GS Lê Anh Vinh: Đừng vội kết luận chất lượng dạy học từ phổ điểm thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh thấp

Theo GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, phổ điểm Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục cho thấy sự ổn định của kỳ thi sau những đổi mới từ năm 2025. Đặc biệt, việc điểm trung bình môn Tiếng Anh thấp hơn không đồng nghĩa với chất lượng dạy và học đi xuống, mà phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu thí sinh dự thi.

01/07/2026 12:05

Đánh giá phổ điểm năm 2026, GS Vinh cho rằng những tín hiệu tích cực của kỳ thi năm 2025 tiếp tục được duy trì và phát huy. Đây là yếu tố quan trọng, khẳng định tính ổn định của một kỳ thi quy mô lớn với hơn một triệu thí sinh tham dự.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.

Theo ông, sự ổn định không chỉ thể hiện ở cấu trúc đề thi mà còn ở cách phổ điểm các môn dần phản ánh đúng năng lực người học và mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Điểm Tiếng Anh thấp vì thay đổi cơ cấu thí sinh dự thi

Lý giải việc điểm trung bình môn Tiếng Anh năm nay thấp hơn dù đề thi được đánh giá 'dễ chịu' hơn năm trước, GS Vinh cho rằng cần nhìn đúng bản chất của môn thi này.

Ông phân tích, Tiếng Anh hiện là môn thi tự chọn. Những học sinh có năng lực ngoại ngữ tốt ngày càng có xu hướng được miễn thi hoặc sử dụng các chứng chỉ quốc tế để quy đổi kết quả. Ngược lại, nhiều thí sinh có thế mạnh ở các môn khác sẽ lựa chọn tổ hợp phù hợp thay vì dự thi Tiếng Anh.

NĂM 2025 2026 Tổng số thí sinh 351,848 334,547 Điểm trung bình 5.38 5.07 Trung vị 5.25 4.75 Độ lệch chuẩn 1.45 1.68 Độ lệch tuyệt đối trung vị (MAD) 1.16 1.37 Điểm dưới trung bình (<5) 134,478 38.22 % 168,105 50.249 % Điểm lớn hơn hoặc bằng 7 (>=7) 53,251 15.135 % 53,107 15.874 % Điểm nhiều thí sinh đạt được nhất 5.25 4.25 Số lượng thí sinh đạt điểm 10 141 311 Số lượng thí sinh đạt điểm 0 2 0 Số thí sinh đạt điểm <=1 28 0.008 % 61 0.018 % Tỉ lệ điểm 10 trên 1000 thí sinh 0.4007 0.9296

'Khi xu hướng học sinh giỏi Tiếng Anh được miễn thi ngày càng nhiều, nhóm thí sinh còn lại sẽ có mặt bằng năng lực khác trước. Vì vậy, điểm trung bình thấp hơn không thể xem là thước đo phản ánh chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong nhà trường', GS Vinh nhấn mạnh.

Theo ông, cần phân tích phổ điểm trong bối cảnh thay đổi về chính sách và cơ cấu thí sinh thay vì chỉ nhìn vào con số điểm trung bình.

STT	Tỉnh	Điểm TB	Số TS
1	Tp. Hà Nội	5.549	57,840
2	Tuyên Quang	5.397	2,005
3	Tp. Hồ Chí Minh	5.369	64,357
4	Quảng Ninh	5.231	5,563
5	Nghệ An	5.189	7,422
6	Bắc Ninh	5.084	9,905
7	Tp. Hải Phòng	5.057	18,544
8	Quảng Trị	5.056	3,822
9	Hà Tĩnh	5.009	4,363
10	Tp. Huế	4.988	3,977

Môn Toán cho thấy sự thích ứng của giáo viên và học sinh

Đối với môn Toán, GS Vinh cho rằng phổ điểm năm 2026 phản ánh rõ khả năng thích ứng của giáo viên và học sinh sau một năm triển khai hình thức ra đề mới.

Nếu như năm 2025 là năm đầu tiên áp dụng cách tiếp cận mới khiến nhiều giáo viên và học sinh còn bỡ ngỡ thì đến năm 2026, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục giữ ổn định cấu trúc và định hướng đề thi, kết quả đã cải thiện rõ rệt.

Theo ông, đây là minh chứng cho thấy khi định hướng thi cử được duy trì ổn định, quá trình dạy và học cũng sẽ nhanh chóng thích ứng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

GS Vinh cũng chỉ ra sự thay đổi đáng chú ý trong phân bố phổ điểm các môn thi.

Nếu trước năm 2025, phổ điểm của nhiều môn thường lệch mạnh về phía điểm cao nhằm phục vụ mục tiêu xét tốt nghiệp thì trong hai năm gần đây, phổ điểm đã dịch chuyển về vùng trung bình nhiều hơn.

Theo ông, đây là tín hiệu tích cực bởi các môn học đang có mức độ phân hóa tương đối đồng đều, phản ánh sát hơn năng lực thực chất của học sinh và quá trình dạy học trong nhà trường.

'Điều đó cho thấy không còn sự chênh lệch quá lớn giữa các môn dễ và môn khó. Đây là xu hướng tích cực cần tiếp tục được duy trì trong các kỳ thi tới', ông nhận định.

Đổi mới môn Ngữ văn sẽ phát huy hiệu quả lâu dài

Đối với môn Ngữ văn, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng điểm đáng chú ý nhất không nằm ở phổ điểm mà ở cách đổi mới đề thi và phương pháp chấm.

Theo ông, việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa đã tạo điều kiện để thí sinh bộc lộ tư duy, quan điểm và khả năng diễn đạt của mình thay vì phụ thuộc vào việc học thuộc.

Hơn 50% thí sinh có điểm thi Tiếng Anh thi tốt nghiệp THPT dưới trung bình, số bị liệt tăng, trái với nhận định đề 'dễ thở' so với năm ngoái.

Bên cạnh đó, việc áp dụng phương pháp chấm thi theo hướng khách quan, minh bạch hơn sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng đánh giá đối với môn Ngữ văn trong những năm tới.

'Dù nhìn vào phổ điểm chưa dễ nhận ra sự thay đổi, nhưng với cách ra đề và cách chấm mới, việc kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn sẽ ngày càng phản ánh đúng năng lực của học sinh', GS Vinh khẳng định.

Tin liên quan Công thức tính điểm xét tốt nghiệp THPT 2026: Điểm thi chiếm 50%, học bạ chiếm 50% Chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026, link tra cứu của 34 tỉnh, thành

Từ khóa : #Tiếng Anh #phổ điểm #thi tốt nghiệp #chất lượng giáo dục #GS Lê Anh Vinh #đổi mới đề thi

Theo Văn Hiền/Nhà báo và Công luận