Đò chèo tay gìn giữ bản sắc chùa Hương và sinh kế người dân

Mỗi mùa lễ hội, hàng nghìn con đò chèo tay lại tấp nập trên dòng suối Yến, đưa du khách hành hương về chùa Hương. Phía sau những chuyến đò là sinh kế của hàng nghìn hộ dân xã Hương Sơn, những người gắn bó với nghề lái đò qua nhiều thế hệ, góp phần tạo nên bản sắc riêng của lễ hội nổi tiếng bậc nhất miền Bắc.

11/03/2026 10:16

Nghề truyền thống gắn bó với vùng đất Hương Sơn

Từ nhiều năm nay, đò chèo tay trên suối Yến đã trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi mùa xuân khi du khách thập phương đổ về chùa Hương trẩy hội. Tại bến Yến Vỹ, từng con thuyền nối nhau rời bến, lặng lẽ đưa khách xuôi theo dòng suối dài hơn 3km để bắt đầu hành trình hành hương.

Theo người dân địa phương, nghề lái đò tại xã Hương Sơn đã tồn tại từ nhiều đời và gắn bó mật thiết với mùa lễ hội. Mỗi chiếc đò không chỉ là phương tiện vận chuyển mà còn là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều gia đình.

Chèo đò trên dòng suối Yến là sinh kế của hàng ngàn hộ dân Hương Sơn

Hiện nay, toàn tuyến suối Yến có gần 4.000 chiếc đò phục vụ vận chuyển du khách. Mỗi mùa lễ hội, hàng nghìn lao động địa phương tham gia chèo đò, tạo nên một lực lượng phục vụ du lịch đặc biệt của khu di tích.

Đối với nhiều người dân Hương Sơn, nghề lái đò không đơn thuần là công việc thời vụ mà còn là truyền thống gia đình. Có những gia đình nhiều thế hệ cùng gắn bó với mái chèo, từ cha mẹ đến con cháu.

Một người lái đò chia sẻ: 'Mùa lễ hội là thời điểm quan trọng nhất trong năm. Công việc chèo đò không chỉ giúp gia đình có thêm thu nhập mà còn là niềm tự hào khi được góp phần phục vụ du khách về với chùa Hương.'

Không chỉ chèo thuyền, nhiều người lái đò còn trở thành những 'hướng dẫn viên' thân thiện, giới thiệu cho du khách về cảnh quan, lịch sử và những câu chuyện gắn với vùng đất Hương Sơn.

Nhờ vậy, hành trình trên suối Yến không chỉ là chuyến đi ngắm cảnh mà còn là trải nghiệm văn hóa đặc biệt đối với nhiều du khách.

Sinh kế của hàng nghìn hộ dân từ những chuyến đò

Mỗi năm, Lễ hội Chùa Hương thu hút hàng triệu lượt du khách. Hoạt động vận chuyển bằng đò chèo tay vì thế trở thành dịch vụ quan trọng trong toàn bộ hệ thống phục vụ du lịch tại địa phương.

Theo các đơn vị quản lý lễ hội, thu nhập từ nghề lái đò là nguồn kinh tế đáng kể đối với nhiều hộ dân tại xã Hương Sơn. Trong mùa lễ hội kéo dài nhiều tháng, mỗi ngày các lái đò có thể thực hiện nhiều chuyến chở khách trên tuyến suối Yến.

Bên cạnh hoạt động vận chuyển, sự phát triển của lễ hội cũng kéo theo nhiều dịch vụ du lịch khác như ăn uống, lưu trú, bán hàng lưu niệm… góp phần tạo việc làm và cải thiện đời sống của người dân địa phương.

Những chiếc đò chèo tay còn 'chở' theo di sản của nhiều thế hệ đi trước tới tương lai

Những năm gần đây, công tác tổ chức vận chuyển trên Suối Yến cũng được siết chặt nhằm đảm bảo an toàn và nâng cao chất lượng dịch vụ. Các quy định về mặc áo phao, chở đúng số người, niêm yết giá vé và giữ gìn vệ sinh môi trường được triển khai thường xuyên.

Việc nâng cao ý thức phục vụ của người lái đò cũng góp phần xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh, thân thiện trong mắt du khách.

Tuy nhiên, trước những đề xuất nghiên cứu phương tiện vận chuyển mới phục vụ du lịch, nhiều ý kiến cho rằng cần cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo hài hòa giữa mục tiêu phát triển và việc giữ gìn sinh kế của cộng đồng địa phương.

Bởi với người dân Hương Sơn, những con đò chèo tay không chỉ là phương tiện mưu sinh mà còn là một phần của đời sống văn hóa gắn bó với vùng đất này suốt nhiều thế hệ.

Hình ảnh hàng nghìn con đò nối nhau trên dòng suối Yến mỗi mùa lễ hội không chỉ tạo nên bức tranh sinh động của du lịch chùa Hương mà còn phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa di sản văn hóa và cộng đồng cư dân địa phương.

Trong hành trình phát triển du lịch bền vững, việc gìn giữ những giá trị truyền thống ấy được xem là yếu tố quan trọng để chùa Hương tiếp tục giữ được sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách trong và ngoài nước.

Theo ĐẠI ĐỊNH/baovanhoa.vn