![]()
Mumbai - thủ phủ bang Maharashtra từ lâu đã được xem là trung tâm tài chính - thương mại và giải trí quan trọng nhất của Ấn Độ
Dấu ấn của lịch sử trên bờ biển Ả Rập
Sau một ngày dài đầy âm thanh còi xe, dòng người vội vã và những bảng điện tử nhấp nháy của khu tài chính, ánh nắng cuối ngày nghiêng dần về phía biển Ả Rập.
Thành phố đông dân nhất Ấn Độ, từng mang tên Bombay, bỗng khoác lên mình một nhịp điệu khác: chậm rãi, trầm lắng, như thể đô thị khổng lồ ấy cũng cần một khoảng lặng để thở.
Mumbai nằm trên đảo Salsette, bên bờ phía Tây tiểu lục địa. Thủ phủ bang Maharashtra này từ lâu được xem là trung tâm tài chính - thương mại và giải trí quan trọng nhất của Ấn Độ, quốc gia hơn 1,46 tỉ dân.
Nhưng đối với nhiều người, thành phố còn mang một danh xưng đầy gợi cảm: 'thành phố của những giấc mơ', nơi hàng triệu người trẻ từ khắp các bang tìm đến với khát vọng đổi đời, giống như những nhân vật bước ra từ các bộ phim Bollywood.
Chiều hôm ấy, đoàn khảo sát du lịch gồm gần 40 đại biểu, đại diện các công ty lữ hành và nhà báo đến từ 16 quốc gia cùng nhau khám phá những lát cắt đặc sắc của đô thị ven biển này.
Hành trình bắt đầu ở Gateway of India (Cổng Ấn Độ), biểu tượng lịch sử nổi bật nhất của Mumbai.
![]()
Gateway of India (Cổng Ấn Độ), biểu tượng lịch sử nổi bật nhất của Mumbai
Cổng đá bazan vàng nhạt đứng sừng sững bên bờ đại dương. Công trình được xây dựng đầu thế kỷ XX theo phong cách Indo-Saracenic, kết hợp các yếu tố kiến trúc Ấn Độ, Hồi giáo và châu Âu.
Nhìn ra biển từ mái vòm ấy, người ta nghĩ ngay tới lịch sử dài của vùng biển này.
Trong nhiều thế kỷ, biển Ả Rập là một trong những tuyến giao thương quan trọng nhất của thế giới, nối Ấn Độ với Trung Đông, Đông Phi và châu Âu. Các thương nhân Ả Rập, Ba Tư, Bồ Đào Nha, Hà Lan rồi Anh đã từng đi qua vùng nước này, mang theo gia vị, lụa, đá quý, cùng những câu chuyện về một tiểu lục địa giàu có.
Bombay - tên cũ của Mumbai chính là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thương ấy.
Vào thế kỷ XVII, người Bồ Đào Nha gọi vùng đất này là Bom Baia, nghĩa là 'vịnh xinh đẹp'. Sau đó, người Anh biến nơi đây thành một cảng biển chiến lược của Đế quốc Anh ở Ấn Độ Dương. Từ bến cảng Bombay, bông vải, gia vị, thuốc nhuộm và nhiều loại hàng hóa khác được đưa tới châu Âu.
Đứng trước Cổng Ấn Độ hôm nay, những con tàu nhỏ vẫn lướt qua mặt biển như những dấu chấm di động trên nền nước xanh. Khó ai có thể hình dung rằng nơi này từng là một trong những cửa ngõ thương mại sầm uất nhất của thế giới.
![]()
Khách sạn Taj Mahal Palace khánh thành năm 1903 được ví như 'Viên kim cương bên bờ biển', là biểu tượng trường tồn của thành phố và là một câu chuyện về lòng kiêu hãnh
Ngay phía đối diện là khách sạn Taj Mahal Palace, mái vòm đỏ nổi bật trên nền trời chiều. Taj Mahal Palace là một câu chuyện về lòng kiêu hãnh. Khách sạn được khánh thành năm 1903. Người sáng lập là Jamsetji Tata, nhà công nghiệp nổi tiếng của Ấn Độ.
Một câu chuyện thường được nhắc lại trong lịch sử Mumbai: Tata từng bị từ chối phục vụ tại một khách sạn dành riêng cho người da trắng trong thời thuộc địa. Ông không tranh cãi. Ông xây dựng một khách sạn sang trọng hơn tất cả những gì tồn tại lúc bấy giờ. Và ông đã làm được.
Taj Mahal Palace là sự hòa trộn ngoạn mục của nhiều phong cách kiến trúc: Gothic, Phục hưng, Hồi giáo và Rajput. Mái vòm đỏ mang hơi thở Trung Đông, những khung cửa sổ gợi nhớ kiến trúc Anh cổ điển.
Bên trong là những hành lang phủ thảm đỏ, cầu thang cẩm thạch uốn lượn, đèn chùm pha lê tỏa ánh sáng ấm áp.
Khách sạn từng đón nhiều nhân vật nổi tiếng của thế giới: Barack Obama, ban nhạc The Beatles, nhà văn George Bernard Shaw, Jacqueline Kennedy…
Trong vụ tấn công khủng bố Mumbai năm 2008, Taj Mahal Palace bị bao vây gần ba ngày. Sau những tổn thất nặng nề, khách sạn được trùng tu và mở cửa trở lại. Đối với người dân Mumbai, Taj là biểu tượng của lòng kiêu hãnh và sức chịu đựng của thành phố.
![]()
Mumbai (trước đó có tên Bombay suốt nhiều thế kỷ) là thành phố sôi động, phát triển bậc nhất Ấn Độ
Một đô thị được tạo nên bởi sự đa dạng
Rời khu vực Cổng Ấn Độ, xe đưa đoàn đi qua trung tâm thành phố. Mumbai hiện ra như một lớp địa tầng của thời gian.
Các tòa nhà Gothic thời Victoria với tháp nhọn và cửa vòm cao đứng cạnh những tòa nhà tài chính bằng kính của thế kỷ XXI. Những di sản kiến trúc ấy được UNESCO công nhận cùng với nhà ga Chhatrapati Shivaji Maharaj (ga xe lửa Victoria) và các công trình Art Deco nổi tiếng của thành phố.
Ít ai biết rằng thành phố này chỉ chính thức mang tên Mumbai từ năm 1995. Trước đó, Bombay là tên gọi phổ biến suốt nhiều thế kỷ. Tên mới được chọn để tôn vinh nữ thần bảo trợ địa phương Mumbadevi, biểu tượng văn hóa của cộng đồng Marathi.
![]()
Nhà ga Chhatrapati Shivaji Maharaj (ga xe lửa Victoria) là di sản thế giới được UNESCO công nhận năm 2004 nổi bật về kiến trúc Phục hưng Gothic thời Victoria ở Ấn Độ
Ngày nay, Mumbai có khoảng 21 triệu dân, là một trong những đô thị đông dân nhất thế giới. Thành phố cũng là quê hương của Bollywood, nền công nghiệp điện ảnh lớn nhất Ấn Độ. Nhưng điều khiến Mumbai đặc biệt không nằm ở những con số. Đó là sự đa dạng.
Người dân từ khắp các bang đổ về đây tìm việc làm và cơ hội. Các cộng đồng Hindu, Hồi giáo, Thiên chúa giáo, Phật giáo, Jain và Sikh cùng tồn tại trong một không gian đô thị năng động. Ngôn ngữ Marathi vang lên trên phố, nhưng tiếng Hindi, Gujarati hay tiếng Anh cũng xuất hiện khắp nơi.
Mumbai giống như một 'bức tranh' của văn hóa Ấn Độ.
![]()
Đoàn khảo sát với các thành viên là lãnh đạo các công ty du lịch, nhà báo, người có ảnh hưởng xã hội đến từ 16 quốc gia khảo sát du lịch bang Maharashtra
Khoảnh khắc đáng nhớ nhất của chuyến đi lại đến vào cuối buổi chiều. Xe đưa đoàn ra con đường ven biển nổi tiếng của thành phố. Gió từ biển Ả Rập thổi vào mang theo vị mặn dịu. Không gian mở ra phía chân trời, nơi ánh nắng đang dần hạ xuống.
Từ xa nhìn lại, Mumbai giống như một dải ánh sáng kéo dài dọc bờ đại dương. Mặt trời chậm rãi hạ thấp. Bầu trời chuyển dần sang các gam màu cam, hồng rồi tím nhạt.
Những tòa nhà cao tầng phản chiếu ánh hoàng hôn, tạo nên một bức tranh vừa rực rỡ vừa trầm mặc. Người dân bắt đầu tản bộ dọc bờ biển. Những nhóm bạn trẻ ngồi trò chuyện, trẻ em chạy trên lối đi lát đá.
Ở khoảnh khắc ấy, Mumbai không còn là trung tâm tài chính với những con số khổng lồ. Thành phố trở nên gần gũi như bất kỳ đô thị ven biển nào khác trên thế giới.
![]()
Hoàng hôn trên biển Ả Rập ở Mumbai
Các thành viên trong đoàn khảo sát, đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều châu lục khác nhau, đều dừng lại khá lâu để ngắm khoảnh khắc ấy. Máy ảnh được bấm liên tục, nhưng cảm xúc thật sự nằm ở bầu không khí rất đặc biệt của Mumbai lúc chiều muộn.
Khi ánh sáng cuối cùng tắt dần trên mặt biển, đoàn khảo sát rời bờ biển để tiếp tục hành trình. Phía sau lưng, Mumbai bắt đầu lên đèn.
Những dãy đèn trên Marine Drive uốn cong như một chuỗi ngọc sáng, vì thế con đường này thường được gọi bằng cái tên lãng mạn 'Vòng cổ của Nữ hoàng'.
Ở một góc khác của thành phố, hệ thống đường sắt địa phương vẫn tiếp tục vận hành. Mỗi ngày, khoảng 6 triệu hành khách sử dụng mạng lưới tàu điện này, con số tương đương dân số của một quốc gia nhỏ.
![]()
Mumbai nổi tiếng với những công trình hàng trăm năm tuổi được xây dựng theo kiến trúc phục hưng Gothic
Mumbai cũng là trung tâm tài chính của Ấn Độ với số lượng tỉ phú nhiều nhất đất nước. Theo Forbes India năm 2023, thành phố có 39 tỉ phú trong số 100 người giàu nhất Ấn Độ.
Nhưng đối với một người lần đầu đặt chân tới đây, những con số ấy không phải điều đọng lại. Điều còn lại trong ký ức là một buổi chiều.
Một buổi chiều khi mặt trời lặn trên biển Ả Rập, khi thành phố đông đúc nhất Ấn Độ bỗng chậm lại trong vài phút ngắn ngủi.
Trong ánh sáng huyền ảo ấy, Mumbai không phải chỉ là trung tâm tài chính, không phải chỉ là kinh đô điện ảnh hay đô thị của những tòa nhà chọc trời. Nó giống một sinh thể khổng lồ được nuôi dưỡng bằng năng lượng của khát vọng.
Những con tàu vẫn ra vào cảng như hàng trăm năm trước. Những chuyến tàu điện vẫn đưa hàng triệu người đi làm mỗi ngày. Những giấc mơ vẫn tiếp tục được viết trong các khu phố chật chội, trong các trường quay Bollywood, trong các tòa tháp kính của khu tài chính.
Hoàng hôn trên biển Ả Rập phủ lên tất cả một lớp ánh sáng dịu dàng. Và trong khoảnh khắc ấy, người ta chợt hiểu rằng thành phố này không chỉ sống bằng tốc độ. Nó còn sống bằng hy vọng và niềm kiêu hãnh.
![]()
Marine Drive, thường được gọi là Vòng cổ của Nữ hoàng, là một con đường đi bộ dài 3 km dọc theo Đường Netaji Subhash Chandra Bose ở Mumbai (Bombay), Ấn Độ
Copy link
Quay lại
