân nên áp dụng những cách đơn giản sau: Khi có triệu chứng sốt, ho, sổ mũi, cần đeo khẩu trang và hạn chế tiếp xúc Người khỏe mạnh nên đeo khẩu trang khi đến nơi đông người Thường xuyên vệ sinh tay để giảm nguy cơ lây nhiễm

Hiện nay, việc sử dụng các ứng dụng AI để 'tư vấn sức khỏe' rất phổ biến.

Việc người dân muốn tìm hiểu thông tin là chính đáng, tuy nhiên chỉ nên tham khảo và không nên thay thế việc thăm khám chuyên khoa. Các phương pháp điều trị đặc hiệu như dùng kháng sinh, thuốc kháng virus bắt buộc phải có chỉ định của bác sĩ, tránh tự ý sử dụng khiến hiệu quả không như mong muốn hoặc có thể khiến bệnh diễn biến nặng hơn do qua thời điểm phù hợp.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế ban đầu để được phân loại và xử trí. Nếu cần thiết sẽ được chuyển tuyến. Việc xử trí ban đầu có vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.

Theo Nguyễn Trung Hiếu/Nhân dân