Hiện trạng quần thể Voọc mũi hếch tại rừng Khau Ca

Cuối năm 2025, tổ chức Fauna Flora International (Tổ chức bảo tồn động, thực vật Quốc tế) đã phối hợp với Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang triển khai hoạt động điều tra hiện trạng phân bố và ước tính kích thước quần thể Voọc mũi hếch tại khu vực rừng Khau Ca.

19/01/2026 19:03

Hình ảnh Voọc mũi hếch ở rừng Khau Ca, tỉnh Tuyên Quang. (Ảnh: FFI)

Mục đích của đợt kiểm tra lần này nhằm xác định phạm vi phân bố và hiện trạng quần thể Voọc mũi hếch tại rừng Khau Ca tại thời điểm điều tra năm 2025 để đưa ra các định hướng, chiến lược bảo tồn cho loài.

Đồng thời, đánh giá sự phân bố quần thể Voọc mũi hếch thông qua các thông số điều tra như: Vị trí ghi nhận; tần suất ghi nhận; số lượng ghi nhận và ước tính số cá thể.

Khoanh vùng các đàn Voọc mũi hếch mục tiêu và vùng sống để giám sát hằng tháng. Theo dõi biến động tình trạng quần thể và phạm vi phân bố tại Khau Ca. Hoàn thiện hệ thống tuyến tuần tra để giám sát hàng tháng. Đưa ra phương án bảo vệ kịp thời quần thể Voọc mũi hếch tại Khau Ca và chiến lược dài hạn.

Về phương thức thực hiện, khu vực vùng lõi rừng Khau Ca được chia thành 20 ô lưới hình vuông kích thước 1,5x1,5km, trong đó có 7 ô lưới vùng lõi điều tra. Đây là khu vực khẳng định có sinh cảnh sống phù hợp và có ghi nhận dấu vết Voọc mũi hếch trong nhiều năm vừa qua.

Có 15 nhóm điều tra, mỗi nhóm ít nhất 2 người được phân công phụ trách khu vực rừng thuộc mỗi ô lưới trong 10 ngày liên tiếp. Các nhóm điều tra được chia ra ở tại 3 lán trong rừng để đảm bảo việc tiếp cận đến các ô phụ trách được nhanh.

Mỗi ngày điều tra, tất cả các nhóm điều tra trong khu vực ô lưới mình phụ trách trong cùng khoảng thời gian từ 7 giờ đến 16 giờ để tìm kiếm và ghi nhận đàn Voọc mũi hếch. Nếu ghi nhận được dấu vết đàn, các nhóm sẽ giữ liên lạc qua bộ đàm để theo dõi và đánh dấu vị trí Voọc trên bản đồ. Vị trí ghi nhận Voọc trong mỗi ô lưới, tần suất bắt gặp trong ngày/ô lưới,

Ông Chu Xuân Cảnh, Quản lý Dự án bảo tồn Voọc mũi hếch và các loài thực vật nguy cấp tại Hà Giang cho biết, qua kiểm tra, đơn vị phát hiện Voọc mũi hếch trong 6 ngày trên tổng số 10 ngày điều tra. 90% số lần ghi nhận Voọc trong ô lưới số 11. Kết quả phân tích kết luận có hai đàn lớn hiện đang có phạm vi phân bố gần nhau tại phía bắc và phía nam của ô lưới số 11.

Theo đó, đàn phía bắc đếm được tối thiểu 57 cá thể, đàn phía nam đếm được tối thiểu 47 cá thể. Số cá thể tối thiểu đã đếm được ở cả hai đàn là 104 cá thể, với ước tính kích thước quần thể hai đàn này từ 104 đến 130 cá thể (một số cá thể lẩn khuất chưa đếm được).

Đây là thời điểm Voọc mũi hếch bắt đầu nhập các đàn nhỏ thành các đàn lớn hơn. Kết quả điều tra ghi nhận khoảng 80% kích thước quần thể Voọc mũi hếch tại Khau Ca.

'Trong 1 đến 2 tháng tới, chúng tôi dự đoán hai đàn lớn sẽ nhập thành một đàn với số lượng khoảng 100-150 cá thể (năm 2023 ghi nhận thời điểm nhập đàn đã đếm được 110 cá thể). Kết quả ghi nhận theo từng ngày được tổng hợp giữa các nhóm để thảo luận, vạch ra phạm vi phân bố từng đàn. Dựa theo các đặc điểm nhận dạng như cá thể đầu đàn đặc trưng, số lượng cá thể mỗi đàn, vị trí phân bố hai đàn theo hai ngày liền kề nhau, chúng tôi ước tính phạm vi phân bố hai đàn Voọc mũi hếch lớn tại thời điểm điều tra', ông Chu Xuân Cảnh nhấn mạnh.

Theo KHÁNH TOÀN/Nhân dân