AI trở thành 'cố vấn tuyển sinh' của phụ huynh Trung Quốc

Thay vì tìm đến giáo viên hay các chuyên gia tư vấn hướng nghiệp như trước, mùa hè này hàng triệu gia đình Trung Quốc đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để lựa chọn ngành học đại học cho con cái.

16/07/2026 08:22

Ảnh minh hoạ. Nguồn: AI

Mùa tuyển sinh đại học đầy áp lực ở Trung Quốc

Mỗi mùa hè, các gia đình có con 18 tuổi ở Trung Quốc đều bước vào giai đoạn căng thẳng khi chuẩn bị cho việc xét tuyển đại học.

Khác với nhiều quốc gia, tuyển sinh đại học ở Trung Quốc gần như hoàn toàn dựa vào kết quả kỳ thi tuyển sinh. Cách làm này nhằm bảo đảm cơ hội vào đại học được trao công bằng cho mọi học sinh, kể cả những em có hoàn cảnh khó khăn, nếu đạt kết quả thi xuất sắc.

Tháng 6 vừa qua, 12,9 triệu thí sinh tại Trung Quốc được ghi nhận đã tham dự kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, hay còn gọi là Gaokao. Sau khi có kết quả, các thí sinh sẽ có vài ngày để quyết định đăng ký ngành học trước khi thời hạn xét tuyển kết thúc.

Tại Trung Quốc, tấm bằng từ một trường đại học danh tiếng có giá trị rất lớn, việc chọn trường và chọn ngành vì vậy có thể ảnh hưởng đến cả tương lai. Không chỉ danh tiếng của trường, mà uy tín của từng ngành đào tạo cũng tác động đáng kể đến cơ hội nghề nghiệp sau này của sinh viên.

Năm nay, nhiều gia đình đã tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI) để được tư vấn. Theo Tập đoàn Alibaba, hơn 14 triệu người dùng đã sử dụng tính năng tư vấn tuyển sinh đại học trên trợ lý AI Qwen tính đến cuối tháng 6.

Cuối tháng 6, Baidu cũng ghi nhận khoảng 15 triệu học sinh đã sử dụng trợ lý AI hỗ trợ đăng ký đại học. Trong khi đó, Tencent thông báo chatbot Yuanbao đã trả lời gần 80 triệu câu hỏi liên quan đến tuyển sinh đại học.

AI định hướng cơ hội chọn ngành học

Xu hướng sử dụng AI có thể làm thay đổi thị trường tư vấn tuyển sinh đại học vốn rất phát triển tại Trung Quốc. Theo báo cáo của iiMedia Research, thị trường này có giá trị hơn 1 tỉ nhân dân tệ (khoảng 147 triệu USD) trong năm 2025 và dự kiến tăng lên 1,22 tỉ nhân dân tệ vào năm 2027.

Tuy nhiên, báo cáo chưa đánh giá mức độ tăng trưởng của thị trường trước và sau khi các công cụ AI tư vấn tuyển sinh trở nên phổ biến. Thị trường tư vấn tuyển sinh đại học từ lâu đã góp phần tạo ra sự chênh lệch trong cơ hội tiếp cận thông tin giữa các gia đình ở Trung Quốc.

Theo iiMedia Research, phụ huynh và học sinh thường tìm đến các chuyên gia tư vấn để hỏi về cơ hội việc làm sau tốt nghiệp, chi phí sinh hoạt khi học đại học và ưu, nhược điểm của việc học ở từng thành phố.

Ông Zhang Qi, một tài xế xe công nghệ ở thành phố Quảng Châu (Trung Quốc) đã sử dụng AI để giúp con trai đưa ra một trong những quyết định quan trọng nhất: chọn ngành học đại học.

Giống như hàng triệu học sinh 18 tuổi khác tại Trung Quốc, con trai ông vừa nhận kết quả kỳ thi tuyển sinh đại học và phải lựa chọn giữa hàng nghìn ngành học tại hàng trăm trường đại học trong hệ thống tuyển sinh phức tạp của nước này.

Vì không đủ chi phí thuê chuyên gia tư vấn hướng nghiệp với chi phí cao để hỗ trợ con chọn ngành, ông Zhang đã sử dụng chatbot AI của Trung Quốc như một 'cố vấn miễn phí'.

Trước đây, những gia đình lao động như gia đình anh Zhang chủ yếu phải dựa vào giáo viên, người thân hoặc các chuyên gia tư vấn nổi tiếng để lựa chọn trường và ngành học phù hợp. Tuy nhiên, sự xuất hiện của AI đang giúp họ tiếp cận một lượng lớn thông tin mà trước đây rất khó có được, với chi phí thấp hoặc miễn phí.

TIN LIÊN QUAN